COP31: Африк нүүрстөрөгчийн ялгарлыг бууруулахын тулд хөгжлөө золиослохгүй гэв
Нигерийн уур амьсгалын төлөвлөгөөгөөр зорилтоо биелүүлэхэд 2026-2035 онд 337 тэрбум орчим ам.доллар шаардлагатай.
Туркийн Анталья хотод болж буй COP31 бага хурлын үеэр Бразилийн тэргүүлсэн шилжилтийн замын зураглалыг танилцуулсны дараа Африк тив чулуужсан түлшнээс татгалзахдаа хөгжлөө золиослох ёсгүй гэж Африкийн хэлэлцээчид болон иргэний нийгмийн бүлгүүд мэдэгдлээ.
Африк шилжилт хийх шаардлагатай ч энэ нь хэрэгжүүлэхэд шаардлагатай санхүүжилт, технологиор хангагдсан, шударга шилжилт байх ёстой гэж Анталья хотод Африкийн хэлэлцээчдийн бүлгийн дарга Нана Антви-Боасиако Амоа сурвалжлагчдад хэлэв. “Африкийн орнууд үндэсний хувь нэмэр, дасан зохицох өндөр зорилт бүхий төлөвлөгөө гаргасан ч ихэнх нь хараахан ирээгүй санхүүжилтээс хамааралтай” гэж тэрбээр онцолжээ.
Африкийн иргэний нийгмийн байгууллагуудын эвсэл болох Шилжилтийг зөвхөн чулуужсан түлшний дэд бүтцээс хэр ихийг хаасан гэдгээр бус, эрчим хүчний хүртээмж, эдийн засгийн өөрчлөлт, тогтвортой хөгжилд юу нэмж байгаагаар нь хэмжих ёстой гэж Пан Африкийн уур амьсгалын шударга ёсны холбооны гүйцэтгэх захирал Митика Мвенда үзэж байна.
Хөгжингүй орнууд утаа ялгаруулсан түүхэн хариуцлагатай, санхүү, технологийн чадавх нь ч илүү тул чулуужсан түлшнээс хараат байдлаа бууруулахад манлайлах ёстой гэж Мвенда хэлсэн байна.
“Африк тив шинжлэх ухаан болон Парисын хэлэлцээрт нийцсэн утаа бууруулах зорилтыг дэмждэг. Гэхдээ зорилт нь шударга, санхүүжилттэй, технологиор хангагдсан, хөгжилд нийцсэн байх ёстой. Африкаас шаардлагатай арга хэрэгсэлгүйгээр нүүрстөрөгчийн ялгарлаа бууруулахыг шаардаж болохгүй” гэж холбооны байр суурийн баримт бичигт дурджээ.
Тус бүлэг COP31-д оролцож буй засгийн газруудад эрчим хүчний хүртээмжийг уур амьсгалын зорилт гэж хүлээн зөвшөөрөхийг уриалав. Олон улсын эрчим хүчний агентлагийн мэдээгээр, дэлхийд 655 сая хүн цахилгаангүй амьдарч байгаагийн 560 сая гаруй нь Сахарын өмнөд Африкт байна.
COP30-ийг даргалсан Бразил чулуужсан түлшнээс шилжих замын зураглалыг арваннэгдүгээр сарын 3-нд нийтэлжээ. Энэ нь нүүрс, газрын тос, байгалийн хийнээс шилжихэд туслах сайн дурын удирдамж юм. 182 хуудас бүхий уг баримт бичгийг мягмар гарагт Анталья хотод танилцуулсан. Баримт бичиг хэлэлцээний сэдэв биш бөгөөд улс орнуудыг 2028 он гэхэд цэвэр эрчим хүчний тогтолцооны үндэсний төлөвлөгөө боловсруулахыг уриалж байна.
Энэтхэг, Герман, Нидерланд, Их Британи, Австралийн хамт Нигери ч замын зураглалыг дэмжжээ. Нигерийн Уур амьсгалын өөрчлөлтийн үндэсний зөвлөлийн ерөнхий захирал Омотениойе Мажекодунми “Шударга шилжилт нь тэгш, үндэсний түвшинд тодорхойлогдсон, хангалттай санхүүжүүлсэн, хөгжиж буй эдийн засгийн бодит байдалд нийцсэн байх ёстой” гэж хэлжээ.
Гэтэл 2021, 2022 онд дотоод, олон улсын эх үүсвэрээс уур амьсгалын арга хэмжээнд жилд 2.5 тэрбум орчим ам.доллар л зарцуулагджээ.
НҮБ-ын Ерөнхий нарийн бичгийн дарга Антониу Гутерреш лхагва гарагт хөгжиж буй орнуудын чулуужсан түлшнээс шилжих үйл явцыг дэмжих, уур амьсгалын өөрчлөлтөд аль хэдийн хохирч буй хүмүүсийг хамгаалах уур амьсгалын шударга ёсны гэрээг санал болгов. Тэрбээр замын зураглалыг 2028 онд хийх Парисын хэлэлцээрийн хэрэгжилтийг дүгнэх дараагийн дэлхийн дүгнэлтэд тусгахыг уриалсан ч Саудын Араб болон бусад түлш үйлдвэрлэгч орнууд эсэргүүцэх төлөвтэй байна.
Африкийн хэлэлцээчдийн бүлэг бага хурлын төгсгөлд батлах улс төрийн шийдвэрт дасан зохицох санхүүжилтийг гурав дахин нэмэгдүүлэх зорилтыг тэргүүн ээлжинд тусгахыг шаардаж байна. Баян орнуудын мэдээлсэн уур амьсгалын санхүүжилтийн гуравны хоёр орчим нь зээл хэлбэрээр ирсэн гэж Антви-Боасиако онцолсон байна.
“Бага, дунд орлоготой орнууд энэ үйл явцад ирээдүйгээ барьцаанд тавих ёстой бол шилжилтийг ‘шударга’ гэж нэрлэж болохгүй” гэж тэрбээр хэлжээ.
