Австралийн Либерал намын сенатор: Урлагийг корпорацын ашгийн төлөө золиослох ёсгүй

Үгээ ил хэлдгээрээ танигдсан Либерал намын сенатор Эндрю Маклахлан өөрийн нам болон Лейборист засгийн газрын хиймэл оюун ухааны талаарх хандлагад түгшүүр илэрхийллээ. Тэрбээр уран бүтээлчдийн зохиогчийн эрхийг хөрөнгө оруулалтын төлөө “золиослох” ёсгүй, шинэ дата төв барихыг байгаль орчноос дээгүүр тавьж болохгүй гэж уриалав.

Лейборист засгийн газар дата төв, онлайн аюулгүй байдал, эрчим хүчний нөөц, эдийн засгийн үр ашгийг хамарсан хиймэл оюун ухааны бодлогын багцдаа зохиогчийн эрхийн өөрчлөлт оруулахаар хэлэлцэж байна. Энэ үед Өмнөд Австралиас сонгогдсон энгийн гишүүн Маклахлан Үндсэн хуулийн дагуу маргаан үүсгэх тухай яригдаж буй санааг дэмжжээ. Зохиогчийн эрхийн хуулийг сулруулах нь өмчийг хууль бусаар хураан авсан хэрэг болох эсэх нь уг маргааны гол асуудал юм.

“Уран бүтээлчдийн бүтээлийг дэлхийн корпорацуудын ашиг хонжоо хайх хүсэлд золиослох ёсгүй” гэж тэрбээр хэлэв. “Уран бүтээлчдийн өмчлөх эрхийг хүндэтгэж, хамгаалах ёстой. Үндэстний хувьд бид машиныг уран бүтээлчийн бүтээсэн гоо сайхнаас дээгүүр үнэлнэ гэдэг төсөөлшгүй зүйл” гэж тэрбээр нэмжээ.

Ерөнхий сайд Энтони Албанезе уран бүтээлчдэд бүтээлийнх нь төлбөрийг төлөхгүй бол “хулгай” болно гэж өмнө нь мэдэгдэж байсан ч зарим хиймэл оюун ухааны компани одоогийн зохиогчийн эрхийн хуулийн хүрээнд гэрээ хийх нь хэтэрхий хэцүү гэх үндэслэлээр татгалзжээ.

Хиймэл оюун ухааны компаниуд Австралид хөрөнгө оруулахаас өмнө зохиогчийн эрхийн асуудлаар хууль эрх зүйн тодорхой байдал хэрэгтэй гэж мэдэгджээ. Anthropic компани эрх эзэмшигч нь эсэргүүцлээ илэрхийлээгүй л бол өөрт нь хөгжим, ном, сэтгүүл зүйн бүтээлийг цуглуулах боломж олгох “татгалзах” (opt-out) загварыг санал болгожээ. Дуу бичлэгийн салбарын тэргүүлэх төлөөлөгчид одоогийн зохиогчийн эрхийн хуулийг сулруулах аливаа өөрчлөлтөд түгшүүр илэрхийлсэн байна.

Маклахлан уран бүтээлчдийн хөдөлмөр “үндэстний маань сэтгэлийг тэжээдэг” гэж хэлээд, том технологийн компаниудын хүсэлтээс илүү урлагт ач холбогдол өгөхийг шаарджээ. “Сошиал медиа, дата төв, хиймэл оюун ухааны эрин үед шударга хөдөлмөрт шударга цалин гэсэн зарчмыг мартаж болохгүй. Хиймэл оюун ухаан манай үндэстэнд гайхалтай боломж олгодог. Хэрэв ямар нэг зүйлийг золиослох шаардлагатай бол түүний зардлыг тодорхой тайлбарлаж, ойлгох ёстой” гэж тэрбээр нэмжээ.

