Абу-Дабигийн хэлэлцээ Украинд юу авчрав: гол үр дүн нь олзлогдогсдыг солилцох тохиролцоо

Украин, АНУ, Оросын төлөөлөгчдийн арваннэгдүгээр сарын 10, 11-нд Абу-Дабид хийсэн хоёр өдрийн хэлэлцээ гал зогсоох тохиролцоонд хүрэлгүй өндөрлөсөн бөгөөд гол үр дүн нь олзлогдогсдыг солилцох тохиролцоо боллоо.

“Бид хоригдлуудыг хүмүүнлэгийн үүднээс суллах хамгийн том тохиролцоонд хүрсэн бөгөөд маргааш тоог нь эцэслэнэ” гэж Жаред Кушнер хэлэлцээний дараа мэдэгджээ. Украины Ерөнхийлөгч Володимир Зеленский өмнө нь “1000-г 1000-аар” эсвэл “1500-г 1500-аар” солилцохыг санал болгож байсан. Харин Орос ойрын хоёроос гурван долоо хоногт томоохон солилцоо хийж болно гэж мэдэгдэв.

Хэлэлцээний дараа Зеленский Telegram-д бичихдээ, талууд аюулгүй байдлын баталгааны талаар ярилцсан бөгөөд “эхний алхам нь энэ дайныг зогсоож, Украины аюулгүй байдлыг хангах явдал байх ёстой” гэжээ. Европ “жинхэнэ дипломатын үе шат бүрт” оролцох ёстойг ч тэрбээр онцолсон.

“Олзлогдогсдыг солилцох тохиролцоо аль хэдийн том алхам” гэж Украины “Политика” судалгааны төвийн Артём Бронжуков хэлэв. Украины Дэлхийн судалгааны “Стратеги XXI” төвийн Павло Лакийчук ч үүнийг “маш бодитой үр дүн” гэж үзэж, 2014 оноос хойш эзлэгдсэн нутаг, ялангуяа Крымээс олон жил Оросын шоронд хоригдож буй энгийн иргэдийг суллах нь жинхэнэ ахиц болно гэжээ.

Хэлэлцээнд Украиныг төлөөлсөн, эрх баригч “Ард түмний зарц” фракцын тэргүүн Давид Арахамия гурван талт хэлэлцээг эерэгээр үнэлж, оны эцэс гэхэд тохиролцоонд хүрнэ гэж найдаж байгаагаа илэрхийлсэн байна. “Оросууд маш хатуу зааварчилгаатай ирсэн бололтой. Гэвч Америкийн төлөөлөгчид уулзалтыг хоёр орны дайны дараах нөхцөл байдлыг харгалзан зохион байгуулсан нь яриа хэлэлцээг нээж өгсөн гэж би бодож байна” гэж тэрбээр хэлжээ.

Харин Вашингтон, Киевийн эерэг үнэлгээнд хэт найдахаас олон улсын GLOBSEC судалгааны төвийн Киевийн салбарын Юлия Осмоловская сэрэмжлүүлжээ. “Хэлэлцээнд оролцож буй дипломатууд бүх зүйл муу болсон, ямар ч хүлээлтгүй гэж хэзээ ч хэлэхгүй. Дипломат хэлийг мэддэг хүний хувьд эдгээр нь зүгээр л хэвшмэл хэллэг” гэж тэрбээр хэлсэн байна.

Осмоловская зун нийтлэгдсэн 71 украин шинжээчийн хамтарсан үнэлгээг иш татав. Уг үнэлгээгээр энэ жил эсвэл ирэх жил энхийн гэрээ, ядаж гал зогсоолтод хүрэх магадлал ердөө 19 хувь байна. Аль ч тал жинхэнэ хэлэлцээнд “бэлэн биш”, ялангуяа Орос зорилгодоо цэргийн аргаар хүрэх боломжгүйг хараахан хүлээн зөвшөөрөөгүй гэж тэрбээр үзэж байна.

Бронжуков хэлэлцээг Москвагийн цаг хожих гэсэн оролдлого гэж харж байна. Владимир Мединскийн тэргүүлсэн Оросын төлөөлөгчдийн айлчлал нь Оросын дизель түлшинд тавьсан хоригийг цуцлах зэрэг “сайн санааны дохио” Вашингтоноос авсаар байхын тулд хоосон амлалт өгөх оролдлого төдий гэж тэрбээр үзжээ.

Хэлэлцээний өмнө барууны хэд хэдэн хэвлэл маргаантай газар нутгийн талаарх АНУ-ын шинэ саналын тухай мэдээлсэн бөгөөд The Economist Донецк, Луганск мужийн засаг захиргааны хилийг өөрчлөх саналын талаар бичжээ. Гэвч Оросын эзэлсэн нутгийн талаар буулт хийх тухай “хэзээ ч яриагүй” гэж Украины төлөөлөгчдийн нэг гишүүн онцолсон. Вашингтон албан ёсны тайлбар өгөөгүй байна.

Харин Оросын төлөөлөгчдийн тэргүүн Мединский “манай газар нутгийн инч бүр ямар нэг байдлаар Орост буцаж ирнэ” гэж мэдэгдэв. Путин 2014 онд өөртөө нэгтгэсэн Крымын хойгоос гадна Донецк, Луганск, Запорожье, Херсон гэсэн Украины дөрвөн мужийг бүхэлд нь Оросын нутаг гэж үздэг ч Орос тэдгээрийг цэргийн хувьд бүрэн хяналтдаа аваагүй байна.

GLOBSEC-ийн шинжээчийн хэлснээр, цахилгаан, дулааны хомсдолтой өнгөрсөн хатуу өвлийн дараа Орос эрчим хүчний салбарт халдахаа зогсоовол хариуд нь буулт хийхэд бэлэн украинчууд ердөө 5 хувь байжээ.

Талууд эрт орой хэзээ нэгэн цагт хэлэлцээ мухардалд орсныг хүлээн зөвшөөрч, цэргийн ажиллагаа руугаа буцна гэж Осмоловская үзэж байна. Харин Лакийчук хоригдлуудыг буцаахын тулд ч гэсэн хэлэлцээг үргэлжлүүлэх ёстой гэдэгт итгэлтэй байна. Асуудал нь зөвхөн Орос-Украины дайн биш, тивийн аюулгүй байдал тул европчууд “үргэлж оролцоно” гэдэгт ч тэрбээр итгэлтэй байна.