Ёс зүйн хяналтын байгууллага АНУ-ын эрүүл мэндийн өндөр албан тушаалтныг ашиг сонирхлын зөрчлөөр шалгуулахыг хүслээ

АНУ-ын Эрүүл мэнд, хүний үйлчилгээний яамны өндөр албан тушаалтан ёс зүйн хууль зөрчсөн эсэхэд шалгалт хийхийг намаас хараат бус ёс зүйн хяналтын бүлэг хүсэжээ. ProPublica-гийн саяхны сурвалжлагад шинжээчид түүний үйлдлийг “түгшүүртэй”, “ашиг сонирхлын илт зөрчил” гэж нэрлэсэн байв.

Эрүүл мэндийн дэвшилтэт судалгааны төслийн агентлагийг тэргүүлдэг Алисия Жексон цэвэршилтийн үеийн эмчилгээ санал болгодог компанийн хувьцаа эзэмшиж байхдаа дааврын орлуулах эмчилгээтэй холбоотой холбооны засгийн газрын бодлогын өөрчлөлтийг олон нийтийн өмнө дэмжсэн байна.

Campaign Legal Center байгууллага яамны ерөнхий байцаагчид илгээсэн захидалдаа нөхрийнхөө хөрөнгө оруулалтын компанийн эзэмшдэг 400 сая ам.доллар хүртэлх хөрөнгийг Жексон зохих ёсоор мэдүүлсэн эсэхэд эргэлзэж байгаагаа илэрхийлжээ. Мөн цэвэршилтийн үеийн дааврын эмчилгээ үзүүлдэг өөр нэг компанид оруулсан хөрөнгө оруулалт ашиг сонирхлын зөрчил үүсгэж болзошгүйг тус байгууллага илрүүлжээ.

Жексоны тэргүүлдэг агентлаг татвар төлөгчдийн мөнгөөр эмнэлгийн технологи, судалгаанд хөрөнгө оруулдаг. Жексоныг саяхан ажлаас нь түр чөлөөлсөн ч эрүүл мэндийн албаныхан шалтгааныг нь олон нийтэд тайлбарлаагүй байна.

ProPublica-гийн сурвалжлагаар Жексон өнгөрсөн арваннэгдүгээр сард яамны хэвлэлийн бага хуралд үг хэлжээ. Дааврын орлуулах эмчилгээний бүтээгдэхүүнээс “хар хүрээтэй анхааруулга” хасах шийдвэрийг зарласан хэвлэлийн мэдээнд ч түүний үгийг иш татсан байна.

Санхүүгийн мэдүүлгээс үзэхэд тэр үед Жексон өөрийн үүсгэн байгуулсан Evernow компанийн дор хаяж 115 мянган ам.долларын хувьцаа, тодорхойгүй хэмжээний опционтой байжээ. Тус компани эмэгтэйчүүдийг дааврын орлуулах эмчилгээнд холбож өгдөг.

Холбооны хамгийн ноцтой аюулгүй байдлын анхааруулга болох хар хүрээтэй анхааруулгыг хасах шийдвэрт Жексон ямар нэг үүрэг гүйцэтгэсэн эсэх нь тодорхойгүй. Эдгээр эмийг Хүнс, эмийн захиргаа зохицуулдаг. Тус газрын шинжээчдийн хороо Жексон 2025 оны аравдугаар сард агентлагийн даргаар томилогдохоос хэдэн сарын өмнө энэ шаардлагыг цуцлахыг зөвлөсөн байжээ.

Гэсэн хэдий ч холбооны хуулиар төрийн албан хаагч хувийн санхүүд нь нөлөөлж болох асуудалд “биечлэн, ихээхэн” оролцохыг, тэр дундаа хэвлэлийн бага хуралд үг хэлэх, хэвлэлийн мэдээнд мэдэгдэл өгөхийг хориглодог гэж ёс зүйн шинжээчид онцолжээ.

