Молдавын Гагауз автономит нутагт ням гарагт башканы болон Ардын хурлын сонгууль болно

Молдавын Гагауз автономит нутагт ням гарагт автономийн тэргүүн буюу башканы болон орон нутгийн парламент болох Гагаузын Ардын хурлын сонгууль болно.

Интерфакс агентлагийн арваннэгдүгээр сарын 15-нд мэдээлснээр, автономит нутгийн 67 сонгуулийн хэсэг 7:00-21:00 цагийн хооронд санал авах аж.

Сонгогчдын улсын бүртгэлээр Гагаузад санал өгөх жагсаалтад 129 мянга гаруй иргэн бүртгэгдсэн байна. Ардын хурлын 35 мандатын төлөө 132 нэр дэвшигч өрсөлдөж байна. Тэдний 42-ыг улс төрийн намууд нэр дэвшүүлсэн бол 90 нь бие даагч юм. Нэр дэвшигчдийн 22 нь (16.7 хувь) эмэгтэй, 110 нь (83.3 хувь) эрэгтэй. Хамгийн залуу нэр дэвшигч 23 настай бол хамгийн ахмад хоёр нь 73 настай.

Башканы суудалд өрсөлдөж буй найман нэр дэвшигчийн тав нь бие даагч бол гурав нь улс төрийн намыг төлөөлж байна.

Сонгуулийг тойргоор явуулдаг. Автономийн суурин газар бүр нэг депутат сонгох бөгөөд хотуудад хоёроос дөрвөн тойрог байгуулжээ. Сонгогч бүр башканы сонгууль, Ардын хурлын сонгуульд тус тус нэг буюу нийт хоёр саналын хуудас авна.

Башкан төрийн захиргааны байгууллагуудыг удирдаж, Гүйцэтгэх хороог тэргүүлдэг. Ардын хурал орон нутгийн хууль, автономийн төсвийг батлахаас гадна башканы саналаар Гүйцэтгэх хорооны бүрэлдэхүүнийг баталдаг. Башкан болон Ардын хурлын депутатуудын бүрэн эрхийн хугацаа 4 жил.

Гагаузын Ардын хурлын одоогийн бүрэлдэхүүний бүрэн эрхийн хугацаа 2025 оны арваннэгдүгээр сарын 12-нд дууссан юм. Гэвч хууль тогтоомж хоорондоо зөрчилдсөнөөс гацаа үүсч, Ардын хурал сонгуулийн өдрийг өөрөө товлож чадаагүй юм. Наймдугаар сард Молдавын парламент Сонгуулийн хуульд өөрчлөлт оруулж, автономийн Ардын хурал болон башканы сонгуулийн өдрийг товлосон байна.

Шор намыг хууль бусаар санхүүжүүлсэн хэргээр Евгения Гуцул 2025 оны наймдугаар сард долоон жилийн хорих ял авснаас хойш автономит нутаг башкангүй байна.

Хуульд ирцийн босго заасан бөгөөд эхний шатанд сонгогчдын дор хаяж 25 хувь оролцох ёстой. Хоёр дахь шатны босго арай бага: сонгогчдын жагсаалтад бүртгэлтэй иргэдийн тавны нэгээс доошгүй (20 хувиас доошгүй) нь санал өгөхөд хангалттай.

Башканы сонгуулийн ирцийг автономит нутгийн хэмжээнд нэгтгэн тооцдог. Харин Ардын хурлын сонгуулийн ирц, дүнг 35 нэг мандаттай тойрог тус бүрээр гаргадаг.

Ирц тогтоосон түвшнээс бага байвал сонгуулийг болоогүйд тооцож, дахин санал хураалт товлож болно. Эхний шатыг ирц багын улмаас болоогүйд, эсвэл хүчин төгөлдөр бусад тооцсон бол дахин санал хураалтад ирцийн босго тавихгүй. Энэ тохиолдолд хэдэн хүн санал өгсөнөөс үл хамааран сонгууль хүчинтэй болно.

Ардын хурлын сонгуулийг тойргоор сүүлчийн удаа явуулж байна. Молдавын парламент 2026 оны наймдугаар сарын 24-нд Сонгуулийн шинэ хууль баталсан. Үүний дагуу дөрвөн жилийн дараа Ардын хурлын сонгуулийг нэг тойрогт пропорциональ тогтолцоогоор буюу намын жагсаалтаар явуулна.

Санал хураалтын урьдчилсан дүн ням гарагийн шөнө гарна.