Хегсет АСЕАН-ы батлан хамгаалахын сайд нарын өргөтгөсөн уулзалтад оролцож, саатуулах чадвар, үүрэг хуваалцахыг хөндөнө

АНУ-ын Дайны сайд Пит Хегсет (Pete Hegseth) энэ долоо хоногийн сүүлээр Филиппиний Себу хотод болох АСЕАН-ы батлан хамгаалахын сайд нарын өргөтгөсөн уулзалтад (ADMM-Plus) оролцохоор Филиппинд очно. АНУ-ын Дайны яамны мэдээлснээр, Хегсет Номхон далайн бүс нутагт АНУ хүч чадлаар энх тайвныг хангах стратегиа баримталсаар байгааг дахин баталгаажуулна.

Дайны яамны Ням гарагт (10 дугаар сарын 25) гаргасан хэвлэлийн мэдээнд дурдсанаар, Хегсет уулзалтын үеэр “саатуулах чадварыг бэхжүүлэх, гол холбоо, түншлэлийг ахиулах, бүс нутаг дахь үүрэг хуваалцахыг өргөжүүлэх” зорилгоор хоёр болон олон талт яриа хэлэлцээ хийнэ.

АНУ-ын 2026 оны батлан хамгаалахын стратеги Ази, Номхон далайн бүс дэх АНУ-ын бодлогын тухай хэсэгтээ холбоотнуудын хооронд “үүрэг хуваалцах”-ыг онцлохыг гол тулгуурын нэг гэж тодорхой тусгасан байна.

Дайны яамны хэвлэлийн мэдээнд Хегсет хэнтэй уулзахыг нарийвчлан дурдаагүй ч Филиппин, Японы хэвлэлүүд Филиппиний Батлан хамгаалахын сайд Гилберто Теодоро (Gilberto Teodoro Jr.), Японы Батлан хамгаалахын сайд Коизүми Шинжиро (Shinjirō Koizumi) нар Хегсеттэй хоёр талын уулзалт хийх төлөвтэй байгааг мэдээлжээ.

Филиппиний мэдээллийн агентлаг Даваа гарагт Теодорог иш татан, тэрбээр Хегсеттэй АСЕАН-ы батлан хамгаалахын сайд нарын өргөтгөсөн уулзалтын үеэр заавал хоёр талын уулзалт хийнэ гэж мэдээлэв. “Би Хегсеттэй заавал хоёр талын уулзалт, бүлгийн хуралдаан хийх бөгөөд холбогдох бараг бүх талтай хоёр талын уулзалт хийнэ.”

Теодоро Хегсеттэй “батлан хамгаалахын харилцааг бэхжүүлэх” зэрэг асуудлыг хэлэлцэх бөгөөд зорилго нь “одоо хийж буй ажлаа нэмэгдүүлэх, ахицыг хурдасгах, удаашруулах эсвэл өөр зүйл хэрэгтэй эсэхийг (судлах)” явдал гэж мэдэгдэв.

АСЕАН-ы батлан хамгаалахын сайд нарын өргөтгөсөн 13 дахь уулзалт (ADMM-Plus), АСЕАН-ы батлан хамгаалахын сайд нарын 20 дахь уулзалт (ADMM) 10 дугаар сарын 28-наас 10 дугаар сарын 29 хүртэл Филиппиний Себу мужийн Лапу-Лапу хотод болно. АСЕАН-ы батлан хамгаалахын сайд нарын уулзалт (ADMM) 2006 онд байгуулагдсан бөгөөд АСЕАН-ы батлан хамгаалахын зөвлөлдөх, хамтран ажиллах хамгийн дээд түвшний механизм юм. Харин өргөтгөсөн уулзалт (ADMM-Plus) 2010 онд эхэлсэн бөгөөд АСЕАН-ы гишүүн орнууд болон АНУ, Австрали, Энэтхэг, Япон, Шинэ Зеланд, Өмнөд Солонгос, Орос, Хятад зэрэг найман улсын хоорондох бүс нутгийн батлан хамгаалахын яриа хэлэлцээ, хамтын ажиллагааг өргөжүүлэх зорилготой.