Campaign Legal Center ерөнхий байцаагчаас Жексон татгалзан гараагүйгээрээ холбооны ёс зүйн хууль зөрчсөн эсэхэд дүгнэлт гаргахыг хүсчээ. Жексон ч, яам ч түүнийг бодлогын мэдэгдэлд оролцохоос өмнө ашиг сонирхлын зөрчлөөс чөлөөлөх зөвшөөрөл авсан эсэхийг хэлэхгүй байна.

“Засгийн газрын шийдвэр холбооны ажилтны санхүүгийн ашиг сонирхолд үйлчлэхгүй байгааг мэдэх эрх америкчуудад бий” гэж тус байгууллага бичжээ.

ProPublica-гийн сурвалжлагаар Жексон нөхрийнхөө хамт 60 гаруй венчур болон хувийн хөрөнгийн санд хөрөнгө эзэмшдэгээ мэдүүлжээ. Түүний хэлснээр эдгээр сан хөрөнгө оруулагчдадаа эзэмшлээ ил болгодоггүй. Эдгээрийн дор хаяж 13 санг нөхөр Алекс Жейкобсоных нь хамтран үүсгэн байгуулсан 137 Ventures компани удирддаг.

Тус байгууллагын шалгалтаар эдгээр сангийн нэг болох 137 Ventures IV LP цахим эрүүл мэндийн Thirty Madison Inc. компанид хөрөнгө оруулсан байна. Thirty Madison цэвэршилтийн үеийн дааврын эмчилгээ үзүүлдэг охин компанитай. Жексоны мэдүүлгээс түүнийг хар хүрээтэй анхааруулгын мэдэгдлээс өмнө уг сангаас хөрөнгөө татсан нь харагдахгүй байна гэж байгууллага мэдэгджээ.

Холбооны хуулиар Жексон зэрэг албан тушаалтны санхүүгийн мэдүүлгийг ёс зүйн ажилтнууд баталгаажуулах ёстой ч өнгөрсөн аравдугаар сар болон хоёр сарын өмнө өгсөн хоёр мэдүүлэг нь баталгаажаагүй хэвээр байна.

Яамны ерөнхий байцаагчийн алба Жексоныг шалгаж байгаа эсэхээ батлах, үгүйсгэхээс татгалзжээ. Сенат 2025 оны арванхоёрдугаар сард намын шугамаар баталсан бараг 100 томилгооны дунд Ерөнхий байцаагч Т. Марч Беллийн томилгоо ч багтсан юм.

Жексон чөлөөнд байх хугацаанд яам “статусыг нь өөрчлөх эсэхийг шийдэхээс өмнө баримтуудыг үнэлнэ” гэж яамны хэвлэлийн төлөөлөгч өнгөрсөн сард ProPublica-д мэдэгджээ.

Трамп Жексоныг агентлагийн хоёр дахь даргаар томилж байжээ. Жексон 2025 оны аравдугаар сарын 20-нд тангараг өргөжээ. Түүнийг томилогдохоос гурван жилийн өмнө байгуулагдсан агентлаг 1.5 тэрбум ам.долларын төсөвтэй. Олгосон олон гэрээ, тэтгэлгийн дотор ховор өвчинтэй тэмцэх генийн эмчилгээнд 160 сая, наснаас үүдэлтэй өвчний одоо байгаа эмчилгээг судлахад 144 сая ам.доллар багтжээ.

ProPublica гуравдугаар сард Trump Team Financials мэдээллийн санг нээжээ. Өнгөрсөн сард тус санд нэмсэн 2400 мэдүүлгийн нэг нь Жексоных юм. Энэ санд Трампын томилсон 2300 гаруй албан тушаалтны санхүүгийн мэдээлэл багтсан. ProPublica холбооны 127 байгууллага, Цагаан ордноос мэдүүлэг хүссэн ч 1500 орчим томилгооны мэдүүлэг гараагүй хэвээр байна.