Олон улсын эрүүгийн шүүх Афганистанд АНУ-ын цэргүүдийн үйлдсэн гэх гэмт хэргийн мөрдөн шалгалтыг зогсоолоо
Прокурорын газар шийдвэрийг давж заалдсан байна.
Олон улсын эрүүгийн шүүхийн шүүгчид Афганистанд Америкийн цэргүүдийн үйлдсэн гэх гэмт хэргийн талаарх прокурорын мөрдөн шалгалтыг зогсоож, үүний оронд Талибаны 2021 оноос хойших үйлдэлд анхаарлаа хандуулах шийдвэр гаргажээ. Энэ нь Баасан гарагт нийтэлсэн шүүхийн баримт бичгээс тодорхой болсон байна.
Пүрэв гарагт гаргасан ч Баасан гарагт олон нийтэд ил болсон шийдвэрт “Прокурорын мөрдөн шалгалт явуулах, нотлох баримт цуглуулах чадавхад ихээхэн хязгаарлалт” байгааг дурджээ.
Энэ шийдвэр АНУ болон Гааг хотод төвтэй тус шүүх маргалдсаар ирсний дараа гарчээ. Вашингтон АНУ-ын албан хаагчдын үйлдсэн гэх гэмт хэргийн мөрдөн шалгалт болон Израилийн албан тушаалтнуудад гаргасан баривчлах тушаалын улмаас шүүхийн одоогийн болон хуучин 13 ажилтанд хориг арга хэмжээ авч байжээ.
Шийдвэр нь 2021 оноос хойш зогсонги байсан, АНУ-ын цэргүүдийн үйлдсэн гэх гэмт хэргийн мөрдөн шалгалтаас гадна Хорасан муж дахь ИСИЛ-ийн салбар бүлэглэлийн мөрдөн шалгалтыг ч зогсоожээ.
Прокурорын газар шийдвэрийг аль хэдийн давж заалдсанаа Associated Press болон Reuters агентлагт мэдэгджээ.
АНУ-ын Төрийн нарийн бичгийн дарга Марко Рубио өмнө нь “Ерөнхийлөгч Трамп Олон улсын эрүүгийн шүүхэд америкчуудыг яллахыг хэзээ ч зөвшөөрөхгүй” гэж хэлж байв. Тэрбээр аравдугаар сарын мэдэгдэлдээ “Америкчуудад заналхийлэл байхгүй болтол АНУ Олон улсын эрүүгийн шүүхийг тоосго тоосгоор нь буулгах кампанит ажлаа үргэлжлүүлнэ” гэж анхааруулсан юм.
Шүүх мөрдөн шалгалтыг зогсоосон нь Вашингтоны тус шүүхэд хандах байр сууринд нөлөөлөх эсэх нь тодорхойгүй байна. Ямартай ч АНУ тус шүүхийн гишүүн биш бөгөөд түүний харьяаллыг хүлээн зөвшөөрдөггүй.
Үүсгэн байгуулах дүрмийнхээ дагуу тус шүүх гишүүн орнуудын нутаг дэвсгэрт харгис хэрцгий гэмт хэрэг үйлдсэн гэж буруутгагдсан хэнийг ч яллах эрхтэй. Олон улсын эрүүгийн шүүх өнгөрсөн жил Талибаны удирдагчдад баривчлах дөрвөн тушаал гаргасан байна.
Афганистан дахь мөрдөн шалгалт 2020 онд эхэлсэн бөгөөд 2002 оноос хойш Афганистаны засгийн газрын хүчин, Талибан, Америкийн цэргүүд болон АНУ-ын гадаад тагнуулын ажилтнуудын үйлдсэн гэх гэмт хэргийг хамарсан юм.
Мөрдөн шалгалтыг хариуцсан прокурор Карим Хан 2021 онд нотлох баримт олж авахад бэрхшээлтэй байгааг дурдаж, Америкийн хүчний талаарх мөрдөн шалгалтыг “тэргүүлэх ач холбогдлоос хасна” гэж зарласан юм. Ханыг бэлгийн зүй бус үйлдэл гаргасан гэх буруутгалын улмаас энэ оны эхээр шүүхээс огцруулжээ.
