Египет дэх бие даасан хэвлэлийн эсрэг хавчлага Мада Масрт хүрч, эрхлэгч нь шүүгдэж байна

Египет зөрчлөөр дүүрэн шүүх хурлаар Мада Масрын Лина Аталлаг ял шийтгэж, сайтыг хаахыг тушаажээ.

Анх Глобал Войсиз сайтад нийтлэгдсэн.

Лина Аталла. Зургийг Мада Масрын сайтаас авч, зөвшөөрөлтэй ашиглав.

Египетэд бие даасан хэвлэлийн эсрэг хавчлага хурцдаж байна.

Улсын сүүлчийн шүүмжлэгч дуу хоолойг дарах шинэ давалгаа нийгмийн сүлжээнд тулгуурласан, залуу сэтгүүлчдийн удирддаг баримт шалгах, нээлттэй эх сурвалжийн мэдээллийн Матсада2ш хуудасны бүх редакцийг хүчирхийллээр баривчилснаар эхэлжээ.

Зургаан хүний баг хүчээр алга болгогдож, хууль бусаар саатуулагдан, хэд хоног эрүүдэн шүүгдсэний дараа терроризм, худал мэдээ тараасан хэргээр буруутгагдсан байна. Тэд шүүх хурлын өмнөх цагдан хоригдолд хэвээр байна.

Хавчлага дараа нь Египетийн хамгийн нэр хүндтэй бие даасан хэвлэлүүдийн нэг Мада Маср, түүнийг үүсгэн байгуулагч, ерөнхий эрхлэгч Лина Аталлад хүрчээ. Аталла 11 дүгээр сарын 11-нд хоёр долоо хоногийн дотор хоёр дахь удаагаа, энэ удаа шоронд хорих ял оноож болзошгүй худал мэдээ тараасан хэргээр шүүгдэх юм.

Шинэ шүүх хурал түүнийг 10 дугаар сарын 27-нд шударга шүүхээр шүүлгэх эрхийг нь зөрчсөн ганц хуралдаанаар зөвшөөрөлгүй мэдээллийн сайт удирдсан хэрэгт буруутай гэж тогтоосны дараа болж байна. Түүнд дээд хэмжээний буюу 3 сая Египетийн фунтийн (55 мянга орчим ам.доллар) торгууль оноож, шүүхийн танхимаас хүчээр гаргаж, торгууль төлөгдөх хүртэл долоон цаг саатуулжээ. Шүүх мөн Мада Масрыг хааж, бүх тоног төхөөрөмжийг нь хураахыг тушаасан байна.

Мада Масрын мэдээлснээр, Аталлагийн найман өмгөөлөгч танхимд байсан бөгөөд тэрбээр эсэргүүцсэн ч шүүгч түүнд өмгөөлөгч томилжээ. Түүний эсэргүүцлийг хуралдааны тэмдэглэлд оруулаагүй гэж тус хэвлэл мэдээлсэн байна.

Эмнести Интернэшнлийн мэдээлснээр, Мада Маср 2018, 2020 онд Хэвлэл мэдээллийн зохицуулалтын дээд зөвлөлөөс зөвшөөрөл хүссэн ч хариу аваагүй бөгөөд 2026 онд шинэ хүсэлт гаргажээ.

Мада Масрыг бие даасан, шүүмжлэгч, эрэн сурвалжлах хэвлэл болгон 2013 онд үүсгэн байгуулжээ. Арав гаруй жилийн хугацаанд Египет болон бүс нутагт болж буй үйл явдлын талаар олон нийтэд мэдээлэхэд Мада Маср чухал үүрэг гүйцэтгэсэн. Тус хэвлэл эрүүдэн шүүлтийн хохирогчид, улс төрийн хоригдлуудын гэр бүлд индэр олгож, нөхөн үржихүйн эрхийн талаарх хэлэлцүүлгийн орон зайг бий болгосон юм.

Судан, Газын геноцидын тухай сурвалжлага нь зөрчлийг илрүүлж, харийнхныг үзэн ядсан халдлага, аюулгүй байдлын хавчлагад өртсөн дүрвэгсдийн талд зогссон байна. Тус хэвлэл технологийн асуудалд ч удаан хугацаанд анхаарч, дэлхийн олонхын төлөө чөлөөт, бие даасан интернэтийг дэмжиж иржээ.

