АНУ-д Хятадын засгийн газрын төлөөлөгчөөр тагнуул хийсэн хоёр Хятадын иргэнд 30 сарын хорих ял оноов

АНУ-ын Хууль зүйн яам 10 дугаар сарын 30-ны баасан гарагт хоёр эрэгтэйг Бүгд Найрамдах Хятад Ард Улсын засгийн газрын төлөөлөгчөөр ажиллахаар хуйвалдсан, Ерөнхий прокурорт урьдчилан мэдэгдэлгүйгээр гадаадын засгийн газрын төлөөлөгчөөр ажилласан хэргээр тус бүрийг 30 сар хорих ял оноосныг зарлажээ.

Хууль зүйн яамны мэдээлснээр, 40 настай Лай Лижэнь (Райан Лай), 39 настай Чэнь Юаньцэ нар Хятадын Төрийн аюулгүй байдлын яамны удирдлага, хяналтан дор ажиллахыг зөвшөөрч, АНУ-д нууц тагнуулын үйл ажиллагаа явуулжээ. Үүнд АНУ-ын үндэсний аюулгүй байдалтай холбоотой мэдээллийн хариуд “нууц хаяглалт” хэлбэрээр бэлэн мөнгө төлөхөд туслах, АНУ-ын цэргийн албан хаагчид, байгууламжийн талаар мэдээлэл цуглуулах, АНУ-ын армиас тагнуулын эх сурвалж элсүүлэхэд туслах зэрэг багтжээ.

Шүүхийн баримтаар, Лай, Чэнь нар 2021 оны 5 дугаар сараас хойш Хятадын Төрийн аюулгүй байдлын яамны төлөөлөгчөөр ажиллаж эхэлжээ. Лай Чэньг элсүүлж, эхэндээ түүнийг яамны тагнуулын ажилтнуудтай холбох зуучлагч байсан бол дараа нь Чэнь даалгавраа яамны тагнуулын ажилтнуудаас шууд авах болжээ.

АНУ-ын засгийн газраас шүүхэд өгсөн ял оногдуулах тухай санамж бичигт дурдсанаар, 2022 оны 1 дүгээр сард Лай, Чэнь нар 10 мянга орчим ам.долларын нууц бэлэн мөнгөний шилжүүлэг зохион байгуулжээ. Тэр үед тэд Хятадад байж, АНУ дахь хүмүүстэй хамтран Калифорни мужийн Ливермор хотын нэгэн зугаа цэнгэлийн газрын шүүгээнд бэлэн мөнгөтэй үүргэвч байрлуулсан байна. Энэ “нууц хаяглалт” арга нь тагнуулын ажилтнуудад хүлээн авагчтай биечлэн уулзахгүйгээр мөнгө, мэдээлэл дамжуулах боломж олгодог.

Яллагдагчдын хууль бус үйл ажиллагаа зөвхөн нууц төлбөрт туслахаар хязгаарлагдаагүй гэж АНУ-ын Хууль зүйн яам онцолжээ. 2022 оноос Чэнь Лай болон яамны тагнуулын ажилтнуудын даалгавраар Вашингтон мужийн Бремертон дахь Китсап тэнгисийн цэргийн баазын зураг авах, Өмнөд Калифорни дахь тэнгисийн цэргийн элсүүлэх цэгт шинэ цэрэг, идэвхтэй алба хааж буй далайчдын зураг, бичлэг хийх зэргээр АНУ-ын цэргийн байгууламж, албан хаагчдын тагнуулын мэдээлэл цуглуулжээ. Мөн Чэнь АНУ-ын тэнгисийн цэргийн нэгэн ажилтны намтрын мэдээлэл цуглуулж, тагнуулын боломжит бай гэж үзсэн олон цэргийн албан хаагчийн дэлгэрэнгүй хувийн мэдээллийг хадгалж байжээ.

