Европын комиссар: ЕХ Иордан, Сирид хөрөнгө оруулалт, ажлын байр бий болгохыг зорьж байна
Европын 60, 70, түүнээс ч олон компани Иорданд хөрөнгө оруулах сонирхолтой байгааг комиссар Дубравка Шуица онцолж, тус улсыг бүс нутгийн “хамгийн тогтвортой улс” гэж нэрлэв.

Европын холбоо ирэх долоо хоногт Иорданд хөрөнгө оруулагчдын бага хурал зохион байгуулах гэж байна. Бүс нутгийн “хамгийн тогтвортой улс” болох Иорданаас хямд сэргээгдэх эрчим хүч авч, Европын компаниудад тус улсад хөрөнгө оруулах боломж нээхийг ЕХ зорьж байгаа гэж тус холбооны өндөр албан тушаалтан The National сонинд ярьжээ.
ЕХ-ны Газар дундын тэнгисийн асуудал хариуцсан комиссар Дубравка Шуицагийн хэлснээр, Иорданд хөрөнгө оруулах сонирхлоо илэрхийлсэн “60, 70 буюу түүнээс ч олон Европын компани” бий. “Тиймээс бид Иорданыг онцгойлон дэмжихийг хүсэж байна. Учир нь энэ бол хамгийн тогтвортой улс” гэж тэрбээр хэлэв.
Европчууд ажлын байр бий болгож, ур чадвар хөгжүүлэхийн зэрэгцээ Иорданы тогтвортой байдлыг дэмжиж, эх орондоо байгаагаас хямд сэргээгдэх эрчим хүч авахыг хүсэж байгаа гэж Шуица тайлбарлажээ. “Мэдээж амар биш. Гэхдээ ингэснээр бид Иорданы залуучуудыг тэнд ажиллаж, улсаа хөгжүүлэхэд татан оролцуулж байна. Тэд нэгэн зэрэг улсаа цахилгаанжуулж, энэ эрчим хүчийг үйлдвэрлэж байна” гэжээ.
Өнгөрсөн сарын сүүлээр Иорданд болж, есөн хүний аминд хүрсэн сүмийн халдлагыг Шуица буруушаасан ч энэ явдлаас үүдэн ЕХ тус улсад терроризмын эсрэг нэмэлт санхүүжилт олгох эсэхийг хэлээгүй. “Иорданы эрх баригчдын мөрдөн шалгалтыг бид бүрэн дэмжиж байна. Гэхдээ аюулгүй байдлын асуудлаар тэдэнтэй аль хэдийн нягт хамтран ажиллаж байгаа” гэж тэрбээр хэлсэн байна.
ЕХ-ноос санхүүжилт авдаг түнш орнуудад хүний эрхийн зөрчлийг хэрхэн илрүүлдэг талаар асуухад Шуица “Газар дээрх төлөөлөгчийн газрууд маань бидний нүд, чих” гэж хариулжээ. ЕХ Ливи зэрэг улстай хамтран ажиллаж байгааг хүний эрхийн байгууллагууд шүүмжилсээр ирсэн. Ливийн хорих төвүүдэд өргөн хүрээний хүчирхийлэлд өртсөн гэж цагаачид мэдээлж байсан юм. “Макро санхүүгийн тусламжийн тухай ярихад хүний эрх, ардчиллын байдал урьдчилсан нөхцөл болдог. Мэдээж үргэлж амар биш ч Газар дундын тэнгисийн орнуудад ижил стандарт тогтоохыг хичээж байна” гэж Шуица хэлэв.
Хорватын улс төрч, ЕХ-нд олон жил ажилласан Шуица Туркийн Анталья хотод болж буй НҮБ-ын уур амьсгалын өөрчлөлтийн асуудлаарх жил бүрийн Cop31 дээд хэмжээний уулзалтын үеэр ярилцлага өгчээ. Энэ уулзалтад хэлэлцээчид чулуужсан түлшийг цахилгаанаар орлуулахын төлөө зүтгэж байна.
Ливан зэрэг зарим улсад аль хэдийн цахилгааны хомсдол тулгарч буй үед Газар дундын тэнгисийн түнш орнууд цахилгаанд илүү түшиглэхэд бэлэн эсэхийг асуухад Европ өөрөө Оросын чулуужсан түлшний импортоос “хэт хамааралтай” байснаасаа сургамж авсан гэж Шуица хариулжээ. “Одоо Европт ч эрчим хүч, цахилгаанжуулалтын асуудал бий. Тиймээс эх үүсвэр олон байх тусам сайн” гэж тэрбээр хэлсэн байна.
