Австралид астмаас болж нас барагсдын тоо арван жилийн дээд түвшинд хүрч, дементиас нас барагсад нэмэгджээ

Гардиан сонины мэдээлснээр, Австралийн Статистикийн товчооны мягмар гарагт нийтэлсэн мэдээллээр 2025 онд тус улсад 188,421 хүний нас баралт бүртгэгдсэний 19,019 нь Альцгеймерын өвчин зэрэг дементиас болжээ. Ингэснээр анх удаа дементи нийт нас баралтын 10 хувиас давсан байна. Дементи 2024 оноос хойш Австралид нас баралтын тэргүүлэх шалтгаан болоод байгаа юм.

2025 оны нас баралтын бусад гол шалтгаан нь зүрхний ишемийн өвчин, тархины судасны өвчин, уушгины хорт хавдар, амьсгалын замын архаг өвчин байв. Дементи Австрали байгууллагын гүйцэтгэх захирал, профессор Таня Бьюкенен дементи нь нийгмийн эрүүл мэндийн тэргүүлэх асуудал тул яаралтай арга хэмжээ авах шаардлагатай гэжээ. Түүний хэлснээр, Австралид одоогоор 446,500 орчим хүн дементитэй амьдарч байгаа бөгөөд дахиад 1.7 сая хүн тэднийг асран халамжилж байна.

«Дементийн нөлөө өсч байгаа ч тусгай үйлчилгээ, дэмжлэг, урьдчилан сэргийлэлтэд оруулах хөрөнгө оруулалт түүнийг гүйцэхгүй байгаа бөгөөд дементиг гутаан доромжлох хандлага хэвээр байна» гэж Бьюкенен хэлжээ.

Мэдээллээс мөн астмаас болж нас барагсдын тоо арван жилийн дээд түвшинд хүрснийг харуулжээ. 2025 онд 484 австрали хүн астмаас болж нас барсан нь 2024 оны 478-аас нэмэгдсэн үзүүлэлт юм. Астмаас болон дементиас нас барагсдын бараг гуравны хоёр нь эмэгтэйчүүд байна.

Астма Австрали байгууллагын гүйцэтгэх захирал Кейт Миранда астмаа хяналтад сайн байлгаж чадахгүй байх нь эрсдэлийг нэмэгдүүлдэг бөгөөд астмаас болох олон нас баралтаас урьдчилан сэргийлэх боломжтой гэжээ. Судалгаагаар астмаа сайн хянадаг насанд хүрэгчдийн эзлэх хувь буурч, олон хүн урьдчилан сэргийлэх эмээ бага хэрэглэдэг эсвэл огт хэрэглэдэггүй болох нь тогтоогджээ. Олон хүн зөвхөн шинж тэмдгийг намдаах эм хэрэглэдэг ч энэ нь үндсэн үрэвслийг эмчилдэггүй гэж Миранда тайлбарлав.

Тэрээр астмын эмчилгээний удирдамж өөрчлөгдөж, шинж тэмдгийг намдаахын зэрэгцээ үрэвслийн эсрэг үйлчилдэг эмчилгээг зөвлөх болсныг хүмүүс мэдэх хэрэгтэй гэв. Түүний хэлснээр, ялангуяа ахмад настай австраличууд удирдамж өөрчлөгдөж, илүү сайн сонголт гарсныг мэдэлгүй бага насандаа хэрэглэж байсан эмээ хэрэглэсээр байна.

Мансууруулах бодисоос үүдэлтэй нас баралт 2024 оны 2,007-оос 2025 онд 2,063 болж өссөн нь нийгмийн эрүүл мэндийн асуудал хэвээр байгааг харуулж байна. Статистикийн товчооны нас баралтын статистикийн хэлтсийн дарга Лорен Моран опиоид, бензодиазепин энэ төрлийн нас баралтад хамгийн түгээмэл хэвээр байгаа ч метамфетамин зэрэг сэргээгч бодис хэрэглэсний дараа нас барах явдал мэдэгдэхүйц нэмэгдсэн гэж мэдэгджээ. 2025 онд амиа хорлолт эрэгтэй, эмэгтэй аль алины хувьд эрт нас баралтын тэргүүлэх шалтгаан хэвээр байсан бөгөөд эдгээр тохиолдлын бараг дөрөвний гурвыг эрэгтэйчүүд эзэлжээ.