Динозаврын ясанд чулуужсан цусны улаан эс олдсон гэж эрдэмтэд мэдэгджээ

Бразилын зүүн хойд нутагт нэг зуун арван таван сая жилийн өмнө амьдарч байсан жижиг махчин Аратазаврын хойд хөлний яснаас чулуужсан цусны улаан эс, гем хэмээх нэгдлийн ул мөр олсон гэж эрдэмтэд мэдэгдсэнийг Гардиан сонин мэдээлжээ.

Электрон микроскопын зурагт цусны судас байсан нарийн сувагт улаан эстэй төстэй жижиг, дугуй бүтэц харагджээ. Химийн шинжилгээгээр гемоглобинд хүчилтөрөгч зөөх боломж олгодог гем хэмээх органик нэгдэл илэрсэн байна.

«Энэ бол дэлхийд анхны тохиолдол» гэж судалгааг удирдсан Баруун Австралийн Кертин их сургуулийн профессор Клити Грайс хэлжээ.

Биологийн эд, молекул хурдан задарч, эртний олдворт бараг ул мөр үлдээдэггүй тул ийм мэдэгдэл маргаантай байдаг.

Олдвор 2008 онд уурхайгаас илэрч, Бразилын Үндэсний музейд хадгалагдаж байна. Грайсын хэлснээр эсийн орчимд үүссэн манганы нэгдэл гаусманнит тэдгээрийг чулуужихаас өмнө тогтворжуулсан байж болзошгүй аж. Судалгаа АНУ-ын Шинжлэх ухааны үндэсний академийн эмхэтгэлд нийтлэгджээ.

Хойд Каролина мужийн их сургуулийн профессор Мэри Швейцер улаан эс олдсон гэдэгт итгэхгүй байна. Динозаврын улаан эс цөмөөсөө болж хоёр талдаа товойсон байх ёстой ч олдсон бүтэц хонхор юм. Гэхдээ гем, коллагены амин хүчил олдсоныг тэрбээр илүү үнэмшилтэй гэж үзжээ.

Грайс энэ ажил уураг, ДНХ зэрэг том молекул эртний олдворт хадгалагддаг гэсэн үг биш гэж анхааруулав. «Зорилго нь Юрийн галавын цэцэрлэгт хүрээлэнгийнх шиг ДНХ олох биш, цаг хугацаа хэчнээн бодит молекулын мэдээллийг хадгалж чадахыг тодорхойлох юм» гэж тэрбээр хэлжээ.

Хэрэв нээлт батлагдвал динозаврын цус, бодисын солилцоо, идэвхийн түвшнийг судлах цоо шинэ боломж нээгдэх юм.