Гаутенг мужид хумхаа огцом нэмэгдсэн нь үерт нэрвэгдсэн бүс рүү аялсантай холбоотой гэж шинжээчид дүгнэв

Дэйли Маверик сайтын мэдээлснээр, Өмнөд Африкийн Гаутенг мужид энэ оны эхээр хумхаа огцом нэмэгдэж, 2026 оны эхний гурван сард 400 гаруй хүн халдвар авч, 11 хүн нас барсан нь 1 дүгээр сард өмнөд Африкийн өргөн нутгийг хамарсан хүчтэй үерийн дараахан хөрш муж, улс руу аялсантай холбоотой болох нь тогтоогджээ. Тохиолдлын дийлэнх нь мужид шумуул хазсанаас бус, өвчин байнга тархдаг газар очоод ирсэн оршин суугчдаас зөөгдөн ирсэн байна.

Преториягийн их сургуулийн хумхаагийн шинжээч, профессор Тиан де Ягер 10 дугаар сарын 21-нд болсон олон нийтийн цахим семинарт хумхаа байнга тархдаггүй мужид, Йоханнесбург, Преториад ийм олон тохиолдол гарсан нь цочирдол болсон гэв. Түүний хэлснээр, 2026 оны эхний улиралд Гаутенгт бүртгэгдсэн 414 тохиолдол өмнөх оны нийт тохиолдлоос 80 хувиар илүү юм. Мөн хугацаанд Мпумаланга мужид 355 хувь, Намибид 68 хувь, Мозамбикт 50 гаруй хувиар өсчээ.

Өсөлтийн үндсэн шалтгаан нь 2025 оны 12 дугаар сарын аадар бороо, дараа нь 2026 оны 1 дүгээр сард Крюгерийн үндэсний парк зэрэг Өмнөд Африкийн хойд хэсэг, хөрш Мозамбикт болсон үер юм. Үер шумуулын үржих олон усан тогтоол үлдээж, хумхаа тархдаг бүс нутагт шумуул, шимэгчийн дамжих явц нэмэгджээ. Эдгээр бүсэд очиж хазуулсан Гаутенгийн 400 гаруй хүнд хэдэн долоо хоногийн дараа шинж тэмдэг илэрсэн ч ихэнхдээ томуу гэж андуурч, дор хаяж 11 хүнд оношлогоо, эмчилгээ хэтэрхий оройтжээ.

Де Ягерийн хэлснээр, хумхаа тархдаг бүс рүү аялагчдын дунд Гаутенгт зөөгдөн ирэх тохиолдол цаашид ч гарах магадлалтай тул халуурах, дотор муухайрах, толгой өвдөх, суулгах, булчин сулрах, ядрах шинж илэрвэл эмчид хандахыг тэрбээр уриалав. Тэрбээр мөн Гаутенгийн тохиолдлыг ерөнхийд нь уур амьсгалын өөрчлөлт эсвэл мужид хумхаа дахин тархсантай холбох нь буруу гэж үзэж байна.

Дэйли Маверикийн нэмэлт асуултад хариулахдаа де Ягер Халдварт өвчний үндэсний хүрээлэн мужид орон нутгийн тогтвортой халдвар дамжилт байхгүйг баталсан бөгөөд 1 дүгээр сараас 3 дугаар сарын хооронд бүртгэгдсэн 414 тохиолдлын дунд орон нутагт халдвар авсан тохиолдлын талаар нийтэд ил мэдээлэл алга гэв. Халдвартай шумуул хумхаа тархдаггүй бүс рүү зөөгдөх ховор тохиолдол гарч болох ч үүнийг тогтвортой дамжилттай андуурч болохгүй гэжээ.

Шинжээчийн тайлбарласнаар, Мозамбик, Лимпопо, Мпумалангад болсон хүчтэй бороо, үер шумуул үржих таатай нөхцөл бүрдүүлсэн бөгөөд 2026 оны 1 дүгээр сард нийтлэгдсэн судалгаагаар хүний үйл ажиллагаанаас үүдэлтэй уур амьсгалын өөрчлөлт Ла-Нинья үзэгдлийн хамт бүс нутгийн үерийг дагасан хэт их хур тунадасыг эрчимжүүлсэн нь тогтоогджээ. “Уур амьсгалын өөрчлөлт өмнөд Африк даяар хумхаагийн эрсдэлийг нэмэгдүүлж болох ч Гаутенгт оношлогдсон тохиолдлын өсөлтийг автоматаар уур амьсгалын өөрчлөлт эсвэл орон нутгийн дамжилттай холбож болохгүй” гэж тэрбээр хэлэв.

Халдварт өвчний үндэсний хүрээлэнгийн анхааруулснаар, эмчлээгүй хумхаа ихэвчлэн хүнд хэлбэрт шилжиж, төв мэдрэлийн систем, эрхтнүүдийн үйл ажиллагааг зогсоож амь насанд аюул учруулдаг. Хумхаа тархдаг бүсэд очсон хүн томуу төст өвчнөөр өвдвөл хумхаагийн шинжилгээ өгөхийг зөвлөж байна. Дэлхийд жил бүр хумхаагаар нас бардаг 440 мянга орчим хүний 90 орчим хувь нь Африкт ногддог.