Японы уламжлалт хоолны ур чадвар залгамжлагч олдохгүй бэрхшээлтэй тулгарч байна

Япон саяхан уламжлалт япон хоолны салбараас анх удаа хоёр хүнийг амьд үндэсний эрдэнэд нэр дэвшүүлсэн. Гэвч тэдний тээж яваа уламжлалын ирээдүй тодорхойгүй байна. Учир нь амьдралын хэв маяг өөрчлөгдөж, хүн ам цөөрснөөс болж залгамжлагч хомсдож байна.

Туршлагатай тогооч эсвэл саке исгэгчийн дэргэд энэ ур ухааныг эзэмших нь техникийн хувьд хүнд, өндөр ур чадвар шаардаж болох юм. Гэвч Киотогийн Hyotei рестораны 87 настай Эйичи Такахаши, 93 настай саке исгэгч Наохико Ногүчи нарыг энэ цолд нэр дэвшүүлсэн нь залуу үеийнхнийг энэ өвийг залгамжлахад урамшуулна гэсэн найдлага байна.

ЮНЕСКО 2013 онд вашокү буюу Японы уламжлалт хоолны соёлыг биет бус соёлын өвийн жагсаалтад оруулснаас хойш дэлхий даяар япон хоол, хоолны соёлын сонирхол огцом нэмэгджээ.

Энэ нэр дэвшүүлэлт “Киото хоолны өвөрмөц шинж, хэлбэрийг тодорхойлсон” гэж Киотогийн хоолны холбооны тэргүүн Шиничи Тэрада хэлэв. Тус холбоо Киотогийн хоолоор мэргэшсэн, олон жилийн түүхтэй уламжлалт япон ресторануудыг нэгтгэдэг.

2025 онд Киото хотод гадаадаас 12.68 сая жуулчин ирж, дээд амжилт тогтоожээ. Тэдний 43.5 хувь нь хоолны соёлтой танилцахыг зорьсон байна. Киотогийн хоолны мэргэжилтэн амьд үндэсний эрдэнэ болох нь хотын нэр хүндийг улам өсгөнө гэж хотын захиргаа найдаж байна.

Саке исгэх салбар энэ мэдээг сайшаажээ. Японы Тожи исгэгчдийн холбоо энэ нь “уламжлалт саке исгэх ажилд оролцогч бүхэнд итгэл найдвар, зориг өгч байна” гэж мэдэгдэв. Худалдааны статистикаар Японы согтууруулах ундааны экспорт 2025 онд 149.5 тэрбум иен (936 сая ам.доллар) орчим болж, дээд амжилт тогтоосон байна.

Эдгээр урлагийг хамгаалах зорилгоор Японы засгийн газар 2017 онд Соёл, урлагийн суурь хуулийн “амьдралын хэв маягийн соёлыг сэргээх” заалтад хоолны соёлыг цэцэг засал, цайны ёслолын хамт оруулжээ.

Гэвч Соёлын асуудал эрхэлсэн газар 2017 оны санхүүгийн жилд холбогдох байгууллагуудын дунд судалгаа явуулжээ. Олон хариулт сонгох боломжтой асуултад байгууллагуудын 74.0 хувь нь “гишүүдийн хөгшрөлт”-ийг, 72.8 хувь нь “гишүүдийн тоо цөөрөлт”-ийг салбарын тулгамдсан асуудал гэж нэрлэжээ.

Уламжлалт япон ресторан, ажилчдын тоо аажмаар буурч байгааг дурдан тус газрын нэгэн албан тушаалтан салбарын ирээдүйд санаа зовж буйгаа илэрхийлэв.

Засгийн газар 2021 онд биет бус соёлын өвийг бүртгэх тогтолцоо бий болгож, 2025 онд хамрах хүрээг “амьдралын хэв маягийн соёл”-ыг оролцуулан өргөжүүлснээр мастер тогооч, саке исгэгчид амьд үндэсний эрдэнэ болох зам нээгджээ.

Энэ алхам “олон жилийн турш хурцалсан ур чадварыг дараагийн үеийнхэнд өвлүүлэх” боломж олгоно гэж Соёлын асуудал эрхэлсэн газар найдаж байгаагаа илэрхийлжээ.

Соёлын өвийг хамгаалах хуулиар мэргэшсэн, Осака дахь Момояма Гакүин их сургуулийн профессор Сатоши Иноүэ хэлэхдээ, “Энэ ажлаас олох сэтгэл ханамж, мөн салбарын олон талыг хүмүүс илүү өргөн ойлгох нь чухал” гэв.