Хориг тавих эрхгүй байнгын шинэ гишүүд хоёрдугаар зэргийн гишүүд болно гэж Энэтхэг мэдэгдэв
Энэтхэг Аюулгүйн зөвлөлийн шинэчлэлд байнгын болон түр гишүүдийн аль алиныг нэмэгдүүлэхийг шаардаж, хориг тавих эрх байгаа цагт байнгын бүх гишүүнд адилхан байх ёстой гэж онцолжээ.
Хинду сонины мэдээлснээр, Энэтхэгээс НҮБ-д суугаа Байнгын төлөөлөгч, элчин сайд Хариш Парватханени 2026 оны 10 дугаар сарын 26-нд НҮБ-ын Ерөнхий Ассамблейд болсон засгийн газар хоорондын хэлэлцээний нэгдсэн хуралдаанд үг хэлжээ. Тэрээр Аюулгүйн зөвлөлийн шинэчлэлээр хориг тавих эрхгүй байнгын гишүүдийн шинэ ангилал бий болговол тэд хоёрдугаар зэргийн гишүүд болж, шийдвэр гаргах үйл явцыг одоогийн байнгын таван гишүүн хянасаар байна гэж мэдэгджээ.
Хятад, Франц, Орос, Их Британи, АНУ нь 15 гишүүнтэй Аюулгүйн зөвлөлийн байнгын таван гишүүн бөгөөд хориг тавих эрхтэй. Зөвлөл мөн хоёр жилийн хугацаатай сонгогддог 10 түр гишүүнтэй. Парватханени хориг тавих эрх байгаа цагт шинэчлэгдсэн зөвлөлийн байнгын бүх гишүүнд энэ эрх байх ёстой гэдэг нь Энэтхэгийн зарчмын бөгөөд олонд ил байр суурь гэдгийг дахин онцолжээ.
Түүний хэлснээр, хориг тавих эрхтэй эсвэл эрхгүй байнгын гишүүдийн шинэ ангилал бий болгох нь аль хэдийн хүнд хэлэлцүүлгийг улам хүндрүүлж, засахыг зорьж буй тэгш бус байдлыг бэхжүүлнэ. Дипломатч үе үе сонгууль явуулах, байнгын гишүүнчлэл гэсэн ойлголтууд үндсэндээ зөрчилддөг гэв. Тэрээр Аюулгүйн зөвлөлийг цорын ганц удаа буюу 1965 онд өргөжүүлэхэд түр гишүүдийн тоог зургаагаас 10 болгож, байнгын таван гишүүнийг хэвээр үлдээснийг сануулжээ. Ингэснээр байнгын болон сонгогдсон гишүүдийн харьцаа 5:6-аас 5:10 болж, байнгын таван гишүүний нөлөө улам бэхжсэн гэж тэр тайлбарлав.
Энэтхэг байнгын болон түр гишүүдийн аль алиных нь тоог нэмэгдүүлэхийг тууштай шаардаж ирсэн бөгөөд зөвхөн түр гишүүдийн тоог нэмэх шинэчлэл бүтэлгүйтэлтэй адил гэж анхааруулдаг. Нью-Дели 1945 онд байгуулагдсан зөвлөл 21 дүгээр зууны шаардлагад нийцэхгүй, өнөөгийн геополитикийн бодит байдлыг тусгадаггүй гэж үзэж, түүнийг шинэчлэх олон жилийн хүчин чармайлтыг тэргүүлж ирсэн. Энэтхэг мөн 2028-29 оны хугацаанд түр гишүүний суудал авахыг зорьж байгаа бөгөөд ирэх оны 6 дугаар сард болох сонгуульд Ази, Номхон далайн бүлэгт ногдох ганц суудлын төлөө Тажикистантай өрсөлдөнө.
Энэтхэг хамгийн сүүлд 2021-22 онд найм дахь удаагаа зөвлөлийн гишүүнээр ажилласан бөгөөд өмнө нь 1950-51, 1967-68, 1972-73, 1977-78, 1984-85, 1991-92, 2011-12 онд гишүүн байжээ. Оросын Гадаад хэргийн сайд Сергей Лавров өмнө нь Бразил, Энэтхэгийг байнгын суудалд нэр дэвшихийг дэмжиж буйгаа илэрхийлж, Африк тивийн ашиг сонирхлыг хангах ёстой гэж онцолж байсан.
Парватханени байнгын таван гишүүний онцгой эрх болох хориг тавих эрхийг, ялангуяа олон улсын энх тайван, аюулгүй байдлын асуудалд маш их хязгаарлалттайгаар хэрэглэх ёстой гэж онцлов. Түүний хэлснээр, хориг тавих эрхийг хязгаарлах асуудлыг гишүүнчлэлийн ангилал, бүс нутгийн төлөөлөл, зөвлөлийн хэмжээ, ажлын арга барил зэрэг шинэчлэлийн бусад асуудлаас тусад нь авч үзэх боломжгүй.
Элчин сайдын хэлснээр, бодит хориг нь зөвхөн байнгын гишүүдийн албан ёсны санал хураалтаар хязгаарлагдахгүй. Даргын мэдэгдэл, хэвлэлийн мэдэгдэл, хориг арга хэмжээний хорооны шийдвэр дээр бичигдээгүй зөвшилцлийн дүрэм нэг гишүүнд санал зөвлөмжийг ихэнхдээ тайлбаргүйгээр хаах боломж олгодог. Тэрээр террорист байгууллага, хувь хүнийг жагсаалтад оруулж, хасдаг хориг арга хэмжээний хороодын ажлыг дурдсан юм.
Дипломатч засгийн газар хоорондын хэлэлцээний үйл явц дахь зөвшилцлийг далдалсан бодит хориг гэж шүүмжилж, хэлэлцээг үндэслэсэн Ерөнхий Ассамблейн тогтоолын үндсэн зарчим нь зөвшилцөл бус, аль болох өргөн улс төрийн дэмжлэг байсан гэв. Энэтхэг текст дээр суурилсан хэлэлцээг тодорхой хугацаа, үе шаттайгаар аль болох эрт эхлүүлэхийг уриалж байна. «Аюулгүйн зөвлөлийн итгэл үнэмшил, хууль ёсны байдал, үр нөлөөний асуултад зөвхөн хориг тавих эрхийг зохицуулснаар хариулж чадахгүй» гэж Парватханени хэлжээ.
