Хуситуудын бүслэлтэд байгаа Йемений Таиз хотод халдварт өвчин тархах аюул нэмэгдэж байна

Хуситуудын бүслэлт үргэлжилж буй Йемений Таиз хотод түлш, ундны цэвэр усны хомсдол үүсэж, эмнэлэгт хүрэх боломж буурсны улмаас гэдэсний халдвар, холер, денге халууралт тархах аюул нэмэгдэж байгааг эмч нар, НҮБ анхааруулж байна.

Арваннэгдүгээр сарын 10-нд олон нийтийн сүлжээгээр нэгэн богино бичлэг өргөн тархжээ. Бичлэгт Таиз хотыг харсан Жабал Сабир уулын уламжлалт хувцас өмссөн эмэгтэй цагаан даавуунд ороосон нярай охины цогцсыг тэвэрч байна. “Бүслэлтээс болж бидний хүүхдүүд үхэж байна. Нээлттэй зам ч, эмч ч, эм ч алга” гэж тэр эмэгтэй хэлжээ.

Нярайг Газа Али Абдулмугни аш-Шакаб гэдэг. Нярай өвдөж, гэр бүл нь яаралтай тусламж авч чадаагүйн дараа амь насаа алджээ. Нярайг эмнэлэгт хүргэхээр уулын замаар явж байсан машин руу хуситуудын хүчин дайрсан гэж Йемений эрх, эрх чөлөөний сүлжээ мэдэгдсэн байна.

Аравдугаар сарын эхээр хуситууд хотыг тойрон урагшилж, засгийн газрын хяналтад буй нутаг руу орох сүүлчийн томоохон хангамжийн замыг тасалснаар Таиз болон аш-Шакаб зэрэг ойролцоох нутгийн бүслэлт улам чангарчээ.

Ираны дэмжлэгтэй тус бүлэглэл, Саудын Арабын дэмжлэгтэй Йемений засгийн газрын хоорондох тулаан зуны турш ширүүссэн. Хуситууд есдүгээр сард Улаан тэнгисийн эргийн нутгийн нэлээд хэсгийг эзлээд, дараа нь Таиз мужид урагшилсан юм. Засгийн газрын хариу довтолгоо одоогоор төдийлөн амжилт олоогүй бөгөөд хотын бүслэлт үргэлжилсээр байна.

Хуситууд Таиз хотод амьдардаг хоёр сая шахам хүнийг сар гаруйн турш бүслэлтэд байлгаж, хүнс, ундны цэвэр ус, эм, түлш оруулахгүй байна гэж Йемений засгийн газар буруутгаж байна.

Хүний эрхийн ажиглагч байгууллага аравдугаар сарын 29-ний мэдэгдэлдээ хуситууд энгийн иргэдийг бүслэлтэд байлгаж буй нь “өлсгөлөнг дайны арга болгон ашиглах дайны гэмт хэрэгт хамаарч болзошгүй” гэжээ. Хуситууд зам хаагдсаны хариуцлагыг хүлээхээс татгалзаж, Йемений засгийн газрын хүчнийг буруутгасан ч оршин суугчид, тусламжийн ажилтнууд, НҮБ-ын албаныхан бүгд хуситуудыг буруутай гэж үзэж байгааг тус байгууллага онцолжээ.

Дэлхийн хүнсний хөтөлбөр аравдугаар сарын 14-нд хүмүүнлэгийн тусламжаас хамааралтай Таизын 600 мянга гаруй хүнд хүрч чадахгүй байгаагаа мэдэгдэж, нөхцөл байдлыг “онцгой түгшүүртэй” гэж тодорхойлсон байна.

НҮБ-ын Хүмүүнлэгийн асуудал зохицуулах газрын мэдээллээр 250 мянга шахам хүн, тэр дундаа таваас доош насны 186 мянга гаруй хүүхэд эрүүл мэндийн үндсэн тусламж авах боломжгүй болжээ. Ганцхан долоо хоногийн дотор цочмог суулгалт, холерын сэжигтэй 1400 гаруй тохиолдол бүртгэгджээ. “Арван хоёр эмнэлэг түлш, чухал хангамжийн хомсдолоос болж хаагдах эрсдэлтэй эсвэл үйлчилгээгээ хумихад хүрсэн” гэж тус газар мэдэгдэв.

Таизын нийгмийн эрүүл мэнд, хүн амын газрын тархвар судлалын хяналтын хэлтсээс Al Jazeera-гийн авсан мэдээллээр сүүлийн дөрвөн долоо хоногт гурван төрлийн өвчний 5642 тохиолдол бүртгэгджээ. Үүний 5228 нь цочмог усан суулгалт, 232 нь денге халууралтын, 182 нь холерын сэжигтэй тохиолдол байна.

Усан суулгалтын тохиолдол өмнөх үеийнхээс цөөрсөн ч энэ нь хот болон ойролцоох хөдөө нутгийн хоорондох зам хаагдсанаас оршин суугчдад эмнэлэгт хүрэх улам хэцүү болсонтой холбоотой байх магадлалтай гэж хэлтсийн дарга, доктор Ясин Абдулмалик хэлэв. “Бүслэлтийн улмаас түлшний хомсдол үүсэж, хар зах дээр үнэ нь өссөн. Тээврийн үнэ өндөр болсон тул эмнэлэгт хүрэхэд нэмэлт бэрхшээл учирч байна” гэж тэрбээр хэлжээ.

“Бодит байдал дээр бүслэлт болон түүний үр дагавраас болж эмнэлэгт хүрч чадаагүй тохиолдол үүнээс хоёр дахин илүү байна” гэж Абдулмалик нэмжээ. Бүслэлтийн хоёр дахь долоо хоногийн эцэс гэхэд өвчтөнүүдийн эмнэлэгт хүрэх боломж 60-70 хувиар буурсан гэж Таизын нийгмийн эрүүл мэнд, хүн амын газрын эрүүл мэндийн мэдээллийн ажилтан Тайсир аш-Самиеи хэлсэн байна.

Суулгалт, холерын тохиолдол олон байгааг чихрийн шижин, дотоод шүүрэл, таргалалтын зөвлөх эмч Фарес аль-Абси эрүүл ахуйн шаардлага хангаагүй усны эх үүсвэр ашиглаж байгаатай холбон тайлбарлажээ. Хуситууд ундны цэвэр усыг хот руу оруулахгүй болсноос хойш ус зөвхөн бага хэмжээгээр, дизель түлшний хомсдлоос болж эрс өссөн өндөр үнээр зарагдаж байна гэж тэрбээр хэлэв. “Таизын усны хэрэгцээний ердөө 8 хувь орчмыг л хангаж байгаа бөгөөд орон нутгийн ихэнх худаг ундны усанд тохиромжгүй” гэж тэрбээр нэмжээ.

Мөн түлш дутсанаас хог ачиж чадахгүй байгаа тул хотын гудамжинд олон тонн хог хуримтлагдсан бөгөөд тогтоол ус, хог хаягдал нь денге халууралт тараадаг шумуул үржихэд таатай нөхцөл бүрдүүлж байна гэж аль-Абси хэлжээ. Хуситууд хог тээврийн машиныг хотын баруун хэсэг дэх хогийн цэгт хүргэхгүй байна гэж тэрбээр буруутгажээ.