Байгаль орчин

Ромын Пап XIV Лео Амазоныг хамгаалж байгаад амь үрэгдсэн хүмүүсийн төлөө шударга ёс шаардав

The GuardianAssociated Press4 мин унших

Зураг: The Guardian

Ромын Пап XIV Лео Амазоныг хамгаалж байгаад алагдсан байгаль орчныг хамгаалагчдын төлөө шударга ёс шаардаж, уугуул иргэд газар нутгаа мод бэлтгэл, хууль бус уул уурхайгаас хамгаалах гэсэн хүчин чармайлтыг дэмжлээ.

Өмнөд Америкт хийж буй аяллынхаа сүүлийн өмнөх өдөр буюу ням гарагт Лео Перугийн Амазонд очиж, хамгийн эмзэг хүмүүсийг халамжлахыг Бурханы бүтээлийг халамжлахтай холбосон Пап Францискийн гол сургаалын нэгийг дахин сануулсан юм.

“Дэлхийн гаслан, ядуусын гаслан хоёр салшгүй” гэж Лео Перугийн зүүн хойд хэсэгт орших Пукальпа хотод Укаяли голын эрэгт цугларсан уугуул иргэдийн төлөөлөгчид, номлогчдод хэллээ.

Тэрбээр шударга ёс, энх тайвны төлөөх тэдний эрэл хайгуулыг дэмжихээр Пукальпад ирснээ хэлээд, байгаль хамгаалах байгууллагуудын тооцоолсноор 2010–2024 онд байгаль орчныг хамгаалагч 57 хүн алагдсаныг дурджээ.

“Эдгээр ахан дүүсийн цус Бурханд хашхирч, шударга ёс шаардаж байна” гэж Лео хэлэхэд цугласан олон алга ташжээ. Тэдний ихэнх нь бүс нутгийн уламжлалт өдөн малгай өмсөж, нүүрээ будсан байв.

Ой модыг устгахаас гадна хууль бус алт олборлолт Амазонд улам ашигтай бизнес болж, ой модыг сүйтгэж, голуудыг бохирдуулж байна. Хууль бус уул уурхай, кока тариалалт ч ой модны устгалд түлхэц болжээ.

Лео Перугийн бишопоор олон жил ажилласан туршлага, байгаль орчин, уугуул иргэдийн зовлонгийн тухай Францискийн байнгын номлолд тулгуурлан эдгээр аюулын талаар өнөөг хүртэл хэлсэн хамгийн хүчтэй үгсийнхээ нэгийг хэлсэн байна. Уулзалт болон Пукальпад болсон мессийн үеэр тэрбээр гадны оролцогчдын “хариуцлагагүй мөлжлөг” бус, дэлхий болон түүнийг халамжилдаг уугуул иргэдийг хүндэтгэсэн эдийн засгийн хөгжлийн өөр загварыг шаарджээ.

“Маш бага зүйл хийгдсэн, тэр нь ч маш удаан, харин бүтээлийг мөлжиж, бохирдуулах арга хэрэгсэл хурдассаар байна. Эдгээр бузар муугийн өмнө Эзэний бэлгийг газарт булж нуухгүй байцгаая. Учир нь ноёрхох ханашгүй хүслийн улмаас учирсан зовлонг засаж, эдгээх хүчийг Тэр бидэнд өгдөг” гэж тэрбээр мессийн үеэр хэлэв.

Перуд байгаль орчныг хамгаалагчдын аллагын ихэнх нь шийтгэлгүй үлддэг бөгөөд цөөн хэдэн хэрэгт л ял оноосон байна. Хамгийн сүүлийн ял шийтгэл нь кичва үндэстний удирдагч Кинто Инума Альварадогийн хэрэгт оногдсон юм. Тэрбээр 2023 онд өөрийн хамгаалж байсан Амазоны нутаг дэвсгэр болох Сан Мартин мужид гол дээр хөлсний алуурчдын отолтод өртөж алагдсан.

Лео мөн Амазоны хойд хэсэгт авахун, вампис үндэстний сургуулийн охидын эсрэг бэлгийн хүчирхийлэл эрс нэмэгдсэнийг дурдаж, түүнийг тойрсон “шийтгэлгүй байдал”, “авлига”-ыг шүүмжилжээ. Авахун, Вампис эмэгтэйчүүдийн зөвлөл Кондорканки мужид нэгдүгээр сараас долдугаар сарын хооронд бэлгийн хүчирхийллийн 370 тохиолдол бүртгэжээ.

Перуд өнгөрүүлсэн сүүлийн бүтэн өдөр нь хамгийн ачаалалтай өдөр байсан бөгөөд Пап лам Андын нурууны өндөрлөг дэх иргэдэд үйлчлэхээр улсыг хөндлөн гулд туулжээ. Перугийн Агаарын цэргийн хүчин Пап ламын нисдэг тэргэнд сууж буй бичлэгийг нийтэлж, Леог улс даяар хүргэж өгсөн нь “мартагдашгүй дурсамж” болсон гэжээ.

Түүний анхны зогсоол нь уулын Куско хот байсан бөгөөд тэнд асар олон хүн түүнийг угтжээ. “Энэ бүхэн үнэ цэнэтэй” гэж Пап ламыг харахаар Боливийн Сукре хотоос ирсэн 63 настай Маргарида Саломон хэлэв. Тэрбээр автобусаар явж, майханд хоноглоход 500 орчим ам.доллар зарцуулжээ. “Би энэ Пап ламыг таньж мэдсээр байна, гэхдээ түүний энд, Андын нуруунд ирсэн нь маш их утга учиртай” гэж тэрбээр хэлэв.

Далайн түвшнээс дээш 3400 метр (11 мянга гаруй фут) өндөрт орших Куско хотод хийсэн айлчлал өнгөрсөн сард уушгины хорт хавдрын мэс засал хийлгээд эдгэрч буй Леогийн тэсвэрийг сорьжээ. Куско хотоор явахдаа Лео папын машиныхаа сандал дээр хэсэг хугацаанд суусан ч энэ нь хүчээ хэмнэх гэсэн үү, эсвэл тэгш бус гудамжинд ганхахгүй байх гэсэн үү гэдэг нь тодорхойгүй байв.

Ерөнхийдөө 71 настай Лео Пап ламаар ажиллах хугацаандаа хийсэн хамгийн урт аялал болох Өмнөд Америкийн гурван орны айлчлалын ачааллыг төдийлөн мэдрэхгүй байгаа бололтой.

Бусад мэдээ