Буркина Фасод өрсөлдөгч хоёр зэвсэгт бүлэглэл хоорондоо улам ширүүн тулалдаж байна
Исламын улсын салбар бүлэглэл өрсөлдөгчийнхөө олон зуун тэмцэгчийг хөнөөснөө зарласан ч энэ тоо бие даан батлагдаагүй байна.
Буркина Фасогийн Малитай хиллэдэг хойд хилийн дагуу өрсөлдөгч хоёр зэвсэгт бүлэглэл хэд хэдэн удаа тулалдаж, хохирол нь улам бүр нэмэгдсээр байна. Энэ хооронд засгийн газар тус улсын нутаг дэвсгэрийн томоохон хэсэгт хяналтаа сэргээх гэж ноцолдсоор байна.
Аль-Каидагийн салбар болох Жамаат Нусрат аль-Ислам валь-Муслимин (JNIM) болон Исламын улсын Сахел мужийн салбарын (ISSP) хоорондох мөргөлдөөн есдүгээр сарын эхнээс ширүүсжээ. Хоёр бүлэглэл хилийн бүс нутагт газар нутаг, нөлөөний төлөө өрсөлдөж байна.
Есдүгээр сарын эхээр Малийн хилийн ойролцоох Качам орчим болсон томоохон тулалдаанд JNIM-ийн 200 гаруй тэмцэгчийг хөнөөж, 30 гаруйг нь олзолсон гэж ISSP мэдэгджээ. Хөндлөнгийн эх сурвалж уг мэдэгдлийг батлаагүй байна.
Хэрэв батлагдвал энэ нь хоёр бүлэглэлийн хооронд бүртгэгдсэн хамгийн их хохиролтой тулалдаан болно гэж мөргөлдөөнийг хянадаг ACLED байгууллагын шинжээч Хени Нсаибиа хэлжээ.
Аравдугаар сарын 9-нд хойд хэсгийн Удалан мужийн Ганадаури орчим тулалдаан дахин ширүүсэв. Исламын улсын долоо хоног тутмын Аль-Наба сэтгүүл JNIM-ийн 400 гаруй тэмцэгч алагдсан гэж мэдэгдсэн ч JNIM энэ талаар олон нийтэд хариу өгөөгүй байна. Хохирлын тоо бие даан тогтоогдоогүй байна.
Бүс нутгийн i-Sahel мэдээллийн сайт зургуудаас дор хаяж 120 цогцос тоолсон ч эдгээр нь уг тулалдаанд амь үрэгдэгсэд мөн эсэхийг бие даан баталгаажуулж чадаагүйгээ мэдэгджээ. Энэ тоо Исламын улсын зарласан 400-аас хамаагүй бага юм.
Хоёр бүлэглэл 2019 оноос хойш Сахелд газар нутаг, нөлөөний төлөө тэмцсээр ирсэн юм. ACLED-ийн бүртгэлээр, хоёр бүлэглэл тэмцэж эхэлснээс хойш тэдний хооронд 320 орчим зэвсэгт мөргөлдөөн гарч, 2200 гаруй тэмцэгч амиа алджээ.
Засгийн газрын хүчний эсрэг JNIM байр сууриа бэхжүүлсээр буй энэ үед тулалдаан өрнөж байна. Олон улсын хямралын бүлгийн үзэж буйгаар, тус бүлэглэл улсын хойд, хойд-төв, баруун, зүүн хэсгийн өргөн нутгийг хяналтдаа байлгаж байна.
JNIM хоёрдугаар сард Буркина Фасод арми болон төрөөс дэмждэг Эх орноо хамгаалах сайн дурынхны (VDP) эсрэг 30 гаруй халдлага үйлдэж, 120 гаруй цэрэг, ойн хамгаалагч, сайн дурын хүчний гишүүнийг хөнөөсөн нь ACLED-ийн бүртгэлд тусгагджээ.
JNIM байр сууриа ISSP-ээс хамгаалахын тулд тэмцэгч, нөөцөө өөр тийш шилжүүлэхээс аргагүй болбол энэ өрсөлдөөн Буркина Фасогийн эрх баригчдад амьсгаа авах боломж олгож болох юм. Гэхдээ бүлэглэлүүдийн хоорондын тэмцэл засгийн газарт удаан хугацааны ашиг авчирна гэж үзэх үндэслэл бага байна.
НҮБ-ын хүмүүнлэгийн төлөвлөлтийн тоогоор, 2026 онд Буркина Фасо дахь 4.5 сая орчим хүнд хүмүүнлэгийн тусламж шаардлагатай байна.
“Миний гэр бүлийнхэн амьдардаг Тиллабери мужид манай хүмүүс хэтэрхий их айдас туулсан. Хэрэв JNIM, ISSP хоёр хоорондоо тулалдсаар байвал хүч нь сулрах байж магадгүй тул манай нутгийн хүмүүст тулгарах аюул багасаж магадгүй. Энд амьдардаг хүмүүс аль ч бүлэглэлийн халдлагаас айхгүйгээр тариагаа тарьж, аюулгүй зорчиж, хүүхдээ өсгөх боломжтой байх ёстой” гэж аюулгүй байдлын үүднээс нэрээ нууцлахыг хүссэн Нигер улсын нэгэн иргэн хэлжээ.
Өрсөлдөөн Нигер улсын Тиллабери, Доссо муж, Нигери улсын Кебби муж руу тархсныг ACLED баримтжуулжээ. Мөн 2025 оны нэгдүгээр сарын 1-нээс арваннэгдүгээр сарын 28-ны хооронд Буркина Фасо, Мали, Нигер улсад улс төрийн хүчирхийллийн улмаас 10 мянга гаруй хүн амиа алдсаныг тус байгууллага бүртгэсэн байна.
“Исламист зэвсэгт хөдөлгөөн далайн эргийн орнууд руу тархах аюул бодитой байна” гэж Castor Vali аюулгүй байдлын эрсдэлийн менежментийн компанийн ахлах ажилтан Вираж Паттни хэлэв.
JNIM 2025 онд Того, Бенин дэх үйл ажиллагаагаа эрчимжүүлж, 2025 оны аравдугаар сард Нигери улсын Квара мужид анхны албан ёсны халдлагаа хийснээ зарласныг Паттни онцолсон байна.
“Улам бүр цуст болж буй эдгээр мөргөлдөөн JNIM-ийг Мали, Буркина Фасод засгийн газрын хүч болон холбоотон зэвсэгт бүлгүүдтэй тулалдах гол зорилгоосоо тэмцэгч, нөөцөө өөр тийш шилжүүлэхэд хүргэж байна” гэж Нсаибиа хэлжээ.
