Канадын Ерөнхий сайд Карни автомашины салбарт хохирол учруулах худалдааны хэлэлцээрийг АНУ-тай байгуулахгүй гэв

Канадын Ерөнхий сайд Марк Карни тус улсын автомашины үйлдвэрлэлд заналхийлэх худалдааны хэлэлцээрийг Ерөнхийлөгч Дональд Трамптай байгуулахгүй гэдгээ анхааруулжээ. Үйлдвэрлэлээ АНУ руу шилжүүлсэн томоохон автомашин үйлдвэрлэгч үйлдвэрээ худалдахаас Оттава сэргийлэхээр тэмцэж байна.

“Энэ засгийн газар Канадын автомашины салбарын оршин тогтнолд нийцэхгүй хэлэлцээрийг АНУ-тай байгуулахгүй” гэж Карни Бямба гарагт Манилад АСЕАН-ы дээд хэмжээний уулзалтын өмнө хийсэн хэвлэлийн бага хурал дээр хэлэв. Хэлэлцээнд ахиц гарч байгаа ч “бид хараахан хүрээгүй байна” гэж тэрбээр нэмж хэлжээ.

Олон улсын автомашин үйлдвэрлэгч Stellantis компани Онтарио дахь Брамптоны угсралтын үйлдвэрээ Канадын хуягт машин үйлдвэрлэгч Roshel компанид худалдахаар тохиролцжээ. Stellantis Jeep Compass загварыг энэ үйлдвэрт хийх төлөвлөгөөгөө орхиж, үйлдвэрлэлийг Иллинойс руу шилжүүлсэн юм. Ингэснээр Трампын худалдааны дайн үргэлжилж буй энэ үед Канадын 2000 гаруй ажилчин ажлаасаа халагджээ.

АНУ сүүлчийн мөчид Оттавагийн хүлээн зөвшөөрөх боломжгүй гэж үзсэн шаардлага тавьсны улмаас Канад наймдугаар сард худалдааны хэлэлцээгээ түр зогсоосон юм. Үүний дараа Вашингтон Канадын 20 тэрбум орчим ам.долларын бараанд 50 хувийн татвар ногдуулсан бол Канад есдүгээр сард хариу татвар ногдуулсан. Улмаар хоёр тал хэлэлцээгээ дахин эхлүүлжээ.

Stellantis санхүүжилтийн гэрээг зөрчсөн гэх асуудлыг шийдвэрлэхэд Канадын засгийн газар тус компанид 30 хоногийн хугацаа өгчээ. Эс тэгвээс засгийн газар олон зуун сая долларыг буцаан авахаар шүүхэд хандаж болзошгүй. Оттава 2022 онд Брамптон, Виндзорын үйлдвэрүүдийг цахилгаан тээврийн хэрэгслийн үйлдвэрлэлд шилжүүлэх ажилд 529 сая хүртэл канад доллар (370.6 сая ам.доллар) өгөхөө амласан юм. Stellantis Брамптоны төсөлтэй холбоотой 24 сая канад долларыг (17 сая ам.доллар) буцаан төлөхийг санал болгосон ч компанийн өр үүнээс хамаагүй их байж болзошгүй гэж Канадын албаныхан тууштай хэлж байна.

“Stellantis-ийн хувьд бидний байр суурь тодорхой: тэд үйлдвэрээ хааж болохгүй” гэж Аж үйлдвэрийн сайд Мелани Жоли хэлжээ. Үйлдвэрээ худалдах шийдвэрээ Stellantis эргэн харахыг ятгах зорилгоор Оттава, Онтарио хоёр “түрэмгий багц” боловсруулж байгааг Карни баталжээ. Харин Roshel компани тус үйлдвэрт цаашид 2000 гаруй ажлын байр бий болгож болно гэж мэдэгджээ.

Карни Азид байхдаа худалдааны салбарын хоёр амжилтыг зарлажээ. Канад Филиппинтэй чөлөөт худалдааны хэлэлцээрийн яриа хэлэлцээг дуусгаж, 2027 онд гарын үсэг зурахаар ажиллаж байна. Оттавагийн тооцоогоор уг хэлэлцээр 2035 он гэхэд Канадаас Филиппин рүү гаргах экспортыг гурав дахин нэмэгдүүлэхэд тусалж болох юм. Мөн АСЕАН-тай байгуулах чөлөөт худалдааны хэлэлцээрийн яриа хэлэлцээ үндсэндээ дуусчээ. АСЕАН 700 сая орчим хүн амтай, 6 их наяд орчим канад долларын эдийн засагтай юм.

АСЕАН-тай байгуулах хэлэлцээр хэрэгжвэл Канадын эдийн засагт 2 тэрбум орчим канад доллар (1.4 тэрбум ам.доллар) нэмж, 14000 орчим ажлын байр бий болгож болох юм гэж Оттава тооцоолж байна. Засгийн газар уг хэлэлцээрт 2027 онд гарын үсэг зурна гэж найдаж байна. Гэхдээ хэлэлцээр хүчин төгөлдөр болохоос өмнө нэмэлт хэлэлцээ хийж, соёрхон батлах шаардлагатай.

Ази руу явахаасаа өмнө Трамптай утсаар удаан ярилцсан гэдгээ Карни хэлжээ. “Хоёр талын хэлэлцээр байгуулах боломж байгаа ч бид хараахан хүрээгүй байна” гэж Карни дахин хэлэв. АНУ Канадтай худалдааны хэлэлцээрт хүрч чадна гэдэгт АНУ-ын Сангийн сайд Скотт Бессент Баасан гарагт CNBC-д өгсөн ярилцлагадаа өөдрөг байгаагаа илэрхийлсэн ч дэлгэрэнгүй мэдээлэл, хэзээ зарлах талаар хэлээгүй байна.