Сербийн Вучичийн уналт Унгарын Орбаны замыг давтжээ

Сербийн Ерөнхийлөгч Александр Вучич, Унгарын Ерөнхий сайд Виктор Орбан нар өнгөрсөн арваннэгдүгээр сард Сербийн хойд хэсэгт уулзахдаа нэг жилийн дотор хоёулаа засгийн эрхээс буух болно гэж бараг төсөөлөөгүй байх. Хоёулаа ард түмний хөдөлгөөний хүчээр огцорсон тухай Би Би Си мэдээлэв.

Орбан эхэлж буюу дөрөвдүгээр сард Петер Мадьярын «Тиса» намд ялагдсан юм. Харин өнгөрсөн ням гарагт байгуулагдаад хоёр жил хүрээгүй оюутны хөдөлгөөн Сербийн парламентын сонгуульд үнэмлэхүй ялалт байгуулжээ.

Унгарын «Тиса» нам удирдагчийнхаа хувь хүн, эрч хүчинд түшиглэдэг бол Сербийн «Оюутны жагсаалт» удирдагчгүй гэдгээ онцолдог. Гэвч Унгарт 79 хувь, Сербид 69 хувьд хүрсэн сонгогчдын өндөр ирцийг хоёр оронд технологийн мэдлэгтэй залуучууд бий болгосон юм. Тэд хиймэл оюуны хэрэгслээр тоо баримт боловсруулж, санал хураалтад учрах аюулыг илрүүлж, эрх баригч намуудын зүгээс айлган сүрдүүлэх, сонгуулийн луйвар хийхээс сэргийлэхийн тулд олон арван мянган ажиглагчийг дайчилжээ.

Өнгөрсөн амралтын өдрүүдэд Унгарын нэгэн иргэний хөдөлгөөн 70 ажиглагчийг Серби рүү илгээж, тэд оюутны хөдөлгөөний төлөөлөгчидтэй хамт Воеводина мужийн санал авах байруудаар явжээ. Гол арга нь өмнөх сонгуулиудад эрх баригч намд хэт олон санал өгсөн «халдвартай» тойргийг урьдчилан тодорхойлох байв.

Суботица хотын оюутан идэвхтэн Петер Клемм «Сонгуулийн өдөр 16:00 цагаас эхлэн Вучичийг дэмжигч, нүүрээ халхалсан танхайрагчдын бүлгүүд санал авах байрны ойролцоо цугларч байгааг анзаарсан» гэж Би Би Си-д ярьжээ.

Орбан 16 жил, Вучич 14 жил засгийн эрхэнд байж, төрийн байгууллагуудыг гартаа оруулсан хүчирхэг удирдагчид байлаа. Үндсэрхэг үзэлтэй хоёр удирдагч Владимир Путин, Ши Жиньпинтэй нөхөрсөг харилцаатай, Боснийн сербүүдийн салан тусгаарлагч удирдагч Милорад Додикийг тууштай дэмждэгээрээ ижил байжээ.

Хоёр удирдагчийн уналт гайхмаар төстэй. Вучич ням гарагийн орой яг 21:30 цагт ялагдлаа хүлээн зөвшөөрсөн нь Орбан дөрөвдүгээр сарын 12-нд ялагдлаа хүлээсэн цагтай давхцав. «Оюутны жагсаалт» 250 суудалтай Сербийн парламентад 140 суудал авах бөгөөд энэ нь Мадьярын «Тиса» намын 199 суудалтай Унгарын парламентад авсан суудлын тоотой яг ижил юм.

Одоо 63 настай Орбан, 56 настай Вучич нар авлига, эрх мэдлээ урвуулан ашигласан хэргээр яллагдаж магадгүй. Орбантай ойр Унгарын компаниуд Нови Сад хотын төмөр замын буудлын барилгын төсөлд оролцож байсан бөгөөд 2024 оны арваннэгдүгээр сарын 1-нд буудлын саравч нурж 16 хүн амиа алдсан явдал Сербийн оюутны хөдөлгөөнийг өрнүүлэх түлхэц болсон юм.