Лейборист нам болон Эвсэл хиймэл оюун ухаантай холбоотой асуудлаар ихэнхдээ санал нэг байгаа бөгөөд сенатор Дэвид Покок хиймэл оюун ухааны зохицуулалтын талаар томоохон намууд далд тохиролцоо хийсэн гэж гомдоллож байсан юм. Сөрөг хүчний дотоод хэргийн асуудал хариуцсан Жонно Дуниам, кибер аюулгүй байдал хариуцсан Аарон Виоли нар энэ долоо хоногт мэдэгдэл гаргаж, хиймэл оюун ухаан “шаардлагагүй намчирхсан улс төрийн өрсөлдөөн болоход хэтэрхий чухал” гэж онцолжээ. Тэд энэ технологид “урт хугацааны, олон намын оролцоотой хандлага” баримтлахын тулд “бүтээлчээр оролцоно” гэж мэдэгдэв.

Гэвч Эвслийн бусад гишүүн Росс Каделл, Микаэлиа Кэш нар Aria байгууллагын санаа зовнилыг дэмжжээ. Хиймэл оюун ухааны компаниудад интернэтээс зохиогчийн эрхтэй материал цуглуулах зөвшөөрөл олгох нь засгийн газар өмч хураан авсантай адил болж болзошгүй гэж тус байгууллага үзэж байгаа юм. Засгийн газар өмчийг “шударга нөхцөлөөр” л олж авах ёстой гэсэн Үндсэн хуулийн шаардлага зохиогчийн эрхийн маргаанд гол асуудал болж байна.

Маклахлан аливаа боломжит нөхөн олговрын зохицуулалтыг уран бүтээлч бүрээр тус тусад нь авч үзэх ёстой бөгөөд салбарын хэмжээний нэгдсэн тогтолцоо шударга байхыг хангахад хэцүү гэжээ. “Либерал намын гишүүний хувьд өмчлөх эрх бол эрүүл ардчилал, хүчирхэг эдийн засгийн суурь гэж би итгэдэг. Төр маш хязгаарлагдмал нөхцөлөөс бусад тохиолдолд хувь хүний өмчлөх эрхийг албадан хураах эсвэл бусдад шилжүүлэх ёсгүй, тэр тохиолдолд ч шударга нөхөн олговоргүйгээр ийн хийж болохгүй” гэж тэрбээр хэлэв.

Лейборист нам, Эвсэл хоёулаа Австралид хиймэл оюун ухааны хөрөнгө оруулалт, дата төвийг илүү ихээр татахыг дэмждэг ч хөрөнгө оруулалт татах гэж яарахдаа Австралийн эрх эзэмшигчдийн эрх ашгийг “худалдчих” вий гэж сөрөг хүчин засгийн газарт анхааруулжээ. Австралид дата төвүүд олширсноор хүлэмжийн хийн ялгарал, өрхийн цахилгааны зардал нэмэгдэх төлөвтэй байгаа тул байгаль орчны байгууллагууд болон зарим орон нутгийн иргэд эсэргүүцэж байна.

Байгаль хамгаалал, байгаль орчны асуудлаар тууштай байр суурь илэрхийлдэг Маклахлан “Дата төвүүдийг манай биологийн олон янз байдлыг хохироож барих ёсгүй. Бид өөрийн улсын хиймэл оюун ухааны чадавхийг тогтвортой хөгжүүлэх арга замыг эрэлхийлэх ёстой. Би виртуал ой модоос илүү жинхэнэ ой модыг сонгоно” гэв.

Энэ долоо хоногийн эхээр Лейборист засгийн газар OpenAI компани засгийн газрын сайтуудад нэвтэрсэн зөрчлийн дараа хиймэл оюун ухааны аюулгүй байдлын шинэ зохицуулагч байгуулж, хиймэл оюун ухааны компаниудад зургаан үндсэн үүрэг ногдуулахаа зарлажээ. Лейборист засгийн газрын хиймэл оюун ухааны багцыг оны эцсээс өмнө танилцуулах төлөвтэй байна.