Персийн булангийн орнууд АНУ, Ираны дайн дахин эхлэхээс сэргийлэх олон бүрэлдэхүүнтэй энхийн хэлэлцээр боловсруулж байна

Хориг арга хэмжээг цуцалснаас хойш дөрвөн хоногийн дотор Ормузын хоолойг дахин нээх, хуситууд Йемен дэх хүчнийхээ нэлээд хэсгийг татах зэрэг олон талт энхийн хэлэлцээр нь Иран, АНУ-ын хооронд гамшигт дайн дахин эхлэхээс сэргийлэх Персийн булангийн орнуудын төлөвлөгөөний гол хэсэг болж байна. Энэ тухай Гардиан сонин мэдээлэв.

АНУ хэлэлцээний явцыг мэдэж байгаа ч Европын гүрнүүдийн үзэж буйгаар Иран НҮБ-ын зэвсгийн байцаагчдыг дахин нэвтрүүлэх зэрэг буулт хийхийг хүлээж байна. Их Британийн Гадаад хэргийн сайд Эд Милибэнд Нью-Йоркт Ираны Гадаад хэргийн сайд Аббас Аракчитай уулзахдаа НҮБ-ын байцаагчдыг дахин нэвтрүүлэхийг уриалсан ч Иран одоогоор татгалзаж, цөмийн хөтөлбөрийнхөө талаар зөвхөн зарчмын хувьд яриа хэлэлцээ хийнэ гэж байна. Европын дипломатчид байцаагчдыг Иранд дахин нэвтрүүлж, бөмбөгдүүлсэн цөмийн байгууламжуудад зочлох боломж олгох нь АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трамптай тохиролцоонд хүрэх наад захын шаардлага гэж үзэж байна.

Гэвч Иран зөвхөн Ормузын хоолойг нээхийн хариуд хориг арга хэмжээг цуцлах баталгаа авахад анхаарлаа хандуулсаар байна. Ираны Үндэсний аюулгүй байдлын зөвлөлийн нарийн бичгийн даргын орлогч Али Багеригийн хэлснээр, Иран эдийн засгийн хоригийг цуцалснаас хойш долоо хоногийн дараа хоолойг нээх саналаа дөрвөн хоног болгон богиносгоход бэлэн байна.

Уян хатан байдлын бас нэг шинж тэмдэг нь Иран Йемен дэх зэрэгцээ мөргөлдөөнд зуучлах үүрэгтэйгээ хүлээн зөвшөөрч эхэлсэн явдал юм. Ираны Үндэсний аюулгүй байдлын дээд зөвлөлийн нарийн бичгийн дарга Мохсен Резаи мягмар гарагт хуситуудын Иран дахь элчин сайд Ибрахим аль-Дулаймитай уулзжээ. Энэ уулзалт Саудын Араб, Турк, Пакистаны өндөр түвшний төлөөлөгчид Йемений мөргөлдөөнийг зогсоох Саудын Арабын нөхцөл болон бүс нутгийн урт хугацааны аюулгүй байдлын бүтцийн талаар ярилцахаар Тегеранд очсоноос 24 цагийн дараа болжээ.

Иран хуситуудыг дэмждэг бөгөөд тэдэнд нөлөөлөх чадвартай. Хариуд нь хуситууд өөрсдийн хяналтад буй нутаг дэвсгэрт Саудын Арабын тавьсан гэх тэнгисийн болон агаарын бүслэлтийг цуцлахыг шаардаж байна. Турк, Саудын Араб, Пакистантай хийсэн уулзалтад Иран цөмийн хөтөлбөрөө хэлэлцүүлэхгүй байж чадсан бөгөөд оронд нь Персийн булангийн орнууд, Иранаа багтаасан, Ойрх Дорнод дахь АНУ-ын оролцоог багасгах эсвэл зогсоох бүс нутгийн урт хугацааны аюулгүй байдлын алсын хараанд анхаарлыг төвлөрүүлжээ.

1979 оны Исламын хувьсгалаас хойш Персийн булангийн бусад орноос тусгаарлагдсан Иран гадуурхагдахаа больсон түрэмгийлэхгүй байх шинэ гэрээ нь Ираны стратегийн хамгийн дээд зорилгыг хангах юм. Зургаан орны ийм амлалт Ираныг цөмийн хөтөлбөрийн талаар хийх хүнд буултыг хүлээн зөвшөөрөхөд дөхөм болгож магадгүй. Ираны Гадаад хэргийн сайд Аракчи энэ долоо хоногт «Сүүлийн үед шинэ дайны тухай яригдаж байгаа ч би аль хэдийн дайны дараах үеийн тухай бодож байна. Дайн болох эсэхээс үл хамааран бидний бодлого хэвээр байна» гэж хэлжээ.