Иракийн Ерөнхий сайд газрын тосны хууль бус наймааны сэжигтнүүдийг шүүхэд шилжүүлж, есөн албан тушаалтныг огцруулав
Тагнуулын тайланд дурдсан хууль бус наймаа, боловсруулах үйлдвэрүүд байгааг шалгалтын комисс баталсан гэж засгийн газар мэдэгджээ.
Иракийн Ерөнхий сайд Али аль-Зайди Журф ас-Сахар дахь газрын тосны хууль бус наймааны хэрэгт сэжиглэгдсэн бүх этгээдийг шүүхэд шилжүүлэх тушаал гаргаж, аюулгүй байдал, захиргааны есөн өндөр албан тушаалтныг ажлаас нь чөлөөлсөн гэж засгийн газрын мэдэгдэлд дурджээ. Үүнийг Ерөнхий сайдын Ираны дэмжлэгтэй зэвсэгт бүлэглэлүүдийн эсрэг тэмцэлд хийсэн хамгийн том алхам гэж үзэж байна.
Тушаал бямба гарагийн орой болсон аюулгүй байдлын яаралтай хуралдааны дараа гарсан байна. Хуралдаанаар хэргийг шалгах зорилгоор байгуулсан комиссын дүгнэлтийг хэлэлцжээ. Энэ долоо хоногт тагнуулын тайлан задарснаар хэрэг эхэлсэн юм.
Мэдэгдэлд дурдсанаар, хүчирхэг Катаиб Хезболлах бүлэглэлийн хяналтад буй бүсэд очсон комисс Холбооны тагнуул, мөрдөн байцаах агентлагийн тайлан үнэн зөв болохыг баталжээ. Уг тайланд тэнд газрын тосны хууль бус наймаа явагдаж, боловсруулах үйлдвэрүүд байгааг дурдсан юм.
“Газрын тосны хууль бус наймаанд оролцсон бүх сэжигтнийг” шүүхэд шилжүүлж, тэдэнд хуулийн арга хэмжээ авахыг аль-Зайди тушаасан байна. Мэдэгдэлд Катаиб Хезболлахын нэрийг дурдаагүй бөгөөд хэдэн хүн холбогдсоныг ч хэлээгүй.
Ерөнхий сайд аюулгүй байдлын найман албан тушаалтан, газрын тосны салбарын нэг албан тушаалтныг огцруулсан юм. Огцруулагдсан хүмүүсийн дотроос хамгийн өндөр албан тушаалтнууд нь Бабил мужийн цагдаагийн дарга, тус мужийн аюулгүй байдлын бусад өндөр албан тушаалтнууд, төрийн өмчит Газрын тосны хоолойн компанийн ерөнхий захирал байв.
Тус агентлаг 2021 оноос хойш энэ бүсэд газрын тосыг зохион байгуулалттайгаар хулгайлж байгаа гэх тайлангаа задруулснаас хойш хэдэн өдөр маргаан хурцадсаны дараа ийм хатуу арга хэмжээ авчээ.
2021–2026 оны хиймэл дагуулын зурагт тулгуурласан уг тайланд Журф ас-Сахараар дайрч өнгөрдөг хоолойн ойролцоо газрын тосыг хууль бусаар сорж байсныг баримтжуулсан байна. Мөн уг тайланд дөрвөн цэгийг тогтоосон бөгөөд тэнд тус бүр 36 000 литрийн багтаамжтай том цистернүүд дахин дахин үзэгдсэн аж. Эдгээр цэг “нэгэн зэвсэгт бүлэглэлийн” хяналт, хамгаалалтад байсан гэж тайланд дурджээ.
Журф ан-Наср гэж бас нэрлэдэг Журф ас-Сахар нь Багдадаас баруун урагш 60 км орчим зайд, захиргааны хувьд Бабил мужид хамаарах бүсэд оршдог. Тус бүсийг 2014 онд Исламын улс бүлэглэлээс эргүүлэн авснаас хойш нүүлгэн шилжүүлэгдсэн суннит оршин суугчдад үндсэндээ хаалттай хэвээр байна. Энэ бүсийг Ирантай холбоотой Катаиб Хезболлах хянадаг. Тус бүлэглэл Ардын дайчилгааны хүчинд бригадуудтай бөгөөд АНУ-ын террорист байгууллагын жагсаалтад орсон.
Аль-Зайди лхагва гарагт анх мөрдөн шалгахыг тушаажээ. Анхны комисс буруутгалд дурдсан цэгүүдийг шалгаж чадаагүй тул пүрэв гарагт илүү өргөн бүрэлдэхүүнтэй, өндөр түвшний хоёр дахь комисс байгуулсан. Баасан гарагт комиссыг дагалдсан цэргийн томоохон хүчин Журф ас-Сахарын үүдэнд анх удаа хүрч очоод, дотогш орохын өмнө нэмэлт хүч хүлээсэн байна.
Хууль бус наймааны энэхүү шалгалт нь аль-Зайди зэвсэгт бүлэглэлүүдийг төрийн хяналтад оруулахаар өргөн хүрээнд хүчин чармайлт гаргаж буй үед өрнөж байна. Ираны дэмжлэгтэй бүлэглэлүүд уг санаачилгыг улам бүр эсэргүүцэх болжээ.
Анхны төлөвлөгөөгөөр АНУ тэргүүтэй Исламын улсын эсрэг эвсэл Иракаас гарах есдүгээр сарын 30 гэхэд бүлэглэлүүдийн зэвсгийг төрийн хяналтад шилжүүлж эхлэх байв. Гэвч энэ хугацааг хойшлуулсан бөгөөд үйл явц 2027 оны зургаадугаар сарын 30-наас өмнө эхлэхгүй гэж үзэж байна.
Асаиб Ахль аль-Хакк, Катаиб Имам Али, Сарая ас-Салам гэсэн гуравхан зэвсэгт бүлэглэл зэвсгээ төрийн мэдэлд шилжүүлснээ мэдэгдээд байна. Харин хатуу байр суурьтай бүлэглэлүүд, тэр дундаа Катаиб Хезболлах, Харакат Хезболлах ан-Нужаба зэвсгээ хураалгахгүй гэдгээ илэрхийлж, засгийн газрыг илэн далангүй эсэргүүцэж байна.
Үүнээс гадна Киркук болон Курдистаны бүсээс Иранаар дамжуулан Афганистан руу түүхий газрын тос хууль бусаар гаргасан гэх хэргээр тусдаа шалгалт эхлүүлжээ.
