Хятад 2028 онд НҮБ-ын уур амьсгалын COP33 бага хурлыг зохион байгуулахаас татгалзжээ

Хятад олон сар хэлэлцсэний эцэст 2028 онд болох НҮБ-ын уур амьсгалын COP33 бага хурлыг зохион байгуулахгүй байхаар шийдсэн гэнэ. Энэ нь Азийн бусад оронд уг хурлыг зохион байгуулах боломж нээж байна.

Ерөнхийлөгч Дональд Трампын үед АНУ уур амьсгалын асуудлаарх олон улсын бүх төрлийн хамтын ажиллагаанаас гарсан энэ үед олон улс, уур амьсгалын шинжээчид Хятадыг дэлхийн тавцанд манлайлна гэж найдаж байв. Тиймээс энэ шийдвэр тэднийг сэтгэл дундуур болгох нь дамжиггүй.

АНУ-ын дэд ерөнхийлөгч асан Ал Гор ч энэ шийдвэрт сэтгэл гонсойсон хүмүүсийн нэг. “Би энэ санааг их дэмжих байсан” гэж тэрбээр Хятад бага хурлыг зохион байгуулах санааны талаар хэлэв. “Харамсалтай байна.”

Хятадын эдийн засаг нүүрснээс ихээхэн хамааралтай байдлаасаа “цахилгаан улс” болох зам руу шилжиж байна. Хятад ирээдүйн нүүрстөрөгч багатай технологийг бүтээж, ашиглахдаа дэлхийн бусад орноос тасарч түрүүлж байна гэж АНУ-ын Төрийн нарийн бичгийн дарга асан Жон Керри хэлжээ.

Хятадад сэргээгдэх эрчим хүч үйлдвэрлэх хүчин чадал одоо нүүрснийхээс давж, энэ онд хүлэмжийн хийн ялгарал нь бага зэрэг буурсан бололтой. Цахилгаан автомашины борлуулалт ч огцом өсөж, өнгөрсөн сард зах зээлийн бараг гуравны хоёрыг эзэлжээ. Өнгөрсөн онд тус улсын хөрөнгө оруулалтын өсөлтийн 90 гаруй хувийг цэвэр эрчим хүчний салбар бүрдүүлсэн байна.

НҮБ-ын Уур амьсгалын өөрчлөлтийн суурь конвенцийн дүрмийн дагуу 2028 онд Азийн аль нэг улс бага хурлыг зохион байгуулах ёстой.

Аж үйлдвэрийн хүчирхэг гүрэн болох Хятад бага хурлыг зохион байгуулах хүчтэй нэр дэвшигч байх байсан гэж Эрчим хүч, уур амьсгалын мэдээллийн нэгж судалгааны төвийн олон улсын асуудал хариуцсан ахлагч Гарет Редмонд-Кинг хэлэв.

“Дэлхийн хамгийн их ялгаруулагч, хоёр дахь том эдийн засагтай улс уур амьсгалын бага хурлыг зохион байгуулах нь эргэлзээгүй чухал ач холбогдолтой байх байсан. Тэд цэвэр эрчим хүчний технологийн хөрөнгө оруулалт, үйлдвэрлэл, нэвтрүүлэлтээр дэлхийд тэргүүлж байгаа бөгөөд ялгарал нь буурч эхэлсэн. Хятад COP33-ыг зохион байгуулсан бол манлайллын томоохон илрэл болох байсан” гэж тэрбээр хэлжээ.

Хятад яагаад татгалзсан нь тодорхойгүй ч АНУ-ын сонгуулийн мөчлөг нөлөөлсөн байх магадлалтай гэж хэд хэдэн шинжээч үзэж байна. АНУ-ын дараагийн ерөнхийлөгчийн сонгууль 2028 оны арваннэгдүгээр сарын 7-нд болох бол COP33 тэр оны арваннэгдүгээр сарын 6-наас 17-ны хооронд болохоор товлогджээ.

Сүүлийн завсрын сонгуульд Ардчилсан нам хүчтэй амжилт гаргасан бөгөөд үүнд сонгогчдын уур амьсгалын хямралд санаа зовж буй байдал нөлөөлсөн гэж үздэг. Ардчилсан нам 2028 онд уур амьсгалд ээлтэй ерөнхийлөгч сонгуулна гэж найдаж байна. Гэвч Ардчилсан нам амжилтад хүрсэн ч Трамп дараагийн оны нэгдүгээр сар хүртэл албан тушаалдаа байх болно.

Трамп уур амьсгалын шинжлэх ухааныг үгүйсгэж, АНУ-ыг Парисын хэлэлцээрээс гаргасан. АНУ уг хэлэлцээрийн эх гэрээ болох 1992 оны НҮБ-ын Уур амьсгалын өөрчлөлтийн суурь конвенциос ч гарч байна.

Хятад хөгжиж буй орнуудын манлайлагч гэж харагдахыг эрмэлздэг ч АНУ-ын орхисон орон зайг эзлэхдээ болгоомжтой хандсаар ирсэн. Ардчилсан намын ерөнхийлөгч Жо Байден, Барак Обама нарын үед АНУ, Хятад уур амьсгалын асуудлаар нягт түншилж, метаны ялгарлыг бууруулах, цэвэр технологи хөгжүүлэх хамтарсан зорилт тавьж байв.

COP33 нь “дэлхийн нөөц тооллого” механизмыг багтаах тул чухал уулзалт болно. Энэ механизмаар 2015 оны Парисын уур амьсгалын хэлэлцээрийн дагуу дэлхийн дулаарлыг 1.5 хэмд хязгаарлах зорилтын хүрээнд улс орнууд ялгарлаа хэр бууруулж байгааг хянадаг. Энэ хязгаараас давах нь одоо гарцаагүй болсон ч эрс тэс цаг агаарын илүү их хохирлоос сэргийлэхийн тулд улс орнууд температурын “хэтрэлтийг” аль болох багасгах хэрэгтэй гэж шинжээчид үзэж байна.

Энэтхэгийн засгийн газар энэ оны эхээр хэдэн сарын турш COP33-ыг зохион байгуулах санал тавих талаар бодож байсан ч мөн татгалзжээ. Тус улс сэргээгдэх эрчим хүчний зорилтоо давуулан биелүүлж байгаа ч нүүрсний хэрэглээ нь өссөөр байна.

COP33-ыг зохион байгуулах санал тавих эсэхээ бодож буй бусад орны тоонд Узбекистан, Өмнөд Солонгос, Индонез, Тайланд багтаж байгаа гэх мэдээлэл байна. Зохион байгуулагч орныг энэ жилийн COP31 бага хурлаар шийдэх магадлал багатай. Туркт үргэлжилж буй COP31-ийг Турк, Австрали хамтран даргалж байна.