Хойд Солонгосын хүний эрхийн байдал сүүлийн арван жилд сайжраагүй гэж НҮБ-ын албан тушаалтан мэдэгдэв
НҮБ-ын Хүний эрхийн газрын Сөүл дэх төлөөлөгч цаазаар авах ял ихэссэнийг онцолж, Украинд олзлогдсон Хойд Солонгосын хоёр цэргийн хувийн мэдээллийг дахин дахин нийтлэх нь тэдэнд эрсдэл учруулж болзошгүйг анхааруулав.
Редакцийн тэмдэглэл: энэхүү мэдээг Америкийн дуу хоолой радиогийн солонгос хэлний нийтлэлээс орчуулсан болно.
Хойд Солонгосын хүний эрхийн байдал сүүлийн арван жилд сайжраагүй бөгөөд цаазаар авах ял хэрэглэх зэрэг зарим гол салбарт мэдэгдэхүйц доройтсон гэж НҮБ-ын хүний эрхийн өндөр албан тушаалтан Америкийн дуу хоолой радиод ярьжээ.
НҮБ-ын Хүний эрхийн газрын Сөүл дэх төлөөлөгч Жеймс Хинан улс төрийн хорих лагерь, зорчих эрхийн хязгаарлалт, хүнс, эрүүл мэндийн тусламж авах боломжийн талаарх санаа зовнил хэвээр байгааг хэлэв. «Бидний үнэлгээгээр нөхцөл байдал, ялангуяа сүүлийн арван жилд, ерөнхийдөө сайжраагүй» гэж Хинан 10 дугаар сарын 22-нд Вашингтонд өгсөн ярилцлагадаа хэлжээ. «Зарим гол талаараа мэдэгдэхүйц доройтсон.»
Тэрбээр цаазаар авах ялын тоо болон цаазаар авах ял оноож болох гэмт хэргийн тоо хоёулаа нэмэгдсэнийг гол санаа зовоосон асуудал гэж онцолсон.
Хинан мөн Өмнөд Солонгос, Япон болон бусад орны иргэдийг албадан сураггүй алга болгосон удаан хугацааны хэргүүдийг шийдвэрлэх шаардлага яаралтай байгааг онцлов. Түүний хэлснээр, хохирогчид, тэдний төрөл төрөгсөд, гэмт хэрэг үйлдсэн гэх этгээдүүд нас ахиж байгаа тул юу болсныг тогтоож, шударга ёсыг тогтоох хугацаа багасаж байна.
Тэрбээр цагдан хоригдож буй хүмүүстэй зүй бусаар харьцах явдал багассан тухай зарим баримтгүй шинж тэмдэг, тухайлбал төв эрх баригчид ажилтнуудад хоригдлуудыг зодохгүй байхыг заасан тухай мэдээллийг дурдсан. Гэвч сайжрах ийм хязгаарлагдмал шинж тэмдэг ерөнхий үнэлгээг өөрчлөхгүй гэдгийг сануулав.
Хинан мөн Украинд хоригдож буй Хойд Солонгосын хоёр олзны цэргийн хэн болохыг дахин дахин нийтлэх нь тэдэнд болон төрөл төрөгсөдөд нь эрсдэл нэмэгдүүлж болзошгүйг анхааруулжээ. «Өмнө нь ил болсон байсан ч дахин ил болгохыг зөвшөөрөхгүй» гэж тэрбээр хэлэв.
Хинаны хэлснээр, Хойд Солонгост хууль зөрчсөн гэж үзэгдсэн хүмүүс хатуу шийтгэл хүлээж болох бөгөөд энэ нь гэр бүлд нь ч хүрч болзошгүй.
Олзны цэргүүдийг Украинаас Өмнөд Солонгос руу шилжүүлсэн тухай мэдээллийн талаар асуухад Хинан түүний алба шилжүүлэх тохиролцооны нөхцөлийг мэдэхгүй бөгөөд тэдэнтэй уулзах боломжгүй гэж хариулав.