Даваа гарагт Хятадын Гадаад хэргийн яамны ээлжит хэвлэлийн бага хурлын үеэр Хятад энэ Лхагва гарагт Манилад болох АСЕАН-ы батлан хамгаалахын сайд нарын өргөтгөсөн уулзалтад өндөр түвшний албан тушаалтан эсвэл төлөөлөгчдөө илгээх эсэхийг асуухад ГХЯ-ны хэвлэлийн төлөөлөгч Гуо Жякүнь шууд хариулаагүй ч “АСЕАН-ы батлан хамгаалахын сайд нарын өргөтгөсөн уулзалт нь бүс нутгийн орнуудын яриа хэлэлцээг бэхжүүлэх, харилцан итгэлцлийг нэмэгдүүлэх, хамтын ажиллагааг ахиулахад эерэг үүрэг гүйцэтгэх ёстой. Бид аливаа хүчин нийтийн хэрэгслийг хувийн зорилгодоо ашиглаж, АСЕАН-ыг барьцаалж, үймээн самуун өдөөхийг эсэргүүцнэ” гэж хэлсэн нь анхаарал татлаа.

Гуо Жякүнь хэн “нийтийн хэрэгслийг хувийн зорилгодоо ашиглаж, үймээн самуун өдөөж” болзошгүйг тодруулаагүй. Филиппин 2026 онд АСЕАН-ыг ээлжлэн даргалж байгаа бөгөөд Теодоро өнгөрсөн Баасан гарагт Хоёрдугаар Томас гүехэн (Хятадад Жэньай, Филиппинд Аюнгин гэж нэрлэдэг) дээр хууль бусаар “суурьшуулсан” “Сьерра Мадре” хөлөг онгоцыг Хятад хүчээр чирэн гаргах, эсвэл уг хөлөг онгоцны эсрэг хүч хэрэглэвэл энэ нь Филиппиний эсрэг “дайны үйлдэл” болно гэж олны өмнө мэдэгдсэн юм.

Теодорогийн хэлснээр, АСЕАН-ы батлан хамгаалахын сайд нарын уулзалтын үеэр сайд нар бүс нутгийн аюулгүй байдал, хүмүүнлэгийн тусламж, гамшгийн хариу арга хэмжээ зэрэг асуудлыг мөн хэлэлцэнэ.

Теодоро Даваа гарагт мөн Филиппин олон улсын энхийг сахиулах хамтын ажиллагааг бэхжүүлэх, цэргийн харилцан нийцлийг сайжруулах, НҮБ-ын ивээл дор хамтын аюулгүй байдлын хүчин чармайлтыг ахиулах зорилгоор үзэл бодол нэгтэй орнуудтай айлчлах цэргийн хүчний статусын тухай хэлэлцээрээ (SOVFA) өргөжүүлж болзошгүйг дурджээ.

“Энэ нь бидний үндсэн үнэт зүйлстэй нийцдэг орнуудтай айлчлах цэргийн хүчний статусын тухай хэлэлцээр байгуулж, харилцаагаа бэхжүүлэх боломжийг надад харууллаа” гэж тэрбээр хэлэв. Өнөөг хүртэл Филиппин Франц, Канад, Австрали, Япон, Шинэ Зеланд гэсэн таван улстай айлчлах цэргийн хүчний статусын тухай хэлэлцээр байгуулжээ.

Нөгөө талаар Японы Батлан хамгаалахын сайд Коизүми Шинжиро Баасан гарагт Филиппинд болох АСЕАН-ы батлан хамгаалахын сайд нарын өргөтгөсөн уулзалтад оролцох эсэхээ авч үзэж байгаа тул ирэх долоо хоногт АНУ-ын Дайны сайд Хегсеттэй уулзахаар зохион байгуулж байгаагаа мэдэгдэв.

«Жапан Тудэй» сонин эх сурвалжийг иш татан мэдээлснээр, Коизүми Шинжиро Хегсеттэй уулзвал саяхан Окинава мужид байрлах АНУ-ын цэргийн алба хаагч дээрэм, хүн амины хэрэгт сэжиглэгдэн баривчлагдсан асуудлыг хэрхэн шийдвэрлэх талаар хоёр тал ярилцах төлөвтэй байна. Японы хэвлэлийн мэдээлснээр, Японы Окинава мужийн Наха хотын дүүргийн прокурорын газар Ням гарагт Японд байрлах АНУ-ын тэнгисийн явган цэргийн алба хаагч Девин Жейкоб Баллардыг (Devin Jacob Ballard) дээрэмдэж хүн алсан хэргээр яллажээ.