Хятадад томуугийн гурван омог нэгэн зэрэг тархаж, улирал уртсах эрсдэлтэй байна

Хятадын Өвчний хяналт, урьдчилан сэргийлэх төвийн тандалтын сүүлийн мэдээгээр тус улсад томуугийн идэвхжил хэлбэлзэлтэй ч өсөх хандлагатай байна. Энэ жил томуугийн гурван омог нэгэн зэрэг идэвхтэй байгаа нь шинэ онцлог болжээ.

Омгуудын бүрэлдэхүүн илүү нарийн төвөгтэй болсон тул нэг хүн богино хугацаанд өөр өөр омгоор дараалан өвчлөх эрсдэл нэмэгдэж болзошгүй бөгөөд томуугийн улирал ч уртсаж мэднэ.

Нийслэлийн анагаахын их сургуулийн харьяа Бээжингийн Ёуань эмнэлгийн халдварт өвчний нэгдсэн тасгийн ерөнхий эмч Ли Тунзэн энэ жил томуугийн гурван омог нэгэн зэрэг тархаж, А хэлбэрийн H3N2 бага зэрэг давамгайлж байна гэв. Хөрш орнуудад голдуу А хэлбэрийн H1N1 тархаж байгаа нь Хятадынхаас өөр байна. Ажиглалтаар H1N1 өсөх хандлагатай тул цаашид давамгайлах омог солигдож магадгүй гэж тэрбээр нэмсэн.

Томуугийн нэг омгоор өвчилсөн нь нөгөө омгоос төдийлөн хамгаалдаггүй тул А хэлбэрийн томуугаар өвчилсний дараа В хэлбэрийн томуугаар дахин өвчлөх боломжтой. Мөн H3N2-оор өвчилсөн хүн H1N1-ээс сайн хамгаалагддаггүй.

Ли Тунзэний хэлснээр 65-аас дээш насны ахмадууд, 5-аас доош насны хүүхдүүд, жирэмсэн эмэгтэйчүүд, төрөх үеийн эхчүүд, дархлаа сул хүмүүс, архаг өвчтэй болон таргалалттай хүмүүст шинж тэмдэг илрэх нь элбэг тул биеийн байдлаа хянах хэрэгтэй. Өндөр халуурал удаан үргэлжлэх, халуун бууруулах эм сайн нөлөөлөхгүй байх, өвчилснөөс хойш 5 хоногоос дээш хугацаанд шинж тэмдэг намдахгүй байх нь өвчин хүндэрч байгааг илтгэнэ.

Ахмад настан халуураагүй ч сульдаж, ядарсан байвал анхаарах хэрэгтэй. Суурь өвчин гэнэт сэдрэх, хүндрэх нь томуугаас үүдэлтэй байж болох тул ийм үед цаг алдалгүй эмчид хандах шаардлагатай.

Энгийн хүмүүс А, В хэлбэрийн томууг заавал ялгах шаардлагагүй гэж Ли Тунзэн тайлбарлажээ. Хоёулаа халуурах, толгой өвдөх, хоолой өвдөх, ханиалгах, бүх биеийн булчин өвдөх, хүчтэй ядрах зэрэг ижил төстэй шинж тэмдэгтэй. Хоёр хэлбэр хоёулаа эрсдэлт бүлгийнхэнд уушгины хатгалгаа үүсгэж болох бөгөөд нярай, бага насны хүүхдэд тархины үрэвсэл, залуучуудад зүрхний булчингийн үрэвсэл зэрэг хүндрэл үүсэх эрсдэлтэй.

Хятад-Японы найрамдлын эмнэлгийн амьсгалын замын болон эрчимт эмчилгээний тасгийн дэд ерөнхий эмч Ван Имин томуугаас сэргийлэх хамгийн сайн арга бол вакцин бөгөөд томуугийн улирал бүрэн эхлээгүй байгаа тул одоо вакцин хийлгэхэд оройтоогүй гэв. Өмнө нь томуугаар өвчилсөн хүмүүст ч вакцин хийлгэхийг зөвлөсөн. Вакцин хийлгэсэн хүн өөрийгөө хамгаалаад зогсохгүй гэр бүлийнхнээ ч хамгаалдаг гэжээ. Томуугаас саяхан эдгэрсэн бол хоёроос дөрвөн долоо хоногийн дараа вакцин хийлгэхийг зөвлөж байна.

Үндэсний өвчний хяналт, урьдчилан сэргийлэх газрын мэдээллээр гурван валент идэвхгүйжүүлсэн томуугийн вакциныг пневмококкийн вакцин, бүслүүр үлдийн вакцин зэрэг бусад идэвхгүйжүүлсэн вакцинтай биеийн өөр хэсэгт нэгэн зэрэг хийж болдог. Галзуу өвчний нас баралт бараг 100 хувь тул амьтанд маажуулж, хазуулсан бол галзуугийн вакцины дархлаажуулалтын бүрэн хуваарийг нэн тэргүүнд дуусгах, эсвэл томуугийн вакцин хүртэлх хугацааг эмчийн зааврыг чанд баримтлан тогтоох шаардлагатай. Хамарт шүршдэг сулруулсан амьд вакцин сонгосон бол бусад амьд вакцинтай дор хаяж 28 хоногийн зайтай хийлгэдэг.