«Миний хэлсэн зүйл хэвлэлийн нээлттэй мэдээлэлд үндэслэсэн» гэж тэрбээр хэлсэн.
НҮБ-ын төлөөлөгч хувийн нууцыг хамгаалж, сэтгэцийн эрүүл мэнд, сэтгэл зүй-нийгмийн дэмжлэг зэрэг зохих туслалцаа үзүүлэхийг уриалав.
«Тэдний сайн сайхан байдал энэ түүхийн төвд байх ёстой» гэж тэрбээр хэлжээ.
Хинан мөн Хятад руу оргон зугтаж, Хойд Солонгос руу албадан буцаагдаж буй хойд солонгосчуудын асуудлаар Америкийн дуу хоолой радиод ярилаа. Түүний хэлснээр, эрх баригчид эхлээд буцаагдсан хүн Хойд Солонгост буцаж очоод зүй бус харьцаа, эрүү шүүлтэд өртөх эрсдэлтэй эсэхийг үнэлэх ёстой.
Хятадын соёрхон баталсан НҮБ-ын Эрүү шүүлтийн эсрэг конвенц эрүү шүүлтэд өртөх эрсдэлтэй оронд хэнийг ч буцаахыг хориглодог. Энэ дүрмийг «албадан буцаахгүй байх зарчим» гэж нэрлэдэг. Хятад хилээ давсан хойд солонгосчуудыг эдийн засгийн цагаач гэж үзэж, Пхеньянтай байгуулсан тохиролцооны дагуу буцаадаг. Шүүмжлэгчдийн үзэж буйгаар, энэ нь Хятадад албадан буцаахгүй байх хуулийн үүргээ үл тоох боломж олгодог.
НҮБ-ын тайланд Өмнөд Солонгос руу очих сонирхолтой байсан, Христийн шашинд орсон, эсвэл христийн пасторуудтай холбоо барьж байсан буцаагдагсдыг онцгой хатуу шийтгэдгийг баримтжуулжээ.
Хинаны хэлснээр, хилийн хяналт чангарсан нь Хойд Солонгосоос гарах хүний тоог бууруулж, тус улсын доторх нөхцөл байдлыг үнэлэхэд илүү хэцүү болгожээ.
Хинан мөн Хойд Солонгост хоригдож буй өмнөд солонгосчуудын асуудалд санаа зовж буйгаа илэрхийлж, тэднийг консулын туслалцаа авах боломжгүй байгаа хэргүүдийг дурдав. Мөн шүүхийн шударга байдал, ял оноох нотлох баримт олж авсан арга барилын талаар санаа зовнил байгааг хэлсэн.
Хинаны хэлснээр, цаашид Хойд Солонгосын албан тушаалтнуудыг зөрчлийнх нь төлөө хариуцлагад татах тогтолцоо бий болгох шаардлагатай. Үүнд эрүүгийн болон иргэний шүүх ажиллагаа, хохирогчдыг хүлээн зөвшөөрөх, үнэнийг тогтоох, нөхөн олговор олгох, сэтгэл зүйн дэмжлэг үзүүлэх зэрэг багтах ёстой гэжээ.
Түүний алба ирээдүйд шүүх хуралд нотлох баримт болгон ашиглаж болох Хойд Солонгос дахь олон мянган боломжит гэмт хэргийн мэдээллийг агуулсан төв мэдээллийн сан хөтөлдөг. Тэрбээр зарим мэдээллийг гадаадад үйлдсэн гэмт хэргийг шүүх зохих харьяалалтай орнуудтай хуваалцаж болно гэв.
Ийм шүүх хурал болох хүртэл нотлох баримт цуглуулж, хадгалах ажлыг үргэлжлүүлэх ёстой гэж Хинан хэлэв. «Энэ бол хүнд хөдөлмөр» гэж тэрбээр хэлээд, «Гэхдээ энэ бол урт хугацааны зорилт» гэжээ.
