Европын прокурорууд Пфайзергейтийн хэргээр фон дер Ляйенээс асуух асуултаа хариултгүй хэвээр байна

Европын комиссын дарга Урсула фон дер Ляйен коронавирусын вакцин худалдан авсан асуудлаарх Европын холбооны Прокурорын газрын мөрдөн шалгалтад биечлэн мэдүүлэг өгөөгүй байгааг уг ажилд оролцож буй, нэрээ нууцлах нөхцөлтэй ярьсан нэгэн хүн мэдэгджээ. Энэ тухай Политико Юроп хэвлэл мэдээлэв.

Прокурорын газар 2024 онд Европын комиссын дарга болон Пфайзер компанийн гүйцэтгэх захирал Альберт Бурла нарын вакцины хэлэлцээтэй холбоотой гэмт хэрэг үйлдсэн гэх Бельгийн тэргүүлсэн мөрдөн шалгалтыг хүлээн авсан. Политикогийн үзсэн хуулийн баримт бичгүүдийн дагуу прокурорууд фон дер Ляйенийг төрийн чиг үүрэгт хөндлөнгөөс оролцсон, мессеж устгасан, авлига, ашиг сонирхлын зөрчил гаргасан гэх үндэслэлээр шалгаж байна. Комиссын хэвлэлийн төлөөлөгч Тома Ренье комисс баримтыг тодруулах, үйл явдлыг үнэлэхэд прокурорын газартай өргөн хүрээнд хамтран ажилласан бөгөөд дарга үргэлж нээлттэй асуултад хариулахад хамтран ажиллаж ирсэн гэж мэдэгдэв.

Баасан гарагт долоон жилийн бүрэн эрхийн хугацаагаа дуусгах Прокурорын газрын ерөнхий прокурор Лаура Кодруца Кёвеши Политико хэвлэлд өгсөн ярилцлагадаа түүний албаны дуудлагад хариу өгөхөөс татгалзсан Европын холбооны албан тушаалтнуудтай олон удаа тулгарсан гэжээ. «Зарим улс төрч өөрсдийгөө хуулиас дээгүүр гэж боддог. Хэрэв таныг мэдүүлэг өгөхөөр дуудвал та ирэх ёстой» гэж тэрбээр хэлэв. Фон дер Ляйен эдгээр албан тушаалтны нэг мөн эсэхийг асуухад Кёвеши тодорхой мөрдөн шалгалтын талаар тайлбар хийхгүй гэж хариулжээ.

2017 онд байгуулагдаж, 2021 оноос үйл ажиллагаа явуулж буй Прокурорын газар Европын холбооны хөрөнгөтэй холбоотой гэмт хэргийг илрүүлэх үүрэгтэй. Кёвешигийн хэлснээр, байгууллагын ажлыг байнгын санхүүжилтийн дутагдал, эрх зүйн орчныг шинэчлэх ажил хойшилсон, хүнд суртлын нарийн төвөгтэй бүтэц гэсэн гурван гол хүчин зүйл сулруулж байна. «Прокурорын газрыг ажлаа хийж байгаагийнх нь төлөө чимээгүйхэн устгах вий гэж би санаа зовж байна» гэж тэрбээр хэлсэн. Түүний залгамжлагч Германы прокурор Андрес Риттерийн тулгарах хамгийн том сорилт бол байгууллагыг хараат бус, итгэл төрүүлэхүйц байлгах явдал аж.

Кёвешигийн хэлснээр, түүний бүрэн эрхийн хугацаанд прокуроруудыг айлган сүрдүүлэх хамгийн илт оролдлого өнгөрсөн жил хөдөө аж ахуйн санхүүжилтийн дуулианд өртөж, сайд, дэд сайд нар огцорсон Грект гарсан юм. Эрх баригч Шинэ ардчилал намын дөрвөн гишүүний хэргийг одоо шүүх хэлэлцэж байгаа бөгөөд тэд бүгд гэм буруугүй гэдгээ мэдэгдэж байна. Прокурорын газар өнгөрсөн оны 5 дугаар сард Грекийн засгийн газар хууль тогтоогчдыг шалгахад саад учруулж байгаа талаар Европын комисст албан ёсны гомдол гаргасан бөгөөд Ерөнхий сайд Кириакос Мицотакис прокурорын газрыг сонгомол мэдээлэл задруулж, улс төрийн зорилготой ажиллаж байна гэж шүүмжилж байжээ.

Ерөнхий прокурор мөн төсвийн хязгаарлалт Европын холбооны бусад оронд хийх ажилд нөлөөлж байгаад санаа зовж буйгаа илэрхийлэв. Прокурорын газар 2026 оны 8 дугаар сард албан ёсоор гишүүнээр элссэн Унгарт үйл ажиллагаагаа эхлүүлж байгаа ч Кёвеши амжилттай болох эсэхэд эргэлзэж байна. Мөн тус газар Европын парламентын татан буугдсан Өвөрмөц байдал ба ардчилал бүлэг 4 сая гаруй еврог зүй бусаар зарцуулсан гэх хэргийг шалгаж байна. Уг бүлгийн өрийг 2027 оны Францын ерөнхийлөгчийн сонгуульд тэргүүлж буй Марин Ле Пенийн Үндэсний эвслийг багтаасан Европын төлөөх эх орончид бүлэг төлөхөд хүрч магадгүй юм.