2023 оны 3 дугаар сард Лай АНУ-д ирж, Хятадын Төрийн аюулгүй байдлын яамтай нууцаар холбогдох гар утсыг Чэньд өгсөн бөгөөд Чэнь үүнийг “төрийн нууц” гэж нэрлэж байжээ. Үүний дараа Чэнь 2024, 2025 онд Хятадад очиж яамны ажилтнуудтай уулзаж, АНУ-ын цэргийн албан хаагчидтай холбоотой нэмэлт даалгавар авчээ.

2025 оны 4 дүгээр сард Лай Хятадаас АНУ-д дахин ирж, яамны өгсөн даалгаврыг биелүүлсэн гэж АНУ-ын Хууль зүйн яам мэдэгджээ. Дараа сард нь яам түүнийг Финикс хотод очиж, тагнуулын ажиллагааг урагшлуулах зорилгоор 20 мянга орчим ам.долларын өөр нэг нууц бэлэн мөнгөний төлбөрийг гүйцэтгэхэд туслахыг даалгажээ.

“Лай, Чэнь нар Хятадын тагнуулын үйл ажиллагаа, элсүүлэх ажлыг АНУ-ын нутаг дэвсгэрт дэмжих замаар АНУ-ын үндэсний аюулгүй байдалд хохирол учруулах зорилготой хуйвалдааныг удаан хугацаанд хэрэгжүүлсэн” гэж АНУ-ын Хууль зүйн яамны үндэсний аюулгүй байдал хариуцсан туслах сайд Жон Эйзенберг баасан гарагийн мэдэгдэлдээ хэлжээ. “Тэдний эдгээр үйл ажиллагаа Бүгд Найрамдах Хятад Ард Улсын зааврын дагуу явагдсан бөгөөд хүрээ нь өргөн, бүдүүлэг байв. Үндэсний аюулгүй байдлын хэлтэс ийм тагнуулд тусалсан буюу өдөөн турхирсан аливаа хүнд хариуцлага тооцохыг эрхэмлэдэг.”

Калифорнийн Хойд дүүргийн холбооны прокурор Крейг Миссакиан мэдэгдэлдээ: “Дэлхийд манай улсад хорсол өвөрлөдөг олон улс бий. Өнөөдрийн ял ийм аюул учруулсан аливаа хүнд хариуцлага тооцох бидний шийдмэг байдлыг харуулах ёстой” гэжээ.

Холбооны мөрдөх товчооны сөрөг тагнуул, тагнуулын хэлтсийг хариуцсан туслах захирал Роман Рожавский мэдэгдэлдээ: “Хятадын засгийн газар манай зэвсэгт хүчинд нэвтрэх гэсэн нь АНУ-ын үндэсний аюулгүй байдалд заналхийлэхийн тулд ямар ч арга хэрэглэхээс буцахгүйг харуулж байгаа ч тэд товчооны хууль бус үйл ажиллагааг нь таслан зогсоож, төлөөлөгчдөд нь хариуцлага тооцох шийдмэг байдлыг дутуу үнэлсэн. Энэ ял тодорхой анхааруулга болох ёстой: хэрэв та манай цэргүүд, иргэд, улсын аюулгүй байдалд хохирол учруулахыг оролдвол шударга ёсноос мултарч чадахгүй” гэжээ.

Чэнь, Лай нарыг өнгөрсөн оны 6 дугаар сарын 27-нд Орегон мужийн Хэппи Вэлли болон Техас мужийн Хьюстон хотод тус тус баривчилж, холбооны тангарагтны шүүх өнгөрсөн оны 7 дугаар сарын 1-нд яллав. Лай өнгөрсөн оны 12 дугаар сард, Чэнь энэ оны 2 дугаар сард гэм буруугаа хүлээжээ.

Лай, Чэнь нар хоёулаа Бүгд Найрамдах Хятад Ард Улсын иргэд юм. АНУ-ын Хууль зүйн яамны өмнө нийтэлсэн мэдээллээр, Лай АНУ-д байнга оршин суух хууль ёсны эрхтэй бөгөөд Чэнь 2025 оны 4 дүгээр сард жуулчны визээр АНУ-д ирсэн байжээ.