НҮБ-ын тусгай илтгэгч Хойд Солонгосын хүний эрхийн байдал дордсон гэж анхааруулав
Элизабет Салмон тайландаа Хойд Солонгост цаазаар авах ял оноох гэмт хэргийн тоо 8-аас 16 болж нэмэгдсэнийг тэмдэглэжээ.
Редакцийн тэмдэглэл: энэхүү нийтлэлийг Америкийн дуу хоолойн солонгос хэлний эх нийтлэлээс орчуулав. НҮБ-ын тусгай илтгэгч Элизабет Салмон Хойд Солонгосын хүний эрхийн байдал дордож байгааг хатуу анхааруулж, цаазаар авах ялыг нийгэм, улс төр, үзэл суртлын хяналтын хэрэгсэл болгон хэрэглэх хүрээ түгшүүртэй тэлж байгааг онцоллоо.
Америкийн дуу хоолойд өгсөн ярилцлагадаа Салмон НҮБ-ын Ерөнхий Ассамблейд саяхан хүргүүлсэн тайлангийнхаа талаар ярьсан. Тайлан нь Хойд Солонгост амьд явах эрхийг зөрчиж буй байдал, тухайлбал цаазаар авах ялыг өргөн хэрэглэх, төрийн хоригдолд байх үеийн урьдчилан сэргийлэх боломжтой үхэл, Оросын цэргүүдийн хамт Украины эсрэг тулалдахаар илгээсэн Хойд Солонгосын цэргийн алба хаагчдыг хамгаалахгүй байгаа асуудалд төвлөрчээ.
“Энэ нь цаазаар авах ял, хоригдолд байх үеийн үхэл зэрэг амь насыг дур зоргоор хохироохыг, мөн цэргийн алба хаагчдын амь насыг хамгаалах төрийн үүргийг хөндөж байна” гэж тэрээр Америкийн дуу хоолойд хэлэв. “Энэхүү тайланг НҮБ-ын Ерөнхий Ассамблейн Гуравдугаар хороонд хүргүүлэхээр төлөвлөж байна” гэж тэрээр нэмж хэлэв. Тусгай илтгэгчид уламжлал ёсоор 10 дугаар сараас 11 дүгээр сар хүртэл Нью-Йорк хотод болдог хорооны хуралдааны үеэр тайлангаа танилцуулдаг.
НҮБ-ын Ерөнхий Ассамблейд хүргүүлсэн жил тутмын тайландаа Салмон Хойд Солонгос цаазаар авах ялыг санаатай хүн алах гэмт хэргээс хамаагүй өргөн хүрээнд, ‘хүчирхийллийн бус болон нийгэм-улс төрийн гэмт хэрэг’-т хүртэл хэрэглэх болсныг баримтжуулсан.
Дээд ардын хурлын саяхан баталсан Хойд Солонгосын Үндсэн хуулийн шинэ нэмэлт, өөрчлөлтөөр Эрүүгийн хуульд цаазаар авах ял оноох гэмт хэргийн тоо 8-аас 16 болж нэмэгдсэн бөгөөд долоон бие даасан хууль цаазаар авах ялыг зөвшөөрч байна. Тэдгээрийн дунд ‘гадаадын хэвлэл мэдээллийг үзэх, түгээх, Өмнөд Солонгос маягаар ярих, бичих, мансууруулах бодистой холбоотой гэмт хэрэг, онцгой тахал, гамшгийн журмыг дагаж мөрдөөгүй’ үйлдлийг шийтгэх хууль бий.
“Тусгай илтгэгчид ирсэн мэдээллээс харахад Бүгд Найрамдах Ардчилсан Солонгос Ард Улсад амьд явах эрхийг эдлэхэд ноцтой бэрхшээл тулгарсаар байна” гэж Салмон Хойд Солонгосыг албан ёсны нэрээр нь дурдаж тайландаа бичжээ. Тэрээр зөвхөн санаатай хүн алахад хамаарах олон улсын “хамгийн хүнд гэмт хэрэг” гэсэн босгод хүрэхгүй гэмт хэрэгт цаазаар авах ял гүйцэтгэх нь “амь насыг дур зоргоор хохироосон хэрэг бөгөөд хүн төрөлхтний эсрэг гэмт хэрэгт тооцогдож болзошгүй” гэдгийг онцолсон.
