Австралийн Холбооны шүүх Лорелла Спрингс байгалийн цогцолборт олгосон аялал жуулчлалын зөвшөөрлийг хүчингүй болгов
Шүүх зөвшөөрлийг хүчингүй болгосон ч ирээдүйд шинэ зөвшөөрөл олгох боломжийг нээлттэй үлдээжээ.
Австралийн Холбооны шүүх Лорелла Спрингс байгалийн цогцолборт олгосон аялал жуулчлалын зөвшөөрлийг хүчингүй гэж шийдвэрлэж, Бэлчээрийн газрын зөвлөлд өргөдлийг дахин хянахыг даалгажээ.
Хойд нутаг дэвсгэрийн уугуул иргэдийн газрын эрх эзэмшигчид энэ шийдвэрийг “хүнд тэмцлээр олсон ялалт” гэж нэрлэсэн ч шүүх тэдний гол үндэслэлүүдийн заримыг хүлээж аваагүй юм. Шүүх зөвшөөрлийг хүчингүй болгохдоо Бэлчээрийн газрын зөвлөлд өргөдлийг “хуулийн дагуу” дахин хянахыг үүрэг болгосон байна.
Дарвин хотоос 1000 орчим километрийн зайд орших, 400 000 гектар талбайтай Лорелла Спрингс мал аж ахуйн фермийн эзэд хорь орчим жилийн турш томоохон аялал жуулчлалын бизнес эрхэлж иржээ. Тэнд байрлах газар, баар, загасчлал, усанд сэлэлт, нисдэг тэргээр аялах үйлчилгээ үзүүлдэг байв. Лондонгоос ойролцоогоор 2.5 дахин том энэ фермийн нутагт хамгаалалттай тахилгат газрууд, оршуулгын болон зан үйлийн газрууд бий.
Гэвч 2023 оны нэгдүгээр сараас хойш тус ферм ихэнх жуулчдад хаалттай бөгөөд зөвхөн цөөн тооны хөтөчтэй аялалд нээлттэй байна. Эзэд нь “хүнд суртал” хэтэрхий ихэссэн тул үйл ажиллагаагаа үргэлжлүүлж чадахгүй болсон гэж тайлбарлажээ.
Эзэд болох Мари, Ретт Уокер нар 2022 онд “фермийн аялал жуулчлалын үйл ажиллагаа”-ны зөвшөөрөл хүссэн өргөдөл гаргажээ. Өргөдөлдөө аборигенуудын дурсгалт газрыг “аялал жуулчлалын бүх үйл ажиллагаанаас хол байлгана” гэж бичсэн байв. Эзэд мөн Рози Крик горхиноос ус ашиглах зөвшөөрөл хүссэн юм. Бэлчээрийн газрын зөвлөл зөвшөөрөл болон усны лицензийг олгожээ. Гэвч 2025 онд Хойд нутгийн газрын зөвлөл Бурдал Райли, Муррунгун Вунубари, Мамбали Валангара овгийн газрын эрх эзэмшигчдийн нэрийн өмнөөс зөвшөөрөл болон усны лицензийг олгосон Хойд нутаг дэвсгэрийн засгийн газрын шийдвэрийг эсэргүүцэн шүүхэд хандсан байна.
Энэ бүсийн тахилгат газруудад урьд нь халдаж байсан гэж санаа зовсон газрын эрх эзэмшигчид аялал жуулчлалын үйл ажиллагаанд “аборигенуудын соёлын бүтээл, үйл ажиллагааг ажиглах” зүйл багтсан гэж маргажээ. Мөн засгийн газар шийдвэр гаргахдаа “үндэслэлгүй, утга учиргүй” хандаж, ховордсон зүйлүүд болон байгаль орчны бусад асуудлыг харгалзаагүй гэж тэд үзсэн байна.
Шүүгч Натали Чарлсворт баасан гарагт нэлээд урт шийдвэрээ танилцуулахдаа газрын эрх эзэмшигчдийн 12 үндэслэлийг хэлэлцжээ. Бэлчээрийн газрын зөвлөл эцэст нь хүссэнээс хамаагүй том, 60 000 орчим гектар талбайг хамарсан зөвшөөрөл олгохдоо “эрх хэмжээгээ хэтрүүлсэн” гэж шүүгч дүгнэжээ. “Энэ нь ямар нөхцөлд болсон нь огт тодорхойгүй байна” гэж тэрбээр хэлсэн.