Европын комисс өнгөрсөн сард ЕХ-ны 4.5 тэрбум еврогийн баталгаатай хөрөнгө оруулалтын платформ нээжээ. Уг платформ Газар дундын тэнгисийн бүс нутагт сэргээгдэх эрчим хүч, цэвэр технологид томоохон хөрөнгө оруулалт татах зорилготой. Энэ платформ Египет, Тунист сэргээгдэх эрчим хүчний төслүүд хэрэгжүүлж буй “T-Med” санаачилгын нэг хэсэг юм. Эдгээр төслийн дунд 2027 оны хоёрдугаар хагаст ашиглалтад орохоор төлөвлөж буй Сиди Бузид хотын 100 мегаваттын нарны цахилгаан станцын төсөл бий.
Шуица ирэх долоо хоногт Иорданд очихоосоо өмнө Сирид айлчилж, Дамаскт болох томоохон форумыг Сирийн Гадаад хэргийн сайд Асаад аш-Шайбанитай хамтран даргална. “Бид Сирийн эрх баригчдад бүрэн итгэж байна. Учир нь тэд зөв замаар явж байна гэж бодож байна. Олон асуудал байгааг бид бүгд мэднэ. Гэхдээ тэдэнд институц байгуулахад техникийн туслалцаа хэрэгтэй байна” гэж тэрбээр мягмар гарагт болох форумын өмнө хэлжээ.
ЕХ 2026, 2027 онд Сирид 620 сая еврогийн дэмжлэг үзүүлэхээ аль хэдийн амласан. Дамаскт болох яриа хэлэлцээгээр хөрөнгө оруулалт татах, гадаадад дүрвэсэн сиричүүд эх орондоо буцах асуудалд ч анхаарал хандуулна гэж Шуица хэлсэн байна. “Бид шахахгүй ч одоо Европт байгаа сиричүүд эх орондоо буцаж, улсаа сэргээн босгох нөхцөлийг бүрдүүлэхийг хичээж байна. Тэд ч үүнд бэлэн. Гэхдээ буцаж ирэхийн тулд ядаж амьдралын үндсэн нөхцөл хэрэгтэй” гэжээ.
Газар дундын тэнгисийн бүс нутаг дэлхийн дунджаас 20 хувиар хурдан дулаарч байна. Зуны халуун, ойн түймэр, далайн усны температурын өсөлтөөс болж хэдэн арван мянган илүүдэл нас баралт бүртгэгдсэн байна. Эрдэмтэд Газар дундын тэнгисийг “дэлхийд хуванцар бохирдол хамгийн өндөр бүсийн нэг” гэж тодорхойлдог. Тус тэнгист өдөр бүр 730 тонн хуванцар хог ордог.
Уур амьсгал, байгаль орчны хямралын нөлөөг багасгахад ЕХ болон өмнөд хөршүүдийн хамтын ажиллагаа чухал гэж Шуица үзэж байна. Гэхдээ стандартыг тулгах бус, хамтран ажиллаж бүс нутагт ижил стандарт тогтоох хэрэгтэй гэжээ. “Хэрэв бид Газар дундын тэнгисийг цэвэр байлгахыг хүсвэл ижил стандарт хэрэгтэй. Эс тэгвээс өмнөд хэсэгт нь дагахгүй бол бид хойд хэсэгт юу хийгээд байгаа юм бэ?” гэжээ.
ЕХ-ны Газар дундын тэнгист тавьсан бүх зорилт энх тайван, аюулгүй байдал дээр тулгуурладаг гэж Шуица онцолжээ. Газын зурваст гал зогсоох тохиролцоонд хүрсэн ч хүчирхийлэл зогсоогүй байна. Энэ долоо хоногт Израиль зурвасын өмнөд хэсэгт байрлах эмнэлэгт агаараас цохилт өгч, зургаан хүн амь үрэгдэж, 30 орчим хүн шархаджээ.
Шуица энэ долоо хоногийн эхээр Израилийн Гадаад хэргийн сайд Гидеон Саартай Газ руу тусламж хүргэх асуудлаар ярилцжээ. Өвөл ойртож, тусламжийн хэрэгцээ нэмэгдэхийн хэрээр хүмүүнлэгийн байгууллагууд хүргэлт саатаж байгааг мэдээлж байна. Израиль Газ руу хүмүүнлэгийн тусламж хүргэхэд саад учруулж байгаагаа үгүйсгэдэг.
АНУ, Ираны мөргөлдөөн ч шийдэгдээгүй хэвээр байна. Ираны асуудалд ЕХ “хамгийн том, хамгийн чухал түнш биш, учир нь энд америкчууд чухал” гэж Шуица хэлжээ. “Бид нөхцөл байдлыг намжаахын тулд чадах бүхнээ хийж байна. Израиль, Палестины хооронд ч мөн адил” гэж тэрбээр нэмэв.

