Хегсет Себуд АНУ-ын Энэтхэг-Номхон далайн бүс дэх амлалтын талаар асуултад хариулах төлөвтэй байна
Ираны дайн АНУ-ын цэргийн бэлэн байдалд дарамт учруулж, Хятадтай хурцадмал байдал нэмэгдэж буй энэ үед бүс нутгийн орнууд Вашингтоны амлалтын талаар тодорхой хариулт хүсэх төлөвтэй гэж шинжээчид үзэж байна.
АНУ-ын Батлан хамгаалахын сайд Пит Хегсет 10 дугаар сарын 28-ны лхагва гарагт Филиппинд Зүүн өмнөд Азийн орнуудын батлан хамгаалахын сайд нартай уулзахдаа Вашингтоны Энэтхэг-Номхон далайн бүс нутагт өгсөн амлалтын талаарх асуултад хариулах төлөвтэй байна. Энэ тухай Рапплер сайт мэдээлэв. Пентагоны мэдэгдсэнээр, Хегсет Себу хотод болох уулзалтад оролцох нь Номхон далай дахь «хүчээр дамжуулан энх тайван» тогтоох Вашингтоны амлалтыг дахин баталгаажуулна.
Шинжээчдийн хэлснээр, Зүүн өмнөд Азийн орнууд Хегсеттэй уулзахдаа Иран дахь дайны төгсгөл, АНУ-ын холбоотон, түншүүдээсээ хүлээж буй зүйл, мөргөлдөөний шаардлага Энэтхэг-Номхон далайн бүс дэх амлалттай хэрхэн нийцэх талаар тодруулахыг хичээж магадгүй юм. «Тэд холбоо, түншлэлийн тодорхой байдлын талаар АНУ-аас хариулт хүсэх болно» гэж Сингапурын Раджаратнамын нэрэмжит олон улсын судалгааны сургуулийн аюулгүй байдлын судлаач Коллин Ко хэлэв.
АНУ, Израиль 2 дугаар сарын 28-нд цохилт өгснөөр эхэлсэн Ираны дайн тээвэр, газрын тосны зах зээлийг тасалдуулж, Зүүн өмнөд Ази импортын түлшний цочролд эмзэг болохыг ил гаргасан бөгөөд эрчим хүчний аюулгүй байдлыг холбооны хэлэлцэх асуудлын тэргүүн эгнээнд гаргажээ. Уулзалтыг зохион байгуулж буй Филиппин, Бээжингийн хоорондох хурцадмал байдал ч аюулгүй байдлын яриа хэлэлцээ, практик хамтын ажиллагааг дэмжих зорилготой энэхүү форумд маргааны бас нэг эх үүсвэр болж байна.
Азийн далайн ил тод байдлын санаачилгын захирал Грег Полингийн хэлснээр, Хегсет уулзалтын үеэр Хятад, маргаантай Өмнөд Хятадын тэнгис, Вашингтоны гэрээт холбоотнууддаа өгсөн амлалтын асуудлыг хөндөх боломж олно. Түүний үзэж буйгаар, Вашингтон дахь улс төрийн үймээн, Ираны дайнаас болж АНУ-ын хүчин чадал, бэлэн байдал суларсан ч ихэнх орон АНУ бүс нутагт амлалтаа биелүүлнэ гэдэгт баталгаа авахыг хүсэх болно.
Энэ асуудал Өмнөд Хятадын тэнгис дэх удаа дараагийн мөргөлдөөн, Хятадын хориг арга хэмжээ, саяхан Хятадын элчин сайдыг дуудсан зэргээс болж Бээжинтэй харилцаа нь муудсан, АНУ-ын гэрээт холбоотон Филиппинд онцгой чухал юм. Хятадын Батлан хамгаалах яам Филиппин дэх Хятадын цэргийн атташе уулзалтад оролцоно гэж 10 дугаар сарын 27-ны мягмар гарагт мэдэгдсэн. 10 дугаар сарын 28, 29-нд болох уулзалтаас хэд хоногийн өмнө Филиппиний арми Хятадын Ляонин нисэх онгоц тээгч хөлгийн бүлэг Филиппиний өмнөд хэсгийн ойролцоох усаар Целебесийн тэнгис рүү өнгөрөхөд хянаж, мөрдөн дагасан гэж мэдэгджээ.
Полингийн хэлснээр, илүү хатуу дохио нь үзэл санаа нэгтэй түншүүдийн яриа хэлэлцээнд гарах магадлалтай. Ийм түншүүдэд АНУ, Япон, Австрали, Филиппинийг нэгтгэсэн Скуад бүлэг багтах бөгөөд тэдний батлан хамгаалахын сайд нар 10 дугаар сарын 28-нд уулзахаар төлөвлөжээ. Харин Коллин Ко уулзалтын даргалагчийн эцсийн мэдэгдэл хаалттай хаалганы цаадах яриа хэлэлцээнээс илүү хязгаарлагдмал, холбооны танил хэллэгийг ашигласан байх магадлалтай гэв. Түүний хэлснээр, Хятадтай маргаантай байгаа Манила холбоог даргалж буй нь «онцгой эмзэг» юм.
Полингийн хэлснээр, Филиппин эрчим хүчний холболт, дижитал эдийн засаг, эргийн хамгаалалтын хамтын ажиллагаа зэрэг асуудлаарх хамтын ажиллагааг Хятадтай нэмэгдэж буй хурцадмал байдал, Өмнөд Хятадын тэнгис дэх ёс зүйн дүрмийн талаарх ахиц зогсонги байгаатай тэнцвэржүүлэх шаардлагатай байв.
«Филиппиний хувьд холбоог даргалсан бүтэн жил хэцүү тэнцвэр байлаа» гэж Стратеги, олон улсын судалгааны төвийн Зүүн өмнөд Азийн хөтөлбөрийн судлаач Полинг хэлжээ. Тэрбээр далайн аюулгүй байдал, терроризмын эсрэг тэмцэл зэрэг чиглэлээр тактикийн хамтын ажиллагаа гарах ч Өмнөд Хятадын тэнгис болон бусад хурц асуудлаар стратегийн санал нэгдэл гарахгүй гэж таамаглав.
