АСЕАН-ы гишүүн орнууд бүс нутгийн анхны дижитал эдийн засгийн хэлэлцээрт гарын үсэг зурлаа
Хэлэлцээрийг тохиролцоход хэдэн жил зарцуулсан гэж Сингапурын Шадар сайд Ган Ким Ён хэлжээ.
Зүүн өмнөд Азийн орнуудын холбооны (АСЕАН) гишүүн орнууд арваннэгдүгээр сарын 14-нд Манила хотод Дижитал эдийн засгийн суурь хэлэлцээрт (DEFA) гарын үсэг зурлаа. Энэ нь бүс нутгийг бүхэлд нь хамарсан, заавал биелүүлэх хууль зүйн хүчинтэй анхны хэлэлцээр юм.
Хэлэлцээрт гишүүн орнуудын бэлэн байдал харилцан адилгүйг тусгасан гэж Сингапурын Шадар сайд Ган Ким Ён хэлжээ. “Нэг талаас хангалттай зоримог, нөгөө талаас бүх гишүүн оронд хүлээн зөвшөөрөгдөх хэлэлцээр тохиролцох нь амаргүй” гэж тэрбээр хэлэв.
Сингапурын Эрчим хүч, худалдаа, аж үйлдвэрийн яамнаас гаргасан мэдээнд дурдсанаар, DEFA бол АСЕАН-ы анхны бие даасан дижитал эдийн засгийн хэлэлцээр юм. Хэлэлцээр дижитал эдийн засгийн нягт интеграцын суурийг тавьж, бүс нутгийн өсөн нэмэгдэж буй дижитал зах зээлд компаниудад боломж нээнэ гэж яам мэдэгджээ.
Хэлэлцээр хил дамнасан мэдээлэл дамжуулалт, эхнээс эцэс хүртэл цахимаар явагдах худалдаа, эх кодын хамгаалалт, кибер аюулгүй байдал, хиймэл оюун ухааныг хамарна. Мөн технологи, цахим худалдаа, төлбөр тооцоо, логистик, нийлүүлэлтийн сүлжээ зэрэг дижитал салбаруудын харилцан нийцтэй байдлыг сайжруулж, том жижиг бүх аж ахуйн нэгжид АСЕАН-ы бүс нутагт үйл ажиллагаагаа өргөжүүлэхэд нь туслах зорилготой.
DEFA нь АСЕАН-д хил дамнасан мэдээлэл дамжуулалт зэрэг дижитал дүрмийн үндсэн хүрээг тогтоож өгч байна гэж Ган хэлжээ. Тэрбээр Эрчим хүч, худалдаа, аж үйлдвэрийн (худалдааны) сайдын албыг хавсран хашдаг.
“Гэхдээ улс бүр өөрийн гэсэн санаа зовнилтой. Зарим нь хувийн нууцын хууль, зарим нь бизнесийн нууц, зарим нь үндэсний аюулгүй байдалтай холбоотой байж болно. Тиймээс энэ суурь хэлэлцээрийн дагуу үл хамаарах заалт зөвшөөрөгдөнө. Гэхдээ хамгийн чухал нь эдгээр хязгаарлалт, санаа зовнилыг харгалзан мэдээллийг дамжуулах боломжтой болгох хил дамнасан мэдээлэл дамжуулалтын үндсэн дүрмийг тогтоож байгаа явдал” гэж тэрбээр хэлэв.
DEFA-г уян хатан, цаг хугацааны явцад хөгжиж байхаар боловсруулсан тул АСЕАН хамгийн удаан гишүүнийхээ хурдаар явах шаардлагагүй гэж Ган хэлжээ. “Хамгийн чухал нь өнөөдөр бүрэн бэлэн биш байгаа орнууд бэлэн болсон үедээ хэзээ ч нэгдэх боломжийг нээлттэй үлдээж байгаа явдал. Энэ нь хүртээмжтэй хэрнээ биднийг хамаагүй хурдан ахих боломж олгож байна гэж бодож байна” гэж тэрбээр хэлсэн байна.