Мөн бүх талбайд байгаль орчинд нөлөөлөх байдлын иж бүрэн үнэлгээ хийгээгүй, зөвлөл газрын эрх эзэмшигчдэд “шударга журам хангах үүргээ биелүүлээгүй” гэж шүүгч үзжээ. Чарлсворт гол төлөв эдгээр үндэслэлээр зөвшөөрлийг хүчингүй гэж зарлаж, өргөдлийг “хуулийн дагуу” дахин хянахыг зөвлөлд даалгасан. Ингэснээр ирээдүйд шинэ зөвшөөрөл олгох боломж үлдэж байна.
Газрын эрх эзэмшигчид уг зөвшөөрөл “бэлчээрийн мал аж ахуйтай бодит холбоогүй” тул Уугуул иргэдийн газрын эрхийн тухай хуулийн 24GB дүгээр зүйлд заасан “фермийн аялал жуулчлал”-д хамаарахгүй гэж мөн маргажээ. Шүүх энэ зүйлийг анх удаа хэлэлцэх шаардлагатай болсон гэдгийг шүүгчид мэдэгдсэн байна. Уг зүйлээр бэлчээрийн газарт фермийн аялал жуулчлал, мал маллах зэрэг тодорхой үйл ажиллагааг газрын эрх эзэмшигчдийн зөвшөөрөлгүйгээр явуулж болно. Харин аборигенуудын үйл ажиллагаа, соёлын бүтээлийг ажиглах бусад төрлийн аялал жуулчлал энэ зүйлд хамаарахгүй.
Хойд нутаг дэвсгэр болон Өмнөд Австралийн өргөн уудам нутаг бэлчээрийн түрээсийн газарт хамаардаг тул энэ асуудал дахин гарч мэдэх бөгөөд түүнийг шийдвэрлэх “олон нийтийн ашиг сонирхол” байгааг шүүгч тэмдэглэв. Гэсэн хэдий ч Чарлсворт энэ үндэслэлийг хүлээж аваагүй бөгөөд Лорелла Спрингст санал болгож буй үйл ажиллагаа “бүгд фермийн аялал жуулчлалын үйл ажиллагаа гэсэн ойлголтод багтана” гэж дүгнэжээ.
Газрын эрх эзэмшигчид уг зөвшөөрөл “аборигенуудын үйл ажиллагаа, соёлын бүтээлийг ажиглах аялал жуулчлалыг” зөвшөөрсөн тул хүчингүй гэж бас маргажээ. Лорелла Спрингсийн аялал жуулчлал тахилгат газруудад нөлөөлж болзошгүйгээс газрын эрх эзэмшигчид “шаналал, сэтгэлийн зовлон” мэдэрсэн тухай нотлох баримтыг шүүгч “ямар ч эргэлзээгүйгээр” хүлээн зөвшөөрсөн ч эцэст нь энэ үндэслэлийг ч хэрэгсэхгүй болгожээ.
“24GB дүгээр зүйл нь эздийн эсвэл жуулчдын зөвшөөрөлгүй үйлдлээс эмээх айдсаас болж ирээдүйд юу болж болох тухай биш, зөвлөлөөс юуг зөвшөөрсөнд л анхаардаг” гэж шүүгч хэлэв.
Шүүгч усны лицензийг хэвээр үлдээжээ. Ус сорох хэмжээ газрын эрх эзэмшигчдийн ус авах боломжид нөлөөлнө гэх нотолгоо байхгүй тул газрын эрхэд нөлөөлнө гэдэгт итгэлгүй байгаагаа тэрбээр илэрхийлсэн байна.
Хойд нутгийн газрын зөвлөлийн дарга Мэттью Райан шүүхийн шийдвэрийг газрын эрх эзэмшигчдийн “хүнд тэмцлээр олсон ялалт” гэж нэрлэжээ. “Тахилгат газрыг хамгаалах нь соёлоо хамгаалах явдал. Эдгээр ариун газрыг аюулгүй байлгахын тулд үнэт нутгийг асран хамгаалагчидтай үргэлж хамтран ажиллах шаардлагатай” гэж тэрбээр хэлсэн байна.
Хойд нутаг дэвсгэрийн засгийн газрын хэвлэлийн төлөөлөгч Лорелла Спрингс ирээдүйд дахин нээгдэх эсэх талаарх асуултад хариулаагүй ч Холбооны шүүхийн шийдвэрийг “цаг гарган анхааралтай авч үзнэ” гэжээ.
