Чехэд олон нийтийн хэвлэл мэдээллийн шинэчлэлийг эсэргүүцсэн томоохон жагсаал болно

Энэ амралтын өдрүүдэд Прагад хэдэн зуун мянган хүн жагсах төлөвтэй байна. Тэд олон нийтийн хэвлэл мэдээллийн санхүүжилтийг шинэчлэх хуулийн төслийг засгийн газар өнгөрсөн сарын сүүлээр шөнийн гэнэтийн хуралдаанаар парламентаар яаравчлан батлуулахыг оролдсоныг эсэргүүцэж байгаа юм.

Ерөнхий сайд Андрей Бабишийн популист эвсэл хуулийн төслийг гурван хэлэлцүүлгийн эхнийхээр яаравчлан хэлэлцэж, аравдугаар сарын 24-ний өглөөний 04:36-д санал хураалтаар дэмжжээ. Хуулийн төсөл улс даяар олон жагсаал, ажил хаялт өдөөсөн байна. Ням гарагт нийслэлийн Летна цэцэрлэгт хүрээлэнд болох жагсаал өнөөг хүртэлх хамгийн томоохон нь болох төлөвтэй.

Засгийн газрын саналаар Чехийн телевиз, Чехийн радиог санхүүжүүлдэг лицензийн төлбөрийн тогтолцоог халж, хоёр нэвтрүүлэгчийг улсын төсвөөс шууд санхүүжүүлнэ. Эвслийн гурван нам лицензийн төлбөрийг шударга бус татвар гэж үздэг. Нэвтрүүлэгчдийн санхүүжилтийг эхний жилд 15 орчим хувиар танах шинэ тогтолцоо тэднийг илүү үр ашигтай болгоно гэж эдгээр нам тайлбарлаж байна.

Сөрөг хүчин, иргэний нийгмийн байгууллагууд, олон улсын хяналтын байгууллагууд засгийн газрыг хоёр нэвтрүүлэгчийн хараат бус байдлыг сулруулахыг оролдож байна гэж буруутгаж байна. Шүүмжлэлтэй мэдээллээрээ эдгээр нэвтрүүлэгч ялангуяа ANO болон хэт барууны SPD намыг удаан хугацаанд бухимдуулж иржээ.

Шинжээчдийн тэмдэглэснээр, Европын холбооны бусад орны загварт урт хугацааны санхүүгийн тогтвортой байдал, редакцийн хараат бус байдлын баталгаа байдаг бол Чехийн засгийн газрын саналд аль аль нь байхгүй. Төсөв нь танагдвал нэвтрүүлэг, ажилтнаа цөөлөхөд хүрнэ гэж хоёр нэвтрүүлэгч анхааруулжээ.

“Сөргөлдөөнтэй хандлага, парламентын хэлэлцүүлгийг хязгаарлах оролдлого, сэтгүүлчид, шүүмжлэгчдэд хандсан засгийн газрын үг хэллэг олон нийтийн эсэргүүцэлд нөлөөлсөн” гэж Брно хотын Масарикийн их сургуулийн улс төр судлаач Отто Эйбл хэлэв.

Засгийн газар хуулийн төслийн эхний хэлэлцүүлгийг шөнөжин явуулах үед олон хүн парламентын гадаа жагсаж байв. Түүнээс хойш улс даяар болсон олон жагсаалын ихэнхийг оюутнууд удирдсан бөгөөд үйлдвэрчний эвлэл, сүм чуулганууд, боловсрол, соёлын байгууллагын төлөөлөл нэгдсэн байна. Арваннэгдүгээр сарын эхээр Чехийн телевиз, радиогийн ажилтнууд ажил хаяв.

Ням гарагийн жагсаал 1989 онд Чехословакт коммунист дэглэмийг нураасан Хилэн хувьсгал эхэлсний ойгоос хоёр хоногийн өмнө болно. Жагсаалыг зохион байгуулж буй “Ардчиллын төлөө сая мөч” иргэний бүлэг 2019 онд Бабишийн анхны засгийн газрын үед 300 мянга орчим, энэ оны эхээр 200 мянга гаруй хүнийг гудамжинд гаргаж байжээ.

Эсэргүүцэл хүчтэй болохын хэрээр Бабиш олон нийтийн хэвлэл мэдээллийн санхүүжилтийг төсвөөс гадуур гаргах, редакцийн хараат бус байдлыг баталгаажуулах шинэ санал боловсруулна гэж мэдэгдсэн. Харин шүүмжлэгчид дэлгэрэнгүй мэдээлэл алга гэдгийг онцолж байна. “Үг юу ч биш” гэж “Ардчиллын төлөө сая мөч” бүлэг мэдэгджээ.

Засгийн газарт хуулийн төслийг батлах, Сенат болон Ерөнхийлөгч Петр Павелын хоригийг даван туулах хангалттай олонх парламентад бий. Гэвч санал асуулгаас үзэхэд засгийн газрын дэмжлэг суларч байна. Эсэргүүцэл амьжиргааны өртөг, орон сууцны асуудлаар өргөжвөл дэмжлэг нь улам буурч болзошгүй.

Ерөнхий сайд “хурцадмал байдлыг намжаах” үүднээс арваннэгдүгээр сарын 17-нд болох Хилэн хувьсгалын ойн арга хэмжээнд оролцохгүй гэдгээ мэдэгджээ. “Францынх шиг үзэгдэл гарна гэж би бодохгүй байна” гэж EUROPEUM хүрээлэнгийн Мартин Вокалек хэлж, Чехэд олон нийтийн тайван эсэргүүцлийн уламжлал хүчтэй хэвээр байгааг онцолжээ.