Сербийн удирдагч Александр Вучич ширүүн өрсөлдөөнтэй парламентын сонгуульд ялагдлаа хүлээн зөвшөөрөв

Сербийн ахмад удирдагч Александр Вучич оюутны хөдөлгөөнд ялагдлаа хүлээн зөвшөөрснөөр оюутнуудын удирдсан хоёр жилийн жагсаалын дараа ширүүн өрсөлдөөнтэй болсон парламентын сонгууль улс төрийн томоохон эргэлт авчирлаа гэж The Guardian сонин мэдээлэв. Ням гарагт Вучич оюутнуудын дэмжлэгтэй жагсаалын хөдөлгөөн тэргүүлж буйг харуулсан урьдчилсан дүнг иш татаж, Белград дахь намынхаа төв байранд дэмжигчдэдээ “Давхаргажсан түүврээс харахад бид энэ сонгуульд ялагдсан нь тодорхой байна” гэв.

Ялагдлаа хүлээн зөвшөөрсөн нь ням гарагт дээд амжилт тогтоосон тооны сонгогч санал өгөхөөр ирсний дараа болсон. Улс даяар санал авах байрнаас урт дараалал үүсч, зарим нь хоёр цаг хүртэл хүлээсэн гэж мэдээлжээ. Орон нутгийн цагаар оройн 7 цагийн байдлаар санал асуулга, ажиглалтын CeSID болон Ipsos байгууллагууд ирцийг 67.6 хувь гэж тооцсон нь 1992 онд Югослав задарснаас хойших хамгийн өндөр үзүүлэлт юм. Өнгөрсөн долоо хоногт Белградад болсон оюутнуудын сонгуулийн өмнөх эцсийн цуглаанд 150,000 орчим хүн цугларсан байв.

Сонгуулийн өмнө санал асуулгууд ихээхэн зөрүүтэй байсан бөгөөд шинжээчид олон нийтийн оюутны хөдөлгөөнийг төлөөлсөн нэр дэвшигчид Вучичийн баруун жигүүрийн Сербийн дэвшилт намтай өрсөлдөж буй нь их тодорхойгүй байдал үүсгэж байгааг онцолж байв. Үр дүнг авторитар баруун жигүүр ардчиллыг дэмжигч хүчинтэй тулж буй дэлхийн сонгуулийн чухал 10 хоногийн хүрээнд дэлхий нийт ажиглах бөгөөд Сербийн оюутны хөдөлгөөний ялалт Европ даяарх залуучууд, оюутнуудын жагсаалд ч түлхэц болох магадлалтай.

ЕХ-нд нэр дэвшигч энэ орны сонгууль 2024 оны 11 дүгээр сард Нови Сад хотын төмөр замын буудлын бетон саравч нурж, 16 хүн амь үрэгдсэнээс эхтэй. Эмгэнэлт явдал оюутнуудын жагсаалыг өдөөж, нуралтад хайхрамжгүй барилга, луйвар, авлига буруутай болохыг нотлох баримт гарч ирэхийн хэрээр засгийн газрын эсрэг өргөн хөдөлгөөн болон өргөжсөн юм. Арав гаруй жил Сербийн улс төрд ноёрхож ирсэн, улам авторитар болж буй Вучич оюутнуудын дарамт нэмэгдэхийн хэрээр өнгөрсөн сард ерөнхийлөгчийн албан тушаалаасаа огцорч, ээлжит бус сонгууль зарласан.

Оюутнууд энэ боломжийг ашиглан хөдөлгөөнөө улс төрийн хүч болгон хувиргаж, 250 суудалтай парламентад эрдэмтэд, тамирчид, тариаланчид зэрэг 250 нэр дэвшигчийн жагсаалт зарласан. Тэд бараг бүх телевизийн сувгийг эзэмшиж, яам болон төрийн бусад байгууллагыг улс төрийн хэрэгсэл болгон ашигладаг эрх баригч намын эсрэг хүнд тулаан хийсэн. Вучич оюутнуудыг гадаадын хүчний хүүхэлдэй гэж удаа дараа буруутгаж байсан бол оюутнууд үүнийг үгүйсгэж, Вучичийн уламжлалт бэхлэлт болох хөдөө орон нутгаар явж, “Серби үү, мафи уу?” гэсэн уриагаар сонгогчдыг уриалсан.

Сонгуулийн өмнө олон улсын болон дотоодын ажиглагчид баривчилгаа, идэвхтнүүдийн эсрэг тандалт, кибер халдлагын мэдээлэлд санаа зовж буйгаа илэрхийлж байв. Ням гарагт бие даасан ажиглалтын бүлгүүд сонгогчдод дарамт үзүүлж буйг илтгэх саналын хуудсыг зураг авсан, санал худалдан авахыг оролдсон, карусель санал өгсөн тохиолдлуудыг бүртгэсэн гэж анхааруулжээ.