Каспийн тэнгисийн эргийн орнууд далайн судалгааны хамтын ажиллагааг Ашхабадад хэлэлцжээ

Туркменистан Каспийн тэнгисийн эргийн орнуудын уулзалтыг зохион байгуулж, далайн шинжлэх ухааны судалгааны чиглэлээр хамтран ажиллах асуудлыг хэлэлцжээ. Энэ тухай Таймс оф Сентрал Эйша мэдээлэв.

Туркменистаны Гадаад хэргийн яамны мэдээлснээр төлөөлөгчид Каспийн тэнгис дэх судалгааны тухай хэлэлцээрийн төслийг хэлэлцсэн байна. Эргийн таван орон болох Азербайжан, Иран, Казахстан, Орос, Туркменистан тэнгисийн газрын тос, байгалийн хийн томоохон нөөцийг ашиглахын зэрэгцээ далайн орчинд үзүүлэх нөлөөг багасгахыг хичээж байгаа юм.

«Энэ удаагийн уулзалт төслийн үлдсэн заалтуудыг эцэслэн боловсруулахад ахиц гаргахад тус дөхөм болно гэж найдаж байна» гэж яамнаас мэдэгдэв. Хоёр өдрийн уулзалт лхагва гарагт өндөрлөх ёстой байжээ.

Шинжлэх ухааны судалгааны санаачилгыг 2018 онд болсон Каспийн дээд хэмжээний уулзалтад тухайн үеийн Ерөнхийлөгч Гурбангулы Бердымухамедов анх дэвшүүлсэн аж. Тэрбээр 2022 онд Ерөнхийлөгчийн албан тушаалаа хүү Сердартаа шилжүүлсэн ч нөлөө бүхий хэвээр бөгөөд Туркмен ард түмний Үндэсний удирдагч гэсэн албан ёсны цолтой.

Туркменистаны Каспийн тэнгисийн хүрээлэнгийн захирал Мырат Атаджанов энэ сарын эхээр нийслэлд болсон газрын тос, байгалийн хийн чуулганы үеэр тэнгисийн усны түвшин буурч байгаа нь далай дахь өрөмдлөгийн платформ, усан доорх хоолой, эргийн дэд бүтцэд эрсдэл учруулж болзошгүйг анхааруулжээ.

Туркменистан эргийн орнуудын тэнгис дэх салбарын хил заагийг эцэслэн тогтоохыг хүсч байгаа бөгөөд ингэснээр далай дахь эрчим хүчний төсөл, бусад хөрөнгө оруулалтад хууль эрх зүйн тодорхой байдал бий болно гэж үзэж байна. Мөн Хятад, Төв Азийг төмөр зам болон Каспийн дэд бүтцээр дамжуулан Европтой холбосон Дундад коридорт дамжин өнгөрөх цэгийн үүргээ өргөжүүлэхийг зорьж байна.

Иран бусад орноос ялгаатай нь 2018 оны Каспийн конвенцийг соёрхон батлаагүй байсан. Иранд шүүмжлэгчид энэ хэлэлцээр тэнгисийн нөөцөд эрхээ баталгаажуулахад тус улсыг хохиролтой байдалд оруулна гэж маргаж байв.

Ираны засгийн газар энэ онд конвенцийг удаан саатсаны эцэст соёрхон батлуулахаар парламентад өргөн барьжээ. Тегеран энэ шийдвэр дайнтай холбоогүй гэж мэдэгдсэн ч энэ алхам геополитикийн хурцадмал байдал, бусад худалдааны замд үүссэн дарамтын үед хийгдсэн юм. Ираны албаны хүмүүс конвенцийг бүс нутгийн хамтын ажиллагааг бэхжүүлж, далай дахь эрхээ баталгаажуулах арга зам гэж үзэж байна.