Ираны парламентын гишүүд цөмийн сургаалаа өөрчлөх, цөмийн зэвсгийг үл дэлгэрүүлэх гэрээнээс гарах эсэхийг маргаж байна

Ираны цөмийн зэвсэг бүтээх чадварыг АНУ болон Израиль дайныхаа гол зорилт болгосон энэ үед тус улсын парламент болон эрх баригчдын дунд цөмийн сургаалын талаар ширүүн маргаан өрнөж байна.

Ираны парламентын гишүүн Камран Газанфари Euronews-д ярихдаа цөмийн зэвсэг бүтээх нь “АНУ, Израилийн зүгээс Исламын бүгд найрамдах улсын эсрэг явуулж буй суртал ухуулга”-ыг саармагжуулахаас хамаагүй чухал гэжээ.

“Америк, сионист дэглэм биднийг цөмийн зэвсэг ашиглана гэж удаа дараа сүрдүүлсэн тул бид энэ асуудалд хайхрамжгүй хандаж чадахгүй” гэж Газанфари хэлжээ.

Тэрбээр Ираны удирдлагыг цөмийн сургаалаа эргэн харж, дайсан Иран руу цөмийн довтолгоо хийвэл хариу цохилттой тулгарна гэдгийг ойлгуулахыг уриалжээ. Цөмийн шумбагч онгоц, бөмбөгдөгч онгоцгүй ч пуужингаар цөмийн цэнэгт хошуу хүргэж болно гэж тэрбээр үзэж байна.

Харин парламентын гишүүн асан Хешматолла Фалахатпише хэдэн цөмийн цэнэгт хошуутай байлаа ч Иран цөмийн саатуулах хүчинтэй болохгүй гэж Euronews-д хэлжээ.

“Цөмийн саатуулалт нь атомын бөмбөгтэй байх, саатуулах цөмийн тэнцвэр, эцсийн цохилт өгөх чадвар гэсэн гурван бүрэлдэхүүнтэй. Зөвхөн атомын бөмбөгтэй болсноор цөмийн саатуулалт бий болно гэж бодож буй хүмүүс эндүүрч байна” гэж тэрбээр хэлэв.

“Улс маань атомын бөмбөгтэй эсэхийг би үнэхээр мэдэхгүй, гэхдээ миний мэдэж байгаагаар Ираны цөмийн хөтөлбөр энхийн зорилготой байсан” гэж Фалахатпише хэлжээ.

Ираны Үндэсний аюулгүй байдлын дээд зөвлөлийн нарийн бичгийн дарга Мохсен Резаи “бидэнд тодорхой зүйл бий” гэж хэлсэн. Энэ нь атомын бөмбөгийг хэлсэн байх магадлал бага гэж Фалахатпише үзэж байгаа бол Газанфари “тусгай зэвсэг”-ийг хэлсэн гэж тайлбарлаж байна.

“Сургаалын энэ өөрчлөлт бодит байдал дээр аль хэдийн хийгдсэн гэж би дүгнэж байна. Парламентад бид Цөмийн зэвсгийг үл дэлгэрүүлэх гэрээнээс гарахыг ч хөөцөлдөж байна” гэж Газанфари хэлэв. Өнгөрсөн жил парламентын тэргүүлэгчдийн зарим гишүүн энэ оролдлогыг зогсоосон гэж тэрбээр нэмж хэлжээ.

Харин Фалахатпише гэрээнээс гарах нь Ираны эсрэг ирээдүйн дайнд үндэс тавина гэж үзэж, “гэрээнээс гарах нь Ираны цөмийн хөтөлбөрийн нэг хэсгийг нуухтай адил тул үндэсний эрх ашигт тус болохгүй” гэж хэлжээ. Үндэсний аюулгүй байдлын дээд зөвлөл гишүүдийн гэрээнээс гарах тухай гурвалсан яаралтай төслийг зөвшөөрөөгүй, эс тэгвээс уг төслийг парламентын нээлттэй хуралдаанд оруулах байсан гэж тэрбээр хэлсэн байна.

Гэрээнээс гарах асуудлыг судлах, улсын батлан хамгаалах сургаалыг эргэн харах нь “зайлшгүй шаардлага болсон” гэж Ираны Шинжээчдийн зөвлөл ч Пүрэв гарагт мэдэгджээ.

Үүний зэрэгцээ, Исламын бүгд найрамдах улс Цөмийн зэвсгийг үл дэлгэрүүлэх гэрээг баримталсаар байгааг тус улсын Гадаад хэргийн яам онцолжээ.