Катар, Турк хоёр гадны зэвсэгт халдлагын эсрэг нэгдсэн байр суурь баримтлах батлан хамгаалахын гэрээ байгууллаа

Турк, Катар хоёр баасан гарагт харилцан батлан хамгаалах түүхэн гэрээ байгууллаа. Персийн булан болон Ойрхи Дорнодын аюулгүй байдлын нөхцөл хурдацтай өөрчлөгдөж буй энэ үед хоёр орон халдлагаас сэргийлэх зорилготой стратегийн болон аюулгүй байдлын түншлэлээ бэхжүүлэв.

Туркийн Ерөнхийлөгч Режеп Тайип Эрдоган, Катарын эмир Шейх Тамим бин Хамад Аль Тани нар баасан гарагт Истанбул хотод уулзаж, хоёр орны Стратегийн дээд хорооны хуралдааныг хамтран даргалж, хоёр талын олон төрлийн хэлэлцээр байгуулжээ.

Хоёр орны хамтарсан мэдэгдэлд дурдсанаар, удирдагчид харилцан батлан хамгаалах гэрээг баталжээ. Уг гэрээ нь хамтын хамгаалалтыг бэхжүүлж, бүс нутгийн аюулгүй байдал, тогтвортой байдлыг хангах, мөн аль нэг тал эсвэл хоёуланг нь онилсон гадны аливаа зэвсэгт халдлагын эсрэг нэгдсэн байр суурь баримтлах зорилготой.

“Талууд өөрсдийн аюулгүй байдалд учирч буй аюул заналхийллийн талаар зөвлөлдөж, хамтарсан цэргийн сургуулилт, батлан хамгаалах үйлдвэрлэлийн салбарын хамтын ажиллагаа, боловсон хүчний сургалтын солилцоогоор дамжуулан хамтын ажиллагаагаа бэхжүүлэхээр тохиролцов” гэж мэдэгдэлд дурджээ.

Уг гэрээ илүү аюулгүй, тогтвортой бүс нутгийн дэг журмын талаарх хоёр орны нийтлэг үзэл баримтлалыг илэрхийлж байна гэж талууд мэдэгджээ. Эрдоганы тамгын газар гэрээ нь хоёр орны ахан дүүсийн харилцааг шинэ агуулгаар баяжуулна гэж мэдэгдэв.

Туркийн Ерөнхийлөгчийн тамгын газраас X сүлжээнд нийтэлсэн мэдэгдэлд дурдсанаар, Персийн булангийн бүс нутагт дайн дахин дэгдэхээс сэргийлж, яриа хэлэлцээний суурийг тавьж, энх тайванд хүрэхийн тулд хоёр улс хамтран ажилласаар байх болно гэж Эрдоган хэлсэн байна. Мөн уг гэрээ хоёр орны батлан хамгаалах үйлдвэрлэлийн хамтын ажиллагааг өргөжүүлнэ гэжээ.

Удирдагчид Израилийн Газ руу хийсэн халдлага, Палестины нутаг дэвсгэр дэх хүмүүнлэгийн нөхцөл байдал, Сирийг хэвийн байдалд оруулах хүчин чармайлт, Ливийн сүүлийн үеийн нөхцөл байдлын талаар ярилцсан гэж хамтарсан мэдэгдэлд тэмдэглэсэн байна. Катар, Турк хоёр мөн худалдаа, эрчим хүч, дипломат харилцаа, боловсрол, соёлын салбарын хамтын ажиллагааны олон хэлэлцээрт гарын үсэг зурав.

Энэ түншлэл Ираны дайнаас үүдэн бүс нутагт батлан хамгаалахын харилцаа хурдацтай өөрчлөгдөж буй үед байгуулагдлаа. Турк, Катар, Саудын Араб, Пакистан, Индонез хэдхэн сарын дотор бүс нутгийн батлан хамгаалах холбоодын шинэ зураглалыг бүрдүүлээд байна.

АНУ-ын бүс нутгийн аюулгүй байдлын шүхэр өөрсдийн аюулгүй байдлын тогтолцооны гол хэсэг хэвээр байгааг Персийн булангийн орнууд тодорхой илэрхийлсээр ирсэн юм. Гэвч Вашингтон дэлхий дахинд байр сууриа өөрчилж буйг илтгэх алхам хийж байгаа тул дайн ч үгүй, энх ч үгүй өнөөгийн нөхцөлд эдгээр улс батлан хамгаалах стратегиа өргөжүүлж байна.

Наймдугаар сард Турк, Пакистан, Саудын Араб гурван улс Меккагийн хамтарсан батлан хамгаалах гэрээнд гарын үсэг зурсан бөгөөд үүгээр аль нэг нь халдлагад өртвөл бусад нь туслахаар тохирсон байна. Туркийн парламент энэ гэрээг өнгөрсөн долоо хоногт соёрхон баталсан. Гэрээ нь НАТО-гийн хоёр дахь том армитай гишүүн Турк, лалын ертөнцөд цөмийн зэвсэгтэй цорын ганц улс Пакистан, Персийн булангийн тэргүүлэх гүрэн Саудын Арабыг холбож байна.

Уг гэрээ аль нэг улсын эсрэг чиглээгүй бөгөөд Египет зэрэг бусад улсад нээлттэй гэж Турк мэдэгджээ. Мөн наймдугаар сард Пакистан, Кувейт хамтарсан батлан хамгаалах, цэргийн хамтын ажиллагааны гэрээ байгуулсан байна. Аравдугаар сард Катар, Турк, Пакистан, Индонез батлан хамгаалах үйлдвэрлэлийн хамтын ажиллагааны тухай Бадр нэртэй олон талт харилцан ойлголцлын санамж бичигт гарын үсэг зурав.