Трамп Ирантай мөргөлдөөн удахгүй дуусна гэж мэдэгдэв

АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трамп 10 дугаар сарын 30-ны баасан гарагт Ирантай мөргөлдөөн удахгүй дуусах боломжтой бөгөөд Вашингтон Тегеран цөмийн зэвсэг эрэлхийлэхгүй гэдгийг баталгаажуулах ёстой гэж мэдэгджээ.

Трамп Канзас Сити хотын Кей Си Эм Оу радиод ярилцлага өгөхдөө ийн хэлсэн юм. Одоогоор Вашингтон 11 дүгээр сарын 3-ны АНУ-ын завсрын сонгуулийн дараа Иран руу цэргийн ажиллагаагаа сэргээж магадгүй гэсэн мэдээлэл гарч байна.

“Удахгүй дуусна” гэж Трамп мөргөлдөөний чиглэлийн талаар асуухад хариулжээ. “Тэд тохиролцоо хийхийг хүсч байгаа, гэхдээ та нар мэдэж байгаа, тэд тохиролцоо хийж, баталгаа гаргах ёстой. Тэд хэзээ ч цөмийн зэвсэгтэй болохгүй гэсэн баталгаа бидэнд хэрэгтэй.”

АНУ-ын Дэд ерөнхийлөгч Жей Ди Вэнс ч Ирантай мөргөлдөөн удаан үргэлжлэхгүй гэж хэлжээ.

“Дональд Трамп Иранд мөнхийн дайн болохыг зөвшөөрөхгүй” гэж Вэнс пүрэв гарагт Фокс Ньюс телевизийн Техаст зохион байгуулсан иргэдийн уулзалт дээр хэлжээ. “Гадаадад хийсэн муу цэргийн адал явдлыг шүүмжлэх нь Америкийн армийг хэзээ ч ашиглаж болохгүй гэж хэлэхтэй адил биш.”

Трамп, Вэнс нарын энэ мэдэгдлийн зэрэгцээ Катар болон Пакистан хоёр АНУ, Ираны хооронд зуучлах шинэ хүчин чармайлт өрнүүлж байгаа гэх мэдээлэл гарчээ. Аксиос сайтын мэдээлснээр, Катарын зуучлагчид баасан гарагт яриа хэлэлцээг сэргээх саналыг хэлэлцэхээр Тегеранд байжээ.

Цагаан ордны нэгэн өндөр албан тушаалтан лхагва гарагт Америкийн дуу хоолойд хэлэхдээ, АНУ маш хүчтэй байр суурьтай байгаа бөгөөд Трамп “бүх хөзрийг гартаа барьж байгаа, Америкт хамгийн ашигтай аливаа арга хэмжээг авна” гэжээ.

6 дугаар сард түр гал зогсоох хэлэлцээрт хүрэх Ираны хэлэлцээний багийг удирдаж байсан Ираны парламентын дарга Мохаммад Багер Галибаф Вашингтон Тегераны шаардлагыг хүлээн авахгүй бол АНУ-тай хийх хэлэлцээ ахихгүй гэж хатуу мэдэгдсэн юм. Эдгээр шаардлагад хөрөнгийн царцаалтыг цуцлах, далайн бүслэлтийг зогсоох, мөргөлдөөнийг дуусгах зэрэг багтана.

“Ираны нөхцөлийг зуучлагчдад дахин дахин, тодорхой мэдэгдсэн. Луувин ба саваа арга Иранд үр дүнгээ өгөхгүй” гэж Галибаф пүрэв гарагт Икс сүлжээнд бичжээ. “Зөвхөн Ираны долоон нөхцөлийг зөвшөөрсөн тохиолдолд л ахиц гарах боломжтой.”

Трамп баасан гарагийн ярилцлагадаа Иран цөмийн зэвсэгтэй болбол түүнийгээ ашиглана гэсэн өмнөх мэдэгдлээ давтжээ. Тэрээр Ираны дэглэмийг “дэлхийн терроризмыг дэмжигч тэргүүн улс” гэж нэрлэжээ.

“Бид цөмийн зэвсэггүй Ирантай болно” гэж тэр хэлжээ. “Иран цөмийн зэвсэгтэй байж болохгүй, тэд цөмийн зэвсэгтэй болохгүй, ямар ч байсан энэ удахгүй дуусна.”

Ираны албан тушаалтнууд цөмийн хөтөлбөр нь бүхэлдээ энхийн, иргэний зорилготой гэж мэдэгддэг. Ираны Ерөнхийлөгч Масуд Пезешкиан өнгөрсөн сард НҮБ-д Тегеран цөмийн зэвсэг эрэлхийлэхгүй гэж хэлсэн.

АНУ-ын Төв командлалын командлагч, адмирал Брэд Купер энэ долоо хоногт Хормузын хоолойд айлчилжээ. Тэрээр баасан гарагт энэ далайн гол хоолой дахь олон улсын хүлээн зөвшөөрөгдсөн усан замыг Ираны минаас “амжилттай цэвэрлэсэн” гэж мэдэгджээ.

“Бид энэ долоо хоногт чухал амжилтад хүрлээ: зунаас хойш бид Персийн булангийн түншүүддээ 1.5 тэрбум гаруй баррель түүхий нефть экспортлоход тусалсан” гэж тэр хэлжээ. “Ираны боомтуудыг төмөр нударгаар бүслэн хааснаар бид Иран аливаа нефть экспортлохыг амжилттай зогсоосон.”

Купер хоолойд Исламын хувьсгалт харуулын корпусыг хараагүй гэж хэлээд, учир нь “Ираны тэнгисийн цэргийн хүчин бүгд далайн ёроолд живсэн” гэжээ.

Ираны албан ёсны мэдээллийн агентлаг пүрэв гарагт Исламын хувьсгалт харуулын корпусын тэнгисийн цэргийн хүчинд иш татан, сүүлийн 24 цагийн дотор гурван танкер хоолойгоор “зөвшөөрөлгүй замаар” өнгөрөхдөө дэлбэрсэн гэж мэдэгджээ.

Үүний зэрэгцээ Их Британийн тэнгисийн аюулгүй байдлын байгууллага болох Тэнгисийн худалдааны үйл ажиллагааны газар пүрэв гарагт хоолойд хөлөг онгоцонд халдсан дор хаяж гурван тохиолдлыг бүртгэжээ.

Тус газрын мэдээлснээр, нэг тохиолдол Оманы Хасаб хотоос зүүн хойш 25 орчим далайн миль зайд болсон бөгөөд жижиг завь танкерт ойртож, усны түвшнээс дээш их биед нь хоёр тэсрэх төхөөрөмж наасны дараа дэлбэрэлт болжээ. Гал унтарч, танкер замаа үргэлжлүүлсэн байна. Өөр нэг тохиолдолд хоолойгоос гарч явсан хөлөг үл мэдэгдэх сумд онож байжээ. Хоёр тохиолдлын багийнхны байдал одоогоор тодорхойгүй байна.

Мөн Оманы Хасаб хотоос хойш есөн орчим далайн миль зайд аюулгүй байдлын тохиолдолд өртөж, пүрэв гарагийн эрт гал авалцсан уламжлалт модон дарвуулт завь живжээ. Тус газрын мэдээлснээр, завин дээрх хүмүүсийг аварсан байна.