Сэтгүүл зүйд хийсэн халдлага.

Энэ халдлага Египет болон бүс нутгийн түүхийн чухал үед гарч байгаа бөгөөд хүний эрх, идэвхтний асуудлаас ч давсан юм. Одоогоор Египетэд дор хаяж 25 сэтгүүлч шоронд байна.

10 дугаар сарын 30-ны Баасан гарагт Мада Маср Инстаграмд мэдэгдэл нийтэлж, «үргэлжилж буй тулаан», «галзуурлын энэ мөчид бие биедээ анхаарал тавихын зэрэгцээ ажлаа үргэлжлүүлэх хууль ёсны арга олох» оролдлогоо дурджээ. Египет болон гадаадад дэмжигчид эв санааны нэгдлээр хөдөлсөн байна.

«Энэ бол бидний өдөр тутмын ажилдаа бичихийг хүсдэг нийгмийн хөдөлгөөн, улс төр хийх арга, редакц нийгэмлэгтэйгээ холбогдож буй байдал юм. Гэхдээ энэ удаа энэ нь бидэнд тохиолдож байна» гэж мэдэгдэлд дурджээ. Мэдэгдэл «Бид ууртай ч итгэл найдвартай, ядарсан ч ажил маань үргэлжлэх ёстой, Лина шоронд ч, торгуульд ч өртөх ёсгүй, шоронд буй бүх сэтгүүлч эрх чөлөөтэй байх ёстой гэж шаардаж байна» гэж төгсчээ.

Эмнести Интернэшнлийн санаачилж, дэлхийн байгууллагуудын гарын үсэг зурсан хамтарсан мэдэгдэлд «Лина Аталлагийн ялыг болон тус улсын тэргүүлэх, сүүлчийн бие даасан редакцуудын нэгийг хаах шүүхийн тушаалыг хамгийн хатуугаар» буруушаасан байна. Мэдэгдэлд Египетийн эрх баригчдаас Мада Масрыг чөлөөтэй ажиллуулахыг уриалжээ.

Эв санааны нэгдэл ба сэтгүүл зүй.

10 дугаар сарын 26-нд нийтэлсэн нийтлэлдээ Мада Масрын баг: «энэ хэвийн байдал, хямралын үргэлжлэлд, Газын геноцидтой хамт амьдарч сурахдаа, магадгүй өнөөгийн ертөнцийн онцлог, бас бүс нутагт маань эзэмшсэн ур чадвараараа, бид Ням гарагаас Бямба гарагийг хүртэл нийтэлсээр байж Мягмар гарагт шүүхэд очно» гэж бичжээ.

Тэд цааш нь: «Сэтгүүл зүйн ажлынхаа оронд сэтгүүлчийн өөрийн дүрс интернэтийн урсгалд давтан гарч байгааг харахад сэтгэл зүйн хувьд аймшигт ойртсон зүйл бий. Гэхдээ ийм мөчид эв санааны нэгдэл, сэтгүүл зүйгүйгээр маргааш гэж байхгүй» гэж нэмжээ.

Мөн: «Бидний хийдэг сэтгүүл зүй өөрийнхөө төлөө биш гэдэгт бид дахин итгэлтэй боллоо. Эрх мэдэл биднийг доромжлон бууж өгөхийг хэлдэг ертөнцөд утга учир, үнэнийг булаацалдаж буй цөөн бие даасан дуу хоолойтой хамт энэ нь жижиг «бид» буюу Мада Масрын тухай биш, харин хамаагүй том «бид»-ийн тухай юм» гэжээ.

Египетэд эрүүдэн шүүлт, улс төрийн хоригдол, аюулгүй байдлын хавчлагыг баримтжуулсан сэтгүүлчид өргөдөл гаргагчдыг олон жил хариугүй орхидог зөвшөөрлийн тогтолцооны дор тэднийг хурдан бөгөөд шударга бусаар шийддэг шүүхийн өмнө очиж байна.

Сэтгүүл зүй чөлөөтэй байхын тулд энэ зөвшөөрлийн тогтолцоо, түүний мэдээлэл авах, мэдлэг бүтээх, Египет болон бусад газрын шүүмжлэгч дуу хоолойд үзүүлж буй айдас төрүүлэх нөлөөг зогсоох ёстой.

Валид Эль Хури бичив.