АНУ-ын Дээд шүүх Трампын өмнөд хил дээрх орогнолын хоригийн талаар шийдвэр гаргахаар болжээ

АНУ-ын Дээд шүүх Ерөнхийлөгч Трампын өмнөд хил дээр тогтоосон орогнолын хоригийн талаар шийдвэр гаргахаа Баасан гарагт мэдэгдлээ. Энэ нь түүний цагаачлалын хатуу бодлогын гол хэсгийг сорих хэрэг болно.

Маргааны гол нь хавчлагаас зугтсан хүмүүст орогнол олгох амлалт, орогнол хүсэхээр ирсэн олон зуун мянган хүний улмаас хэт ачаалалд орсон хилийн бодит байдал хоёрын зөрчил юм.

Трамп 2025 оны нэгдүгээр сард орогнол хүсэхийг хориглосон нь хил дээрх эмх замбараагүй байдлыг зогсооход “хамгийн үр дүнтэй ганц бодлого” байсан гэж засаг захиргааны хуульчид шүүхэд мэдэгджээ.

“Өмнөх дөрвөн жилд өмнөд хил дээр дор хаяж найман сая хууль бус цагаач илэрсэн бөгөөд тоолж баршгүй олон сая хүн илрэлгүйгээр АНУ-д хууль бусаар нэвтэрсэн” гэж Ерөнхий хуульч Д. Жон Сауэр шүүхэд хэлжээ.

Хил рүү ирэх хүмүүс хэт олон болсон нь “системийг хэт ачааллуулж”, АНУ-ын албаны хүмүүс орогнол хүсэгчдийг шалгаж, ярилцлага авах боломжгүй болсон гэж тэрбээр хэлэв. Хүсэлт гаргагчдыг саатуулах байр байхгүй тул ихэнхийг нь тус улсад нэвтрүүлжээ.

Харин Америкийн иргэний эрх чөлөөний холбоо зэрэг цагаачдын эрхийг хамгаалагчид орогнол хүсэх эрхийг АНУ-ын хуулиар хүлээн зөвшөөрсөн тул түүнийг устгах боломжгүй гэж үзэж байна. Хуулиар арьс өнгө, шашин, үндэс угсаа, эсвэл тодорхой нийгэм, улс төрийн бүлэгт харьяалагддаг гэдгээсээ болж хавчигдаж буйгаа нотолсон хүмүүст орогнол олгож болно.

Вашингтон дахь холбооны шүүгчид орогнол олгох эрхийг хадгалах ёстой гэж үзсэн. Цагаачлалын албаны хүмүүс орогнолын хүсэлтийг татгалзах эрхтэй ч боломжит өргөдөл гаргагчдын бүхэл бүтэн ангиллын эрхийг устгаж болохгүй гэж тэд дүгнэжээ. Гэвч засаг захиргаа Дээд шүүхэд давж заалдах хугацаанд тэдний шийдвэрийн хэрэгжилтийг түр зогсоосон байна.

“Ерөнхийлөгч аюулаас зугтагсдад Конгрессын олгосон хамгаалалтыг дангаараа үгүйсгэх эрхгүй. Шүүхүүд тоолж баршгүй олон хүний амь насыг аюулд оруулах энэ урьд өмнө байгаагүй эрх мэдлийг булаан авах оролдлогыг зөв няцааж байна. Бид Дээд шүүхэд байр сууриа илэрхийлэхийг тэсэн ядан хүлээж байна” гэж хэргийн ахлах өмгөөлөгч, иргэний эрх чөлөөний холбооны Цагаачдын эрхийн төслийн дэд захирал Ли Гелернт хэлжээ.

Үндэсний цагаачдын шударга ёсны төвийн гүйцэтгэх захирал Керен Звик нэхэмжлэгчид улс төрийн хоригдол, Талибаны заналхийлэл зэрэг хавчлага, эрүү шүүлтээс зугтсан ч Трампын засаг захиргаа тэдний орогнолын хүсэлтийг авч үзэх үүргээ биелүүлэхээс татгалзсан гэжээ. Тэдний заримыг гуравдагч оронд гаргаж, улмаар зугтсан газар руу нь буцаасан нь олон мянган хүний амь насыг аюулд оруулсан гэж тэрбээр хэлэв.

Холбооны цагаачлалын хууль ерөнхийлөгчид ихэнх цагаачдад хилээ хаах өргөн эрх мэдэл олгодог бөгөөд түүнд тунхаглалаар бүх, эсвэл тодорхой ангиллын гадаадын иргэдийн нэвтрэхийг түр зогсоох, хязгаарлалт тогтоох эрх өгдөг.

Шүүх энэ хэргийг ирэх оны эхээр хэлэлцэж, зургадугаар сар гэхэд шийдвэрээ гаргана гэж мэдэгджээ.