Австралийн шүүх хоригдолд Vegemite идэх хүний эрх байхгүй гэж шийдвэрлэв

Австралийн Виктория мужийн дээд шүүх шоронд Vegemite идэхийг хориглосон нь Австрали хүний хувьд хүний эрхийг нь зөрчсөн гэж нэхэмжилсэн хоригдлын нэхэмжлэлийг Даваа гарагт хэрэгсэхгүй болгосныг The Guardian мэдээлэв. Хүн амины хэргээр ял эдэлж буй Андре Маккечни давслаг, мөөгөнцөрт суурилсан энэ түрхлэгийг шоронд авахыг хориглосны дараа мужийн Хорих ангийн газрыг шүүхэд өгсөн юм.

Маккечни шүүхэд “Vegemite идэж чадахгүй байгаа нь Австрали соёлоо хэрэгжүүлэх боломжоос намайг хасч, гунигтай, гэр бүл, нийгэмлэгээсээ тасарсан мэт мэдрэмж төрүүлдэг” гэж мэдүүлжээ. Харин хорих ангийн удирдлага болон комиссар Хорих ангийн тухай хууль эсвэл хүний эрхийн дүрэмд шоронд Vegemite хэрэглэх эрх заагаагүй гэж үзэж байв.

Corrections Victoria-гийн хориотой эд зүйлсийн жагсаалтаар Vegemite нь хар тамхи илрүүлэх нохдын ажилд саад болдог гэсэн болгоомжлолоор 2006 онд Виктория мужийн шоронгуудад хориглогдсон бөгөөд мөөгөнцрийн шинж чанараараа архи исгэхэд ашиглагдаж болзошгүй юм. Шүүх хоригдолд эрүүл мэнд, сайн сайхан байдлыг нь хангахуйц хоол хүнс олгох эрхийг нь зөрчөөгүй гэж дүгнэжээ.

Шүүгч Клэр Харрис Vegemite-ийг Австралийн соёлын нэг хэсэг гэж үзэж болох бөгөөд хүний эрхийн дүрэм тодорхой хоол хүнсэнд хамаарч болно гэсэн ч хориг нь эрх баригчдын пропорциональ арга хэмжээ гэв. Тэрээр “Маккечнид Vegemite авахыг зөвшөөрөөгүй нь үндэслэлтэй бөгөөд зөвтгөгдөхүйц” гэж дүгнэж, шалтгаан нь шоронгийн удирдлага, аюулгүй байдал, дэг журам, хоригдлуудын аюулгүй хамгаалалттай шууд холбоотой гэжээ.

Маккечни 30 гаруй жилийн өмнө Квинсленд мужид үл хөдлөх хөрөнгө хөгжүүлэгч Отто Кюнег хутгалж хөнөөсөн хэргээр бүх насаар хорих ял авч, ялынхаа 10 жилийг эдэлсний дараа Виктория мужийн шоронд шилжжээ. Квинсленд, Өмнөд Австрали, Тасмани мужид ч энэ түрхлэгийг хориглодог бол Шинэ Өмнөд Уэльс зөвшөөрдөг.

Vegemite-ийг 1923 онд Мельбурн хотод Британийн Marmite-ийн орлуулагч болгон бүтээжээ. Амт нь маргаантай ч олон Австрали хүний өглөөний цайны салшгүй хэсэг болсон бөгөөд Bega компани уг брэндийг 2013 онд АНУ-ын Kraft-аас худалдаж авсан юм.