Казахстан 2029 он хүртэл нисгэгчгүй системийн бүрэн мөчлөгийн үйлдвэрлэл байгуулна

Интерфакс агентлагийн мэдээлснээр, Казахстан тоног төхөөрөмжийн эд анги, холбооны системээс эхлээд хамгаалалттай програм хангамж хүртэл нисгэгчгүй системийн бүрэн хэмжээний үйлдвэрлэлийг дотооддоо байгуулахаар зорьж байгааг тус улсын Хиймэл оюун ухаан, дижитал хөгжлийн яам мэдээлжээ. Казахстаны Засгийн газар 2026-2029 онд нисгэгчгүй системийг хөгжүүлэх цогц төлөвлөгөөг баталсан байна.

Төлөвлөгөө нь нэгдсэн эрх зүйн үндэс тогтоож, дижитал болон биет дэд бүтцийг бий болгохын зэрэгцээ дотоодын үйлдвэрлэлийг дэмжиж, бие даан ажилладаг технологийг эдийн засгийн бодит салбарт бүрэн нэвтрүүлэхийг зорьж байна. Хэрэгжилтэд Тээврийн яам, Батлан хамгаалах яам, Дотоод хэргийн яам, үндэсний аюулгүй байдлын байгууллага, санхүүгийн зохицуулагчид, салбарын яамд, орон нутгийн захиргаа, хөгжлийн институт зэрэг 18 төрийн байгууллага оролцох бөгөөд ажлыг Хиймэл оюун ухаан, дижитал хөгжлийн яам зохицуулна.

Төлөвлөгөөний хүрээнд нисгэгчгүй агаарын хөлгийн нэгдсэн дижитал платформ, дроны хөдөлгөөнийг автоматаар удирдах систем нэвтрүүлнэ. Яамны тайлбарласнаар, өргөдөл гаргах, төхөөрөмж бүртгэх, нислэгийн маршрутыг шуурхай зөвшөөрүүлэх ажлыг нэг цахим үйлчилгээгээр хийснээр саад бэрхшээл багасаж, зөвшөөрөл олгох журам олон дахин хурдсана.

Мөн нисгэгчгүй системийн үйлдвэрлэлийг дотооддоо нутагшуулж, чухал эд ангийг үйлдвэрлэх, хамгаалалттай дотоодын програм хангамж хөгжүүлэх юм. «Төлөвлөгөөний стратегийн зорилт нь зөвхөн том хэсгүүдийг угсрахыг дэмжих биш, тоног төхөөрөмжийн эд анги, холбооны системээс эхлээд хамгаалалттай програм хангамж хүртэл бүрэн мөчлөгийн тусгаар үйлдвэрлэлийг бий болгох явдал юм» гэж яамнаас мэдэгджээ.

Салбарт оператор, зохион бүтээгч инженер, суулгагдсан програм хангамж болон хиймэл оюун ухааны хөгжүүлэгч, кибер аюулгүй байдал, засвар үйлчилгээний мэргэжилтэн зэрэг дор хаяж мянган мэргэжилтэн бэлтгэнэ. Түүнчлэн их сургууль, олон улсын технологийн компаниудтай хамтран судалгаа, хөгжүүлэлтийн орчин үеийн дор хаяж хоёр төв, мэргэжлийн лаборатори байгуулахаар төлөвлөжээ.

Нисгэгчгүй системийн ашиглалт, эргэлтэд хяналт тавих төрийн чиг үүргийн нэг хэсгийг Дотоод хэргийн яаманд шилжүүлэх бөгөөд дроны эзэмшигчдийн хариуцлагын албан журмын даатгал, холбооны сувгийн кибер аюулгүй байдлын шаардлагыг судлахаар төлөвлөж байна. Төлөвлөгөө босоо хөөрөх буудал, дроны буудал, автомат цэнэглэх станцын сүлжээг хөгжүүлэх, салбарт радио давтамж, хиймэл дагуулын суваг хуваарилахыг хамарна. Газрын тээврийн салбарт 2027-2028 онд нисгэгчгүй ачаа тээврийг туршиж үзэх төсөл хэрэгжүүлнэ.