Туйлын эргүүлэг урьд өмнө байгаагүй эрт задарч, АНУ-д хүйтэн цаг агаар авчрах төлөвтэй

Туйлын эргүүлэг түүхэнд хамгийн эрт задарсан нь арваннэгдүгээр сарын эцэс гэхэд АНУ-д хүйтэн цаг агаар авчрах төлөвтэй байна.

Хойд туйлын хүйтэн агаарыг өмнө зүг рүү түлхдэг эргүүлгийн энэ хэлбэлзэл өвөл хүчтэй байх төлөвтэй Эль-Ниньотой өрсөлдөж болох ч цаг агаарт хэрхэн нөлөөлөх нь тодорхойгүй хэвээр байна гэж шинжээчид үзэж байна.

Туйлын эргүүлэг нь Хойд туйлын дээгүүр стратосферт оршдог нам даралтын агаарын бүс бөгөөд ихэвчлэн туйлын ойролцоо байж, эргэн тойрон циклон чиглэлээр эргэлддэг.

Хэдэн өвөл тутамд туйлын эргүүлгийн тогтвортой байдал алдагдаж, стратосферийн гэнэтийн дулаарал үүсдэг. Энэ үед стратосферийн температур хэдхэн хоногт 50-70 градусаар өсөж, хүйтэн агаарыг Хойд Америк, Европ эсвэл Азийн зарим хэсэг рүү түлхэж болно. Гэхдээ нөлөө нь мэдрэгдэхэд ихэвчлэн хэдэн долоо хоног шаардагддаг.

“Туйлын эргүүлэг алдагдаж суларвал хүйтэн агаар дунд өргөрөг рүү урсах хандлагатай. Хүйтэн агаар нэмэгдэхийн хэрээр цасан шуурга, мөстөлт үүсэх магадлал ч өсдөг” гэж Массачусетсийн технологийн институтийн уур амьсгал судлаач Жуда Коэн хэлжээ.

Одоо ажиглагдаж буй эргүүлгийн задрал бүртгэгдсэн хамгийн эрт тохиолдол юм. Эргүүлэг ихэвчлэн өвлийн хоёрдугаар хагаст сулардаг.

“Бид ихэвчлэн үүнийг өвлийн төгсгөлд буюу нэгдүгээр, хоёрдугаар сард болдог гэж үздэг. Энэ үзэгдлийн ер бусын зүйл нь бүртгэгдсэн хамгийн эрт гэнэтийн дулаарал явдал юм” гэж Рэдингийн их сургуулийн цаг уурын профессор Эндрю Чарлтон-Перес хэлэв.

Туйлын эргүүлэг Талархлын баярын долоо хоногт АНУ-д хүйтэн цаг агаар авчрах төлөвтэй ч түүнээс хойш юу болох нь тодорхойгүй байна.

“Энэ нь манай өвлийн цаг агаарыг тодорхойлохгүй. Өвлийн эхэнд хүйтрүүлж болох ч нөлөө нь үүнээс удаан үргэлжлэхгүй гэж бодож байна” гэж Коэн хэлжээ.

“Супер Эль-Ниньо” туйлын эргүүлэгтэй хэрхэн харилцан нөлөөлөхийг хэлэхэд эрт байна гэж шинжээчид үзэж байна. “Ийм үзэгдэл маш ховор тул бидний ажиглаж байсан нь магадгүй 45 орчим тохиолдол” гэж Чарлтон-Перес хэлэв.

Эль-Ниньотой жилүүдэд ихэвчлэн зөөлөн цаг агаар ажиглагддаг ч энэ нь өвлийн үлдсэн хугацаанд туйлын эргүүлэгтэй хэрхэн харилцахаас ихээхэн шалтгаалах юм. Хоёр хүчин зүйл бие биенээ дэмжвэл энэ өвөл зөөлөн байх магадлалтай. Харин бие биенээ сөрөх тохиолдолд цаг агаар аль нь давамгайлахаас хамаарч болно.

“Бидэнд ийм хэмжээний туйлын эргүүлгийн алдагдал, супер Эль-Ниньо хоёр зэрэг тохиолдож байгаагүй. Тиймээс энэ нь зарим талаараа судлагдаагүй нутаг юм” гэж Коэн хэлжээ.