Австрали Хятадыг төмрийн хүдрийн худалдаанд “манипуляци” хийж байна гэж шүүмжлэв
Хятадын төвлөрсөн худалдан авах байгууллага Австралийн үйлдвэрлэгчдээс авах үнийг бууруулахыг зорьж байгаа нь худалдааг хүндрүүлж болзошгүй байна.
Хамгийн том худалдан авагч Хятад нь Австралийн хамгийн том экспортын бүтээгдэхүүн болох төмрийн хүдрийн худалдаанд “манипуляци” хийж байгаа нь эдийн засагтаа цохилт болохоос санаа зовж байгаагаа Австрали даваа гарагт (арваннэгдүгээр сарын 16) илэрхийллээ.
Дэлхийн хамгийн том үйлдвэрлэгч Австрали өнгөрсөн жил 944 сая тонн төмрийн хүдэр экспортолсны дөрөвний гурвыг нь ган үйлдвэрлэлд зориулан Хятад руу тээвэрлэжээ.
Энэ худалдаа хоёр орны улс төрийн маргааныг даван туулж ирсэн бөгөөд 2020 онд Канберра КОВИД-19-ийн гарал үүслийг шалгахыг уриалсны хариуд Хятад Австралийн нүүрс, дарс, хөдөө аж ахуйн 20 тэрбум австрали долларын (13.5 тэрбум ам.доллар) экспортыг хориглосон үед ч тасраагүй юм.
Гэвч Хятадын ган үйлдвэрлэгчдийн Австралийн төмрийн хүдэр үйлдвэрлэгчдэд төлөх үнийг бууруулахаар Хятад төвлөрсөн худалдан авах байгууллага байгуулсан нь худалдааг хүндрүүлэх эрсдэлтэй байна.
Гэрээ хэлэлцэж байх хугацаандаа Австралийн үйлдвэрлэгчдийн борлуулалтыг хаахыг оролдсон гэх Хятадын Ашигт малтмалын нөөцийн групп буюу CMRG-ийн үйл ажиллагаа олон улсын худалдааны дүрэмд харшилж байна гэж Байгалийн баялгийн сайд Маделин Кинг даваа гарагт мэдэгдэв.
“Энэ улсаас 60-аад онд эхэлсэн төмрийн хүдрийн экспорт манай үндэсний эдийн засгийн салшгүй хэсэг байсаар ирсэн” гэж Кинг үндэсний өргөн нэвтрүүлэгч ABC-д хэлэв. “Тэр бүтээгдэхүүний хамгийн том хэрэглэгч үнийг өөртөө ашигтайгаар зохицуулах алхам хийх нь төсвийн орлогод нөлөөлөх тул засгийн газрын хувьд санаа зовоосон асуудал юм. Худалдаанд манипуляци хийх нь манай улсад сайн зүйл биш” гэж тэрбээр хэлжээ.
Засгийн газар өмнө нь төмрийн хүдрийн хэлэлцээрийг арилжааны асуудал гэж мэдэгдэж байжээ. Кинг Австралийн төмрийн хүдэр үйлдвэрлэгчидтэй ярилцаж байгаагаа даваа гарагт хэлсэн байна.
CMRG-ийг худалдан авалтыг төвлөрүүлэх зорилгоор 2022 онд байгуулжээ. Хятад бол дэлхийн хамгийн том төмрийн хүдэр худалдан авагч юм.
Ирэх жил Австралийн төмрийн хүдрийн экспорт 107 тэрбум австрали доллар болж, үнийн дүнгээрээ 10 хувиар буурах төлөвтэй байна. Өнгөрсөн сард гаргасан экспортын таамаглалдаа Австралийн Аж үйлдвэрийн яам CMRG-ийн нөлөө нэмэгдэж байгаа нь “зах зээлийн бүтэц өөрчлөгдөж байгааг илтгэж болзошгүй” бөгөөд энэ нь төмрийн хүдрийн үнийн хэлэлцээрт нөлөөлж болох юм гэж үзжээ.
Уул уурхайн BHP, Rio Tinto компаниуд саяхан CMRG-тэй гэрээ байгуулсан байна. Харин Fortescue компани CMRG-тэй хэлэлцээ үргэлжилж байгаагаас болж борлуулалт нь 3.9 сая тонноор буурсныг өнгөрсөн сард хөрөнгө оруулагчдадаа мэдэгджээ. Хэрэв хэлэлцээ арванхоёрдугаар сар гэхэд дуусахгүй бол компанийн үйл ажиллагаанд нөлөөлж болзошгүй гэж Fortescue мэдэгдсэн байна.
Энэ үйл явдлыг бусад эх сурвалж хэрхэн мэдээлсэн
The Straits Times, англи хэлнээс
Australia calls out China iron ore trade ‘manipulation’

