Тажикистан багш нарын цалинг нэмсэн ч гол хичээлийн багшийн хомсдол арилаагүй байна

Тажикистан 2025 оны есдүгээр сараас хойш нэг жилийн дотор багш нарын үндсэн цалинг нийт 62.5 хувиар нэмэгдүүлсэн ч сургуулиуд математик, физик, хими, гадаад хэлний багшийн хомсдолтой хэвээр байна.

Багшийн хомсдол арилсан гэж Боловсролын дэд сайд Равшан Каримзода мэдэгдэж байжээ. Үүнээс хоёр долоо хоног хүрэхгүй хугацааны дараа буюу 2026 оны хоёрдугаар сард Душанбе хотын 54 дүгээр сургуулийн эцэг эхчүүд орос хэлээр хичээллэдэг ахлах ангиудад математикийн багш байхгүй байгааг Asia-Plus сайтад ярьжээ.

Нэг өдөр төлөвлөсөн таван хичээлээс ердөө хоёр нь орсон гэж нэгэн эцэг эх хэлсэн байна.

Сургууль, цэцэрлэгийн ажилтнуудын үндсэн цалин 2025 оны есдүгээр сард 30 хувиар нэмэгджээ. Ерөнхийлөгч Эмомали Рахмон 2025 оны арванхоёрдугаар сард цалинг дараагийн есдүгээр сараас эхлэн 25 хувиар нэмэхээ зарлаж, 2026 оны нэгдүгээр сард холбогдох зарлигт гарын үсэг зурсан байна.

Анхны цалин нэмэхээс өмнө багш нар сард ойролцоогоор 130-185 ам.доллар авдаг байсан бол шинэ цалингийн сүлжээгээр ахлах ангийн багшийн үндсэн цалин нэмэгдэл тооцохгүйгээр 135-210 ам.доллар болжээ.

2026 оны долдугаар сард боловсролын салбарын дундаж цалин сард 406 орчим ам.доллар байсан нь улсын дундаж болох 381 ам.доллараас өндөр байв.

2025-26 оны хичээлийн жилд сургуулиуд 9178 багш авсан гэж Боловсрол, шинжлэх ухааны яам 2026 оны нэгдүгээр сарын 30-нд мэдээлсэн юм. Багшийн мэргэжлээр суралцаж буй 1900 орчим оюутан төгсөхөөсөө өмнө хичээл заах болжээ.

Албан ёсны тоогоор тус улсын сургуулиудад 136 116 багш ажилладаг бөгөөд 700 орчим нь мэргэжлээсээ өөр хичээл заадаг. Жирэмсний болон хүүхэд асрах чөлөөтэй 16 мянган багшийн хичээлийг хамт олон нь орж байна.

Хөдөө орон нутагт орос, англи хэлний багш олоход онцгой хэцүү байна.

Эдийн засгийн хамтын ажиллагаа, хөгжлийн байгууллага (ЭЗХАХБ) 2026 оны есдүгээр сард Душанбе хотын PISA үнэлгээний дүнг нийтэлжээ. Үнэлгээнд нийслэлийн 160 сургуулийн 5771 сурагч хамрагдсан бөгөөд хөдөө орон нутгийг хамруулаагүй.

Байгалийн ухааны оноогоор харьцуулах боломжтой 90 боловсролын системээс Душанбе 89 дүгээрт орсон байна. Тус хотын сурагчид байгалийн ухаанд дунджаар 334 оноо авсан бол ЭЗХАХБ-ын орнуудын дундаж 482 байв.

Байгалийн ухаанд сурагчдын ердөө 12 хувь нь суурь түвшинд хүрсэн бол ЭЗХАХБ-ын дундаж 74 хувь байна. Унших чадварт 19 хувь, математикт 24 хувь нь суурь түвшинд хүрчээ. Сурагчдын 40 орчим хувь нь үнэлгээнээс өмнөх хоёр долоо хоногт дор хаяж нэг өдөр хичээл тасалсан гэж хариулсан байна.

Евразийн тогтворжуулалт, хөгжлийн сангийн аравдугаар сарын тайланд дурдсанаар, Тажикистанд цалин хөлстэй ажилтнуудын гуравны нэгээс илүү нь төрийн салбарт ажилладаг бөгөөд энэ салбарын цалин аж үйлдвэрийнхээс хамаагүй бага байна. Энэ зөрүү нь багш, эмчийн мэргэжлийг сонгох сонирхлыг бууруулж байна гэж сан дүгнэв.

Дэлхийн банкны тооцоогоор, Орост харьцангуй бага ур чадвар шаардах ажлын цалин ч Тажикистан дахь ижил ажлынхаас дор хаяж гурав дахин их байж болно.

Хөрш Киргизстан 2026 оны дөрөвдүгээр сард боловсролын ажилтнуудын үндсэн цалинг 60 хувиар нэмжээ. Салбарын дундаж цалин сард 580 орчим ам.долларт хүрнэ гэж албаны хүмүүс тооцоолж байна.

2025 онд Боловсролын сайд Рахим Саидзодагийн хийсэн гэнэтийн шалгалтаар зарим сургууль хичээлийн хуваарийг мөрдөөгүй, журам зөрчин ангиудыг нийлүүлсэн нь илэрсэн байна. Шалгалтын дараа хэд хэдэн сургуулийн удирдлагыг ажлаас нь чөлөөлжээ.