Эмэгтэйчүүдэд хандах хандлага
Тайланд мөн хүйсийн ноцтой асуудал, эмэгтэйчүүдийн эсрэг хүний эрхийн зөрчлийг онцолж, Хятад руу оргон зугтаж, албадан буцаагдаад хүнд шийтгэл хүлээсэн 11 эмэгтэйн хэргийг тэрээр хянан мөрдсөнийг тэмдэглэсэн бөгөөд тэдний хоёрыг цаазалж, бусдыг нь шоронд хорьсон гэх мэдээлэл бий. Салмон хүний наймааны хохирогчдыг “гэмт хэрэгтэн болгож, шийтгэж болохгүй” гэдгийг дахин сануулав.
“Эдгээр эмэгтэйчүүдийг бичиг баримтгүй цагаач гэж үзсэн ч гэсэн бид тэдний аюулгүй байдал, амьд үлдэхтэй холбоотой хүний эрхийн үүргээ хүндэтгэх ёстой” гэж тэрээр Америкийн дуу хоолойд хэлэв. “Хойд Солонгосын эмэгтэйчүүд, ялангуяа цаазаар авах ял оноогдсон эмэгтэйчүүдийн байдал туйлын хүнд байгааг олон улсын хамтын нийгэмлэгт ойлгуулахыг хүссэн юм.”
Цэргийн алба хаагчдад үзүүлж буй дарамт
Тэрээр мөн эрүү шүүлт, хэт ачаалалтай хөдөлмөр, өлсгөлөнгөөс болж хоригдолд байхдаа нас барж буй тохиолдлууд, түүнчлэн Орос, Украины зэвсэгт мөргөлдөөнд Хойд Солонгосын 14,000 орчим цэрэг илгээгдэж, тэдний 2,000 гаруй нь амь үрэгдсэн гэх мэдээлэл, өсвөр насны залуучууд амиа золиослох хүчтэй дарамтад байгаад ноцтой санаа зовж байгаагаа илэрхийлэв.
“Сүүлийн тайландаа би эдгээр цэргийн амь насыг хамгаалж, тэдэнд шаардлагатай мэдээлэл, сургалт, тоног төхөөрөмжөөр хангах ёстойг онцолсон” гэж тэрээр Америкийн дуу хоолойд өгсөн ярилцлагадаа хэлэв. “Мөн маш их санаа зовоосон мэдээ байна: ахлах сургуулийн залуу сурагчид эх орныхоо төлөө үхэх ёстой гэж итгэж эхэлж байна. Энэ бол туйлын хэвийн бус зүйл. Хүүхдүүдийг хамгаалах ёстой.”
Хяналтын ажлынхаа талаар Салмон Украинаас Өмнөд Солонгос руу саяхан шилжүүлсэн Хойд Солонгосын хоёр олзны аюулгүй байдал, хамгаалалт, хүний эрхийн нөхцөлийн талаар одоогоор хангалттай мэдээлэл алга гэж Америкийн дуу хоолойд хэлэв. Тэрээр тэдний хувийн нууцыг хамгаалж, олон нийтийн сониуч зангийн бай болгохгүй байх нь нэн чухал бөгөөд олон нийтэд ил болох нь Хойд Солонгост үлдсэн гэр бүлийнхнийг нь аюулд оруулж болзошгүйг анхааруулав. Түүнчлэн хүмүүсийг эрүү шүүлт, хүчирхийлэлд өртөх газар руу буцаахгүй байх зарчим бүрэн хамаарахыг онцолсон.
Тэрээр мөн АНУ, Хойд Солонгосын хооронд болж болзошгүй яриа хэлэлцээ зэрэг ирээдүйн аливаа дипломат харилцаа, дээд хэмжээний уулзалтад хүний эрхийн асуудал гол бүрэлдэхүүн хэсэг хэвээр байх ёстойг онцолж, хүний эрхийг энх тайвны саад гэж үзэх нь үр дүнгүй болох нь удаа дараа нотлогдсон гэв.
