Австралийн эмч нар: Олон нийтийн сүлжээ эрүүл мэндийн түгшүүрийг өдөөж байна

Олон нийтийн сүлжээний контент хүмүүсийн эрүүл мэндийн түгшүүрийг өдөөж байна гэж Австралийн эмч нар анхааруулж байна. Урьдчилан таамаглах эмнэлгийн шинжилгээ, урт наслалтын хэрэгслийн зар цахим орчинд түгээмэл болжээ. Ийм зүйлд мөнгө зарцуулахаасаа өмнө эмчтэйгээ ярилцахыг өрхийн эмч нар зөвлөж байна.

Шинэ Өмнөд Уэльс мужийн хөдөө орон нутагт ажилладаг өрхийн эмч Эшли Боудэн ажлын цагийнхаа нэлээд хэсгийг эрүүл мэндийн түгшүүртэй өвчтөнүүдэд зөвлөгөө өгөхөд зарцуулдаг. “Миний үздэг өвчтөнүүдийн бараг 50 хувьтай нь эрүүл мэндийн түгшүүрийн талаар ярилцдаг юм шиг санагддаг. Эрүүл мэнддээ нэлээд хүчтэй түгшдэг өвчтөн мэдээж цөөнгүй байдаг” гэж тэрбээр хэлэв.

Боудэн олон нийтийн сүлжээ энэ асуудлыг хурцатгаж байна гэжээ. “Өвчтөнүүд маань цахим орчинд юу харсан, юунд санаа зовж байгаа, юунаас болж улам түгшиж байгаа талаар тэдэнтэй ярилцах би үнэхээр дуртай” гэж тэрбээр хэлсэн байна.

Сэтгэл зүйч Оливия Лоунан олон нийтийн сүлжээ эрүүл мэндийн түгшүүрийг өдөөхөд “ихээхэн” үүрэг гүйцэтгэдэг гэв. Алгоритмууд хэрэглэгчийн үзсэн, хайсан, сонирхсон зүйлд тулгуурлан эрүүл мэндтэй холбоотой айдсыг улам бататгадаг гэж тэрбээр тайлбарлажээ.

“Ноцтой өвчний эрт үеийн шинж тэмдгийн тухай бичлэг үзсэн хүнд дараа нь холбогдох шинж тэмдгийн талаарх контент улам их харагдаж болно. Энэ нь ноцтой өвчин улам түгээмэл болж байгаа, эсвэл өөрт нь хамаатай мэт сэтгэгдэл төрүүлж болно” гэж Лоунан тайлбарлав.

Бүх биеийн MRI шинжилгээ, цусны шинжилгээ зэрэг урьдчилан таамаглах эмнэлгийн шинжилгээ, үзлэгийг цахим орчинд сурталчилж байгаа нь ч нөлөөлж байна гэж Боудэн хэлэв. “Миний олон өвчтөн тэжээлийн нэмэлт хэрэглэж, эсвэл асар их мөнгө төлж, хувиараа шинжилгээ хийлгэж байна” гэжээ. Эдгээр бүтээгдэхүүн цахим орчинд олон дагагчтай урт наслалт, биохакинг, эрүүл мэндээ дээд зэргээр сайжруулах чиг хандлагын нэг хэсэг юм.

Эдгээр чиг хандлага хүмүүсийг эрүүл мэнд, сайн сайхан байдалдаа илүү идэвхтэй хандахад түлхэц өгч, эерэг нөлөө үзүүлж болно гэж Лоунан тэмдэглэв. “Гэхдээ төгс эрүүл мэндийн хойноос хөөцөлдөх нь хэтэрч мэдэх нь санаа зовоож байна. Далд өвчин, урьдчилан сэргийлэх зорилгоор хийлгэдэг скан шинжилгээ, биологийн хөгшрөлтийн тухай мэдээлэлтэй байнга тулгарах үед хүмүүс зүгээр эрүүл байх нь хангалтгүй мэт санагдаж эхэлж болно” гэж тэрбээр хэлжээ.

Энэ нь хүмүүс биедээ ямар нэг шинж тэмдэг илэрч байгаа эсэхийг байнга хянаж байх ёстой гэсэн ойлголтыг бататгадаг гэж Лоунан нэмж хэлэв. “Сэтгэл зүйн хувьд энэ нь хяналт тавих хэрэгцээг нэмэгдүүлж, биеэ улам ихээр ажиглахад хүргэж, тодорхойгүй байдлыг тэвчихэд хэцүү болгож болно” гэжээ.

Австралийн Анагаах ухааны холбооны ерөнхийлөгч Майкл Боннинг ийм шинжилгээ улс даяар улам түгээмэл болж байгааг онцлов. “Байнга шинжилгээ хийлгэх, эсвэл улам бүр зөвхөн иж бүрэн бус, бараг хэвийн бус шинжилгээ хийлгэхийг хүсэх өвчтөн олширч байна. Тухайн эмчилгээ, шинжилгээ нотолгооны үндэслэлгүй нь илт байсан ч эмч хүнд үгүй, та үүнийг огт хийлгэх хэрэггүй гэж эсэргүүцэх заримдаа маш хэцүү байдаг” гэж Боннинг хэлжээ.

Цахим орчинд сурталчилж буй ийм шинжилгээний нэг жишээ бол хэдэн мянган долларын үнэтэй, цацраг ашигладаггүй бүх биеийн MRI шинжилгээ юм. Үүнийг хийлгэвэл илүү их мэдээлэл авна, хавдар ч бай, өмөн ч бай, муу зүйл байвал заавал илрүүлнэ гэж бодох их уруу татдаг гэж Боудэн хэлэв. Ийм шинжилгээгээр санамсаргүй өөрчлөлт илрэх магадлал өндөр бөгөөд энэ нь хуурамч эерэг хариу, инвазив шинжилгээнд хүргэж болзошгүй гэж Боннинг, Боудэн нар анхааруулав.

Цахим орчинд харсан зүйлдээ санаа зовж буй, эсвэл ийм шинжилгээ хийлгэхээр бодож буй хүмүүс итгэдэг өрхийн эмчтэйгээ ярилцах хэрэгтэй гэж Боудэн зөвлөжээ. Мөн зар сурталчилгаанд шүүмжлэлтэй хандах нь чухал гэв. “Үүнийг сурталчилж буй хүн таны эрүүл мэндийг сайжруулах ямар нэг сонирхолтой юу, эсвэл мөнгө олох гэх мэт өөр зорилготой юу?” гэж тэрбээр хэлсэн байна.