Тоосны масс Ташкент болон түүний орчмын агаарын чанарыг муутгаж байна
Хур тунадас нормоос хэд дахин бага орж, салхи сул байгаа нь агаарыг байгалиасаа цэвэрших үйл явцыг удаашруулж, бохирдол ирэх долоо хоног хүртэл үргэлжилж болзошгүй гэж мэргэжилтнүүд анхааруулав.
Газета.уз сайтын мэдээлснээр, Узбекистаны нийслэл Ташкент болон Ташкент мужид сүүлийн өдрүүдэд ажиглагдаж буй агаарын бохирдлын гол шалтгаан нь цаг уурын тааламжгүй нөхцөл, байгалийн хүчин зүйлс юм. Үүнд хур тунадас бага орсон, салхи болон агаар мандлын байгалийн эргэлттэй холбоотой үйл явц багтаж байна гэж Уур амьсгалын өөрчлөлтийн үндэсний төвийн захирал Фаррух Саттаров мэдэгджээ. Түүний тайлбарыг Экологи, уур амьсгалын өөрчлөлтийн үндэсний хорооны хэвлэлийн алба нийтэлсэн байна.
Саттаровын хэлснээр 10 дугаар сарын 26-ны байдлаар Ташкентад ердөө 3.9 мм хур тунадас орсон бол сарын норм 23.7 мм байдаг. Өөрөөр хэлбэл тунадас нормоос бараг 6 дахин бага орсон байна. Тунадасны дутагдал агаараас тоосны тоосонцрыг угаах үйл явцыг удаашруулж, тэдгээр агаар мандалд хуримтлагдах нөхцөлийг бүрдүүлдэг аж.
Мөн сүүлийн арван жилд агаар мандлын байгалийн солилцооны үйл явцад өөрчлөлт гарсан гэж тэрээр онцолжээ. Тухайлбал, жилийн хүйтэн хагаст хүчтэй салхи, хур тунадасгүй тааламжгүй цаг агаарын давтамж өмнөх жилүүдтэй харьцуулахад 57 хувиар өссөн байна. Ийм нөхцөл агаарыг байгалиасаа цэвэрших үйл явцыг хүндрүүлж болзошгүй.
Мэргэжилтнүүд агаарын чанарыг газрын хяналтын станц болон хиймэл дагуулын зургаар хянаж байна. Агаар мандлын найрлагыг загварчлах олон улсын компьютерийн системийн тусламжтайгаар 10 дугаар сарын 1-нээс 26-ны хоорондох хиймэл дагуулын зургийг шинжилж, олон улсын агаарын чанарын индекстэй харьцуулжээ. Шинжилгээгээр тоосны масс Ташкент болон орчны нутагт нэвтэрсэн үед агаарын чанарын индекс өссөн нь тогтоогдсон байна.
Хур тунадас орсон 10 дугаар сарын 4, 5-нд индекс 66-аас 71 буюу дунд зэрэг түвшинд байв. Харин дараагийн өдрүүдэд тунадас дутагдаж, тоосны масс хуримтлагдсанаар агаарын чанар муудаж, 10 дугаар сарын 26-ны орой индекс 155-аас 195 буюу эрүүл мэндэд хортой түвшинд хүрчээ. 10 дугаар сарын 27-ны оройн хувьд индекс 150-аас 190 байна гэж урьдчилан таамаглажээ.
Европын цаг уурын хиймэл дагуулын байгууллагын платформ болон Метеосат хиймэл дагуулаас 10 дугаар сарын 25, 26-нд авсан зургуудад Ташкент болон түүний ойр орчмын дүүргүүдэд томоохон тоосны масс бүртгэгджээ. Энэ үзэгдэл Ташкент хот, Ташкент мужаас гадна Сырдарья, Жиззах мужуудын зарим хэсгийг хамарсан байна.
Төвийн мэргэжилтнүүдийн таамгаар тоосны масс, агаарын бохирдолтой холбоотой тааламжгүй нөхцөл ирэх долоо хоногийн эхэн хүртэл үргэлжилж болзошгүй. Узгидромет ч энэ долоо хоногт дулаан цаг агаарын улмаас агаар мандлын инверси ажиглагдаж болохыг анхааруулсан. Тус байгууллагын мэдээлснээр хур тунадасгүй, сул салхитай, инверситэй нөхцөл давхцвал 11 дүгээр сарын 1 хүртэл Ташкентад тоосны тоосонцор болон бусад бохирдуулагч бодисын агууламж нэмэгдэх буюу өндөр хэвээр байж болзошгүй аж.
Хүн амын эмзэг бүлгийнхэнд гадаа хийх биеийн хөдөлгөөнөө хязгаарлаж, нүүрний маск зүүхийг зөвлөж байна. Экологи, уур амьсгалын өөрчлөлтийн үндэсний хорооны дэргэд бохирдуулагч бодисын эх үүсвэрийг судлах тусгай агаар мандлын лабораторийн төв байгуулжээ. Төвийн дарга Зикрилла Алимовын хэлснээр Ташкентын бүх дүүргээс тусгай шүүлтүүрээр агаарын дээж авч, лабораторид шинжилж байгаа бөгөөд цаашид энэ туршлагыг улс даяар нэвтрүүлэхээр төлөвлөж байна.