Томуугийн өвчлөл нэмэгдэхийн хэрээр осельтамивир, балоксавир марбоксил зэрэг вирусын эсрэг эмийг олон гэр бүл дахин нөөцлөх болжээ. Вирусын эсрэг эм нь жортой эм бөгөөд зөвхөн томуугийн вирусын эсрэг үйлчилдэг, энгийн ханиад, риновирусын эсрэг үр дүнгүй гэж мэргэжилтнүүд онцолж байна. Эмийг учир зүггүй нөөцлөх, дураараа уух нь эмчилгээний үр дүнгүй төдийгүй дотор муухайрах, бөөлжих зэрэг гаж нөлөө үүсгэж, вирусыг эмэнд тэсвэртэй болгож ч болзошгүй.

Олон жил хэрэглэж ирсэн осельтамивирыг төрөөд хоёр долоо хоног болсон нярайгаас эхлээд насанд хүрэгчид, ахмадууд, жирэмсэн эмэгтэйчүүд хэрэглэж болдгийг Ли Тунзэн онцлов. Балоксавир марбоксилыг эмчилгээний туршид ганцхан удаа уудаг нь давуу талтай ч 1-ээс доош насны нялх хүүхдэд хэрэглэхийг одоогоор зөвшөөрөөгүй бөгөөд жирэмсэн эмэгтэйчүүдэд хэрэглэхийг зөвлөдөггүй.

Мэргэжилтнүүдийн хэлснээр одоо тархаж буй гурван омог осельтамивир, балоксавир марбоксилд ерөнхийдөө мэдрэг хэвээр байна. Эмийг өвчилснөөс хойш 48 цагийн дотор хэрэглэх нь хамгийн тохиромжтой бөгөөд эрт хэрэглэх тусам үр дүн нь их байдаг. 48 цаг өнгөрсөн ч эрсдэлт бүлгийнхэн эмчийн үнэлгээгээр хэрэглэж болох бөгөөд тунг эмчийн зааврын дагуу чанд баримтлах ёстой.

Осельтамивирыг 12 цаг тутамд, өдөрт хоёр удаа, 5 хоног тасралтгүй уух шаардлагатай бөгөөд шинж тэмдэг намдсан ч эрт зогсоолгүй эмчилгээгээ бүрэн дуусгах хэрэгтэй гэж Ли Тунзэн анхааруулжээ. Балоксавир марбоксилыг уух үед сүүн бүтээгдэхүүн, кальци ихтэй ундаа болон төмөр, магни, цайр, селен, кальци агуулсан бэлдмэлтэй хамт хэрэглэж болохгүй.

Томуугаар өвчилсөн олон залуу халуун буумагц эдгэрсэн гэж үзээд гүйх, бөмбөг тоглох зэргээр хөдөлгөөн хийж, зарим эцэг эх хүүхдээ халуун буумагц сургуульд нь явуулж, биеийн тамирын хичээлд оруулдаг. Гэвч томуугийн дараах 1-ээс 3 долоо хоног бол зүрхний булчин эдгэрэх эмзэг үе бөгөөд халуун буусны дараа хүчтэй дасгал хөдөлгөөн хийснээс зүрхний булчингийн үрэвсэл үүссэн тохиолдол эмнэлгүүдэд цөөнгүй бүртгэгддэг.

Ван Имин өвчтөнүүдийг вирусын эсрэг эмээ эмчилгээний хугацааны турш ууж, эмчийн зааврын дагуу амрахыг зөвлөв. Биеийн үйл ажиллагаа бүрэн сэргээгүй үед хүчтэй дасгал хийх нь зүрхний ачааллыг нэмэгдүүлж мэднэ. Гэнэт зүрх дэлсэх, цээж давчдах, цээжээр өвдөх зэрэг шинж тэмдэг илэрвэл гэртээ тэвчиж суулгүй даруй эмчид хандах хэрэгтэй гэжээ.

Томуугаас эдгэрсний дараа хэдэн өдөр, бүр хэдэн сар үргэлжилдэг ханиалга бол бие махбод өөрийгөө хамгаалж, нөхөн сэргээж буйн түгээмэл илрэл тул хэт санаа зовох хэрэггүй гэж Ван Имин хэлсэн байна. Зөвхөн томуугийн дараах ханиалга бол ханиалга намдаах, цэр ховхлох эмээр шинж тэмдгийг хөнгөвчилж болдог. Харин уушгины архаг бөглөрөлт өвчин, багтраа зэрэг суурь өвчнөөс болж ханиалга удаан үргэлжилж, өвчин хүндрэх эрсдэлтэй бол заавал цаг алдалгүй эмчид хандах хэрэгтэй.