Гутерреш: Дэлхийн дулаарал 1.5 хэмийн босгыг давах нь зайлшгүй боллоо
Хүлэмжийн хийн ялгарлыг жил бүр 6 орчим хувиар бууруулах шаардлагатайг НҮБ-ын Ерөнхий нарийн бичгийн дарга анхааруулжээ.
Дэлхийн дулаарал 1.5 хэмийн босгыг давах нь одоо зайлшгүй болсон ч температур хэр өндөр өсөж, хэр удаан тэр босгоос дээгүүр байхыг хүн төрөлхтөн шийдэх боломжтой хэвээр байгааг НҮБ-ын Ерөнхий нарийн бичгийн дарга Антониу Гутерреш Лхагва гарагт хэлжээ.
Тэрбээр Анталья хотод болж буй COP31 уур амьсгалын бага хурлын удирдагчдын уулзалтад үг хэлэхдээ, одоогийн үндэсний төлөвлөгөөг бүрэн хэрэгжүүлсэн ч зууны эцэс гэхэд дэлхий 2.5 хэмээс илүү дулаарна гэж анхааруулжээ.
“Дэлхийн ялгарал жил бүр 6 орчим хувиар буурах ёстой. Одоогийн үндэсний төлөвлөгөөнүүд, тэр дундаа болзолт төлөвлөгөөнүүд ч хамгийн сайндаа үүний гуравны нэгийг л хангана” гэж Гутерреш хэлжээ.
“Шинжлэх ухаан энэ түвшнээс давах нь зайлшгүй болсныг бидэнд хэлж байна. Гэхдээ шинжлэх ухаан бууж өг гэж хэлэхгүй байна. Илүү хүчтэй тэмц гэж хэлж байна” гэж тэр 1.5 хэмийн босгын талаар онцолжээ.
Хятадаас бусад хөгжиж буй орнууд хүн төрөлхтний бараг гуравны хоёрыг эзэлдэг ч дэлхий дахинд цэвэр эрчим хүчинд оруулж буй хөрөнгө оруулалтын тавны нэгээс бага хэсгийг авдаг гэж Гутерреш дурдсан байна. Тэдний ихэнх нь зээлийг хоёроос гурав дахин өндөр өртгөөр авдаг тул шилжилт илүү үнэтэй тусдаг аж.
“Улс орнуудаас эдийн засгаа өөрчлөхийг шаардангаа үүнд шаардлагатай хөрөнгө, боломжийг нь олгохгүй байж болохгүй” гэж тэр хэлээд хамтын хариуцлага, аюулгүй байдал, үр ашигт суурилсан Уур амьсгалын шударга ёсны шинэ гэрээ байгуулахыг уриалжээ.
COP31-ийн даргалагч тал цахилгаанжуулалтыг гол сэдэв болгож, дэлхийн эцсийн эрчим хүчний хэрэглээнд цахилгааны эзлэх хувийг одоогийн 23 орчим хувиас 2035 он гэхэд 35 хувьд хүргэх сайн дурын амлалт дэвшүүлжээ.
Гутерреш, Европын Комиссын дарга Урсула фон дер Ляйен нар уг амлалтыг дэмжсэн байна. “Ойрх Дорнодын хямрал чулуужсан түлшнээс хамааралтай байхын хохирлыг дахин ил гаргалаа” гэж Гутерреш хэлэв.
НҮБ-ын Уур амьсгалын өөрчлөлтийн асуудал эрхэлсэн гүйцэтгэх нарийн бичгийн дарга Саймон Стилл улс орнуудыг амлалтаас бодит хэрэгжилт рүү шилжихийг уриалжээ. “Эрчим хүчний эрэлтийн 75 хувь хүртэлхийг одоо байгаа технологиор цахилгаанжуулж болно” гэж тэр хэлэв.
Хүн төрөлхтний дөрөвний гурав нь чулуужсан түлш импортолдог орнуудад амьдарч, хяналтаасаа гадуурх үнийн цочролд өртөмтгий байгааг Гутерреш онцолсон байна.
Тэрбээр цахилгаан сүлжээ, хуримтлуурт оруулах хөрөнгө оруулалтыг хурдасгахыг уриалж, сүлжээнд холбогдохоор хүлээж буй 3000 орчим гигаватт сэргээгдэх эрчим хүч, хуримтлуурын төсөл байгааг дурджээ.
Цахилгаанжуулалтын хурд нь улс орны нөхцөл байдал, хөрөнгийн өртөг, дэд бүтэц, технологийн хүртээмжийг харгалзах ёстой гэсэн байр суурийг Энэтхэг баримталж байна.
Энэтхэг 2030 он гэхэд суурилагдсан хүчин чадлынхаа 50 хувийг чулуужсан бус эх үүсвэрээс бүрдүүлэх зорилтоо аль хэдийн давуулан биелүүлж, долдугаар сар гэхэд 54 хувьд хүрснийг шинжээчид онцолж байна.
“Энэтхэг шиг хөгжиж буй орнууд COP31-ийн хүчин чармайлтыг Энэтхэгийн аль хэдийн давуулан биелүүлсэн өөр нэг сайн дурын зорилтод бус, цахилгаан дамжуулах шугам барих санхүүжилтэд чиглүүлэхийг илүүд үзнэ” гэж Олон улсын нарны эрчим хүчний холбооны ерөнхий захирал асан Ажай Матур хэлэв.
