Энэтхэгийн засгийн газар жагсаалын үеэр сэтгүүлчдийг олноор баривчилжээ
Нийслэл Делид сэтгүүлчдийг цагдаа автобусанд хүчээр суулгасан нь Моди засгийн газрын хэвлэлийн эрх чөлөөг хязгаарлах бодлогын шинэ шат гэж олон сэтгүүлч үзэж байна.
Энэтхэгт аравдугаар сард хоёр өдрийн дотор 43 сэтгүүлчийг баривчилсны ихэнх нь нийслэл Делид болсон гэж Сэтгүүлчдийг хамгаалах хороо мэдээлжээ. Энэ тухай Австралийн Эй Би Си телевиз сурвалжлан мэдээлэв.
Тэдний нэг, 40 настай сэтгүүлч Шоайб Даниял ажлаар жагсаал руу явахаар гэрээсээ гармагц өмнө нь байгаагүй цагдаагийн шалган нэвтрүүлэх цэгтэй таарчээ. Түүний хэлснээр, офицертой ярилцаж байтал тэр сэжиглэн уурлаж, ямар ч тайлбаргүйгээр автобусанд суулгаж саатуулсан байна. Энэтхэгийн хууль цагдаад гэмт хэрэг үйлдсэн буюу үйлдэх гэж байна гэж үндэслэлтэйгээр сэжиглэсэн хүнийг тодорхой нөхцөлд ордергүйгээр саатуулах эрх олгодог.
Хил хязгааргүй сэтгүүлчид байгууллагын хэвлэлийн эрх чөлөөний индексээр Энэтхэг 180 орноос 157-д жагсаж, 2019 оны 140 дүгээр байраасаа ухарчээ. Гэвч Делид цагдаа сэтгүүлчдийг түлхэж, чирж, автобусанд өргөж суулгахыг харна гэж огт бодоогүй гэдгээ ярилцлага өгсөн сэтгүүлчид хэлжээ.
Баривчилгаа Ерөнхий сайд Нарендра Моди 2014 онд засгийн эрхэнд гарснаас хойших хамгийн том сорилтуудын нэгтэй тулгарч буй үед болж байна. Энэ сард жагсагчид сонгогчдын нэрсийн жагсаалтын улсын хэмжээний шинэчлэлийг эрх баригч Бхаратия Жаната намд ашигтайгаар ашиглаж байна гэж үзэн, Сонгуулийн ерөнхий комиссар Гянеш Кумарыг огцрохыг шаардаж байв.
Энэ нь тус онд Энэтхэгт өрнөсөн томоохон жагсаалын хоёр дахь давалгаа юм. Долдугаар сард залуучуудын удирдсан Жоом Жанта нам шалгалтын материал удаа дараа задарсны улмаас Боловсролын сайдыг огцруулж чадсан юм.
Олон жил Энэтхэгт сурвалжилсан зохиолч, сэтгүүлч Шринивасан Жайн сүүлийн арав орчим жилд хэвлэл мэдээлэл, ялангуяа телевизүүд бүрмөсөн засгийн газрын сурталчлагч болж хувирсан гэж үзэж байна.
Тэрээр 30 жил ажилласан Эн Ди Ти Ви сувгаа 2022 онд Модитэй ойр харилцаатай тэрбумтан Гаутам Адани эзэмшдэг Адани групп худалдан авсны дараа орхисон байна. Засгийн газрын зар сурталчилгааны орлого, төрийн гэрээтэй холбоотой корпорацын өмчлөл телевизүүдэд нэмэлт дарамт болдог аж.
Ньюслондри хэвлэлийн ерөнхий редактор Маниша Пандегийн хэлснээр, оройн мэдээний сувгууд засгийн газрыг магтаж, сөрөг хүчин болон эсэргүүцэгчдийг дайрдаг бөгөөд ийм хөтлөгч нар сайд нар, Ерөнхий сайдтай ярилцлага хийх боломжоор шагнуулдаг. Залуу үеийнхэн энэ телевизүүдээс нүүр буруулж, бие даасан цахим хэвлэл, сошиал сүлжээний бүтээгчдийг сонгох болжээ.
Тэдний нэг, Делид жагсаал сурвалжилж байгаад саяхан саатуулагдсан 35 настай улс төрийн хошигнолч Рамит Верма нийтлэлүүд нь удаа дараа устгагддагийг хэлэв. Индиан Экспресс сонины мэдээлснээр, засгийн газар гуравдугаар сараас долдугаар сарын хооронд Инстаграм, Фэйсбүүк, Ютубэд 195,000 орчим нийтлэлийг устгах тушаал гаргажээ.
“Тэд онцгой хүч хэрэглэн жагсаалыг дарахыг хүссэн бөгөөд хэвлэл мэдээллийг шинэ аргаар дуугүй болгох, айлган сүрдүүлэх нь тэр хариу үйлдлийн нэг хэсэг гэж би бодож байна” гэж Жайн хэлжээ.
Гадаадын хэвлэл мэдээлэл ч хязгаарлалттай тулгарч байна. Би Би Си, Аль Жазира зэрэг томоохон нэвтрүүлэгчдээс Энэтхэгт хуулийн этгээд байгуулж, орон нутгийн ажилтан авахыг шаардсан бол Жамму Кашмир, Ладакх зэрэг бүс нутагт нэвтрэхэд засгийн газрын зөвшөөрөл шаардлагатай болжээ.
Засгийн газар сэтгүүлчдийг нийтлэлдээ хэн нэгний нэрийг дурдахаас өмнө зөвшөөрөл авахыг шаардах хувийн нууцын шинэ хууль батлуулахыг оролдож байна. Цахим мэдээний нийтлэгчдийн холбоо уг хуулийг урьдчилсан цензур гэж нэрлэж, 21 нийтлэгчийг төлөөлөн Дээд шүүхэд сэтгүүлчдийг хуулиас чөлөөлөхийг шаардаж байна. Эй Би Си Делийн цагдаа болон Моди засгийн газраас тайлбар авахаар хандсан